යකිනිට ඇන්දා- හත්වෙනි කොටස

“... අද හවස අපි සේරමලා එකතු වෙලා කරන්න යන්නේ ලොකු යුද්දයක්. එක්කෙනෙක් අතින් සිද්ද වෙන එක පොඩි වැරැද්දක් ඇති ලොකු ජංජාලයක් වෙන්න... ඒ නිසා... පොඩිම පොඩි වැරැද්දක්වත් නොවෙන්න අපි හැමෝම වගබලා ගනිමු. හොඳද?”

ඕන්න වෙසමුණි රාජ සභාව ඉදිරියේ යක්ෂණිය නැටුමක් දානවා... (මේ AI එකට කියලා හදවාගත්තු ෆොටෝවක්.)

මෙහෙම සාමූහික වැඩකදී කවුරු-කවුරුත් තම-තමන්ගේ උපරිම දහිරිය දාන්නේ තම-තමන්ට පැවරිලා තියෙන වගකීම ටක්කෙටම ඉෂ්ට-සිද්ධ කරන්නයි. ඒ විත්තිය හොඳින්ම දැන-දැනත් තමයි මං අවසාන තත්පරයේදීත් අරහෙම උපදෙස් දුන්නේ.

හවස හත විතර වෙනකොටත් මහරගම නගර සභා පිට්ටනිය උතුරණ තරමට සෙනඟ. (අනේ, දැන් ඒ පිට්ටනියයි, ඒකෙ එක කොනක තිබුණු වේදිකාව සහිත ගොඩනැඟිල්ලයි දෙකම අතුරුදහන් වෙලා ගිහිං- මහරගම නගරයට තිබ්බ පොදු වැසිකිළියත් එක්කම.)
“කළු අක්කේ, දැන් ඔයයි මේ අපේ ලොකු නංගියි දෙන්නත් එක්ක ගිහින් ආරාධිත අමුත්තන්ට ආරාධනා කරන්න ඕනි පොල්තෙල් පහන දල්වන්න... පහන පත්තු කළාට පස්සේ නාට්‍යය පටන් ගනිමු.”

මං එහෙම කිව්වේ අපේ ලොකු නංගි දිහා නොබලා. මොකද, ඒ වෙනකොටත් අපේ ගෙදර උදවිය කළු අක්කත් එක්ක හිත නොහොඳින් උන්නේ. එයාලා හිතාගෙන හිටියේ මං කළු අක්කගේ දෙවෙනි දූ ඉන්ද්‍රානිත් එක්ක පැටලිලයි කියලා. ඒ ගැන කෙලින්ම නොකියා එහෙන්-මෙහෙන් hints ගහද්දී, ඇණුම්-කෙටුම් කියද්දී මටත් මළ පැනලයි හිටියේ. ඒ කේන්තිය හින්දාම එයාලව තව ටිකක් අවුස්සන්න හිතාගෙන මාත් ගැඹුර දෙන කාලෙයි, ඒ.    

කොහොමත් ටිකක් විතර අහංකාර අපේ ලොකු නංගි එදා කළු අක්කත් එක්ක අමුත්තන්ට ආරාධනා කරන්න ගියේ මූණ ඇඹුල් කරගෙන; නොයා බැරිකමට.

ඔහොම වෙවී ගිහිං- නාට්‍යයේ පළමුවෙනි දර්ශනය පටන් ගත්තයි කියමුකො.

ඕන්න වෙසමුණි රාජ සභාව ඉදිරියේ යක්ෂණිය නැටුමක් දානවා. ඒ වෙසමුණි රජතුමාගේ හිත පහදවා ගන්නයි. එහෙම හිත පහදවා ගෙන මනුස්ස ලෝකයෙන් හොඳම ගොදුරු බිම් කොටසක් ඉල්ලා ගන්නයි යක්ෂණියගේ වෑයම.
(රටේ ලෝකේ සිද්ද වෙන දේවල් දන්නා ඔයාලට අමුතුවෙන් කියන්න ඕන නැහැනෙ රජවරුන්ගේ හිත පහදවා ගත්තම කරගන්න ඇහැකි දේවල් ගැන! ඒක එදත් එහෙමයි; අදත් එහෙමයි; කොහෙත් එහෙමයි!)

මං නටන අතරේ විඩෙන්-විඩේ ඇහැ යැව්වා stage එක ඉස්සරහින්ම වාඩි වෙලා ඉන්න ආරාධිත අමුත්තන් දිහාවට. මං හෙව්වේ මගේ ආරාධනා අනුව නාට්‍යය බලන්න ඇවිත් උන්නු අයවයි. ‘Youth එකේ මර්වින්, ඉන්දිරා, අනුරල එහෙම නං ඉන්නවා... / ආ... අරයත් ඇවිත් / මෙයාත් ඇවිත් / ඒත්- ටියුඩර්ලා නැහැනේ!’

ඇයි ටියුඩර්ල ආවෙ නැත්තේ? ඒ මනුස්සයා නෑවිත් ඉන්න කෙනෙක් නෙවෙයි. “දුප්පත් අපිටත් ඔයාලගෙ නාට්‍යය බලන්න ආරාධනා කළාට ගොඩාක් ස්තුතියි වස්තුවේ! නොමැරී හිටියොත් එදාට එනවාමයි.” කියලත් කිව්වනෙ.

නාට්‍ය දර්ශනය ඉවර වෙලා, පැවිලියන් එකේ පිටිපස්සේ දොර අරිනවත් එක්කම අපේ සුනිල් මාව හොයාගෙන ආවා.
“ඔන්න අයියේ, තමුසෙ අපිට කියපු විදිහට නීතියටම අපේ ඩියුටිය කෙරුවා...”
“මරුනේ සුනිල්!”

හැබැයි, මේ නාට්‍යයේ පුහුණුවීම් නං වෙනදට වඩා වැඩියෙන් කෙරුණා විය යුතුමයි. (මේ ඡායාරූපෙත් හැදුවේ AI තාක්ෂණයෙන්.)

“මරු? මොන මරුවක්ද අයියේ... ඔයාගේ දෙමටගොඩ යාළුවා... ටියුඩර් ඇවිත් උන්නේ invitation card එක නැතිව...”

“හෑඃ?”
“මම ඉතිං ටියුඩර්ට කිව්වා අපිට කියල තිබ්බ නීති ටික. එයාලා චුට්ට වෙලාවක් හිටගෙනම නාට්‍යය බලනවත් මං දැක්කා. පස්සේ බලද්දී එයාල පේන්න හිටියේ නෑ. මං හිතන්නේ ගෙදර යන්න ඇති.”

“ෂුවර් එකටම එයාලට එපා වෙන්න ඇති... ඇයි මනුස්සයෝ එයාලට ටිකට්ස් කීපයක් කඩලා පුටුවල වාඩි කරවන්නනෙ තිබ්බේ...”

එතකොටය සුනිල්ට ‘එසැණ ඔළුවේ කැසිල්ල’ක් මතු වුණේ! “එහෙම දෙයක් අපි කාගෙවත් ඔළුවට ආවේ නැති හැටි. අනේ, සොරි අයියේ... අපරාදේ... ටියුඩර් ඔයාත් එක්ක තරහ වුණාද මන්ද.”

දිසානායක හේවගේ චාර්ල්ස් නොහොත් අපේ මහරගම සීයාටත්, දිසානායක හේවගේ ගුණපාල නොහොත් අපේ තාත්තාටත් අඩු නැතිවම පිහිටලා තිබුණු ‘තන්වැසි නුවණ’ එලෙසින්ම උරුම වී තිබෙන්නේ පවුලේ පළමු දරුවාට වගෙය! (කාටද ආඩම්බර!)

විශේෂයෙන්ම ප්‍රශ්නයක් ආවාම ඒකට මුහුණ දෙන්න මේ ‘තැනට සුදුසු නුවණ’ තමයි නිමල් දිසානායකයාට උදව් වෙන්නේ. එහෙම අලකලංචිවලින් හොඳම සිද්දිය විදිහට මං හඳුන්වන්නේ ‘අපේ සුනිලුයි මායි ගෙදරින් පැනලා ගිය වෙලාවේ දුන්හිඳ අද්දර ගැමියන්ට කොටු වුණු අවස්ථාව’යි. 71 කැරැල්ල අවසන් වෙනවාත් එක්කම කෙරුණු ඒ ‘තකතිරු හපන්කම’ ගැන හැම අංශු මාත්‍රයක්ම මට තවමත් මතකයි.
එච්චර හොඳ මතකයක් තියෙන මේ ලියන්නාගෙ මතකයෙනුත් ‘සමහර දේවල්’ විතරක් මැකිලා ගිහින් තියෙන විත්තිය දැන් නං මට සහතිකයි. මං ඒ බව දැන ගත්තේ බ්ලොග් එක ලියන්න ගත්තට පස්සෙයි!  

පහුගිය සුමානයෙත් ඒ විත්තිය, තවත් වතාවක් හොඳින්ම තහවුරු වෙච්චි!

‘යකිනිට ඇන්දා - 6 කොටස’ට comment එකක් එවමින් අපේ  හිතාදර රසික ‘Lalith’ මහතා මෙහෙම අහල තිබුණා. ‘නිදි කෝ නාට්‍ය රිහසල් කරන කොටස්?’

එතකොටයි මට සිහි වුණේ එහෙම දේවල් සිද්ද වුණයි කියලා යාන්තංවත් මතකයේ නැහැ නේද කියලා. හැබැයි, මේ නාට්‍යයේ පුහුණුවීම් නං වෙනදට වඩා වැඩියෙන් කෙරුණා විය යුතුමයි. මොකද- නාට්‍යවල රඟපාලා කිසිම පළපුරුද්දක් නැති ආධුනිකයන් ගොඩ දෙනෙක් එක්කනෙ ඒ නාට්‍යය කරන්න අරං තිබ්බේ.

ඒ නිසා හැමදාම වගේ අපි පදමානවක රිහසල්ස් කරන්න ඇති. අලුත් නළු-නිළියන්ගේ සබකෝලය නැති වෙන්නත් එහෙම පුහුණුවේ යෙදීම උදව් වෙනවනේ...

පොඩ්ඩක් හෝව්! පෝ..ඩ්ඩක් හෝව් නිමලෝ!!
ඒ හරිය කොටද්දී කළුවරේ තිබ්බ නිමල් දිසානායකගෙ මතකයෙ කොටහකටත් විදුලියක් කොටලා ආලෝකවත් වුණා වගෙයි.

හුඟ දවසක ඉබි මස් ටිකක්, තලගොයි මස් ටිකක්, මඤ්ඤොක්කා ටිකක් අරගෙන ආවේය. එහෙව් පත්මේ... (තවත් AI නිමවුමක්.)

Lalith මහත්තයෝ, ඔන්න රිහසල්ස් ගැන අලුතින් මතක් වුණු චුට්ටත් මෙතනට එකතු කරනවා! (ඒ වෙනුවෙන් ඔයාට ගොඩක් ස්තුතියි!)

“අපොයි ඔව්! දැන් මට හිතෙනවා රංජි මල්ලී, එදා එක පාරටම බුවෙනකබා ඉස්කෝලේ ස්ටේජ් එකේදී ‘ස්ටයිල් බොහොම  good luck’ සිංදුව කියා ගන්න බැරුව මගේ කකුල් දෙක මැඩ්ලින් ගහන්න ගත්තෙත් මම චුට්ටක්වත් පුරුදු වෙලා නොහිටි නිසාය කියලා... ඔව් යාළුවනේ, හොඳට පුරුදු නොවී; එදා මට වෙච්චි දේ ආයෙම කාටවත් වෙන්න එහෙම ඉඩ තියන්න එපා.” එක සැරෙන්ම නාට්‍යවල රඟපෑම එපා වුණු පත්මේය, එහෙම කියමින් අපේ අලුත් නළු-නිළියන්ව දිරි ගැන්නුවේ!

“මම නං එදා පූරුවේ කරපු පිනක් තිබිලා හූවක් නොකා බේරුණා... නේද රංජි මල්ලී.”
“නැතුව නැතුව- ඉස්සර නාට්‍යවලත් රඟපෑවය කියන සෝමවීර චන්ද්‍රසිරි මහත්තයට හූ කිව්වම කළා වගේ ඔයාත් හිටිවන කවියකින් උත්තර දෙන්නයැ?”

“මොකද්ද මොකද්ද, මල්ලී ඒ කතන්දරේ?”
“කැස්බෑවේ මන්ත්‍රීතුමා වෙලා උන්නු සෝමවීර චන්ද්‍රසිරි මහත්තයාට දේශපාලන රැස්වීමකදි තරහකාරයන් කට්ටියක් හූ කියලා. එතකොට තමයිලු මේ හිටිවන කවිය කියල තියෙන්නේ.

  කොලුවෙක් උපන්නොත් නරියකුහට දාව
  උපතින් උරුම වෙනවා ඒකට             හූව
  කිසිවකු වෙතොත් මෙතැනදි මට හූ  කීව
  අම්මා ළඟට ගොස් මකවාපන්           හූව

‘දිව්‍ය අංගනි සේ මම සැරැසී 12’වෙනි post එකේදී කියූ ලෙසම පත්මේ සියපතක් නොව පව් පඳුරකි. ඒ කවියේ අතීත විත්තිය කියුවාමත් පත්මෙට කියැවුණේ කුණුහරුපයක් බව මගේ මතකයට නැඟෙයි. “අම්මට xකෙන කවියක්නෙ රංජි මල්ලී ඒ!”

ඉතිං, රඟපෑමට නොආවත් පත්මේ හැකි හැම විදිහෙන්ම ‘පද මානවක’ටත් උදව් කළේය; හුඟ දවසක ඉබි මස් ටිකක්, තලගොයි මස් ටිකක්, මඤ්ඤොක්කා ටිකක් අරගෙන ආවේය. එහෙව් පත්මේ අපට කළ ලොකුම උදව්ව තව ටිකකින්; මේ post එකේදීම ලියන්නංකො!

ඕනෑම දෙයක්- ඕනෑම දෙයක් වඩාත් රසවත් ලෙසත්; වඩාත් මිහිරි ලෙසත්; වඩාත් ආස්වාදනීය ලෙසත් අපට දැනෙන්නේ; අපට හැඟෙන්නේ පස්සේ වෙලාවක ඒ ගැන මෙනෙහි කරද්දී නේද? මට නං එහෙමයි! නොනිමි ආශා නාට්‍යය රඟන අවස්ථාවන්ට වඩා මගේ මනස් වීඩියෝවේ තියෙන්නේ ‘නාට්‍යයට පසු සිද්ද වුණු දේවල්!’ය.

ආරාධිතයන්ගෙන් ලැබුණු ලියුම් කවරවල සල්ලියි, ටිකට්ස් විකිණීමෙන් ලැබුණු සල්ලියි නිසා අය-වැය පියවා ගන්න අපට ඇහැකි වුණා. එහෙම කළාට පස්සේ සෑහෙන මුදලක් ඉතිරිත් වුණා. ‘මේ සල්ලිවලට මොකද්ද අපි කරන්නේ?’ මං ඇහුවේ නාට්‍යය කරන්න රුපියල් දාහ ගණනේ යොදවපු අයගෙන්.
වැඩි දෙනෙකුගේ අදහස වුණේ ඒ සල්ලිවලින් ‘පුංචි පහේ සාදයක් දාමු’ කියන එකයි.

‘නියම නායකයෙකු හැම තැනකදීම දැඩි වන්නේත් නැත’ වගෙ පාඩම් Youth එකේ නායකත්ව වැඩ මුළුවලදී ඉගෙනගෙන තිබ්බ... (AI එකෙන් කරවා ගත්තු තවත් වැඩක්.)

“එහෙම කරනවා නං නාට්‍යයට උදව් කරපු හැමෝටම ඒකට එන්න කියන්න ඕනි. සෑහෙන පිරිසක් මේ සැරේ අපිට උදව් කළානෙ”

“ඕන්න නිමල් අයියේ, ඔයා තහංචි දාන්න බෑ. මේ පාටියට නං මජ්ජපමාත් ඕනිමයි.”
“ඔය ඉතිරි වෙලා තියෙන සොච්චමෙන් පුළුවන්ද මචං, විසි පහකට- තිහකට කන්නයි, බොන්නයි ගේන්න.”
“අඩේ අඩේ. බැහැයි කියල බෑ. අපිට චීස්- බිස්කට්- හැම්- බේකන්- චිකන්- බීෆ් නැතුවට කමක් නැහැනේ මචං. නැද්ද මං කියන්නේ? මඤ්ඤොක්කයි, පොල් සම්බෝලයි, දංකොටුව ස්පෙෂලුයි තිබ්බම හොඳටම ඇතිනෙ...”

(පුදුම හිතන්නට දෙයක් නැත! ඒ දවස්වල මඤ්ඤොක්කා, පොල් සම්බෝල හා දංකොටුව ස්පෙෂල් යන තුන් වගයම සැලකුණේ දුප්පත් අයිටම්ස් ලෙසිනි.)

“මොකද කියන්නේ රංජි මල්ලී?” අපේ සාකච්ඡාවට ඇහුම්කන් දෙමින්; එතෙක් වෙලාවක් නිස්සද්දව උන් පත්මේ කට ඇරියේ එතකොටයි. “... යාළුවනේ ඔයාලා දන්නවනේ මම දුප්පතා. ඒත් මං ගුණපාල අය්යලා, රංජි මල්ලිලා කරපු හැම නාට්ටියකටම උදව් කළේ බොක්කෙන්මයි. එදත් එහෙමයි- අදත් එහෙමයි. දැන් ටිහකට ඉස්සෙල්ලා කිව්ව නේද පාටිය දුප්පත් විදිහට කරමුයි කියලා. ඒ යෝජනාව නං කෙරෙන්නේ... පාටියට මගේ ගණනේ දංකොටුවේ හොඳම බඩුවලින් ගැලුම් දෙකක් ගේන්නං... හැබැයි- රංජි මල්ලී ඒකට අවසර දෙනවා නං විතරයි.”

“දෙයි දෙයි... පත්මේ නිමල් අයියා අවසර දෙයි! මගෙ රත්තරන් පැටිය, මගෙ රං කැටේ... ඔරිජිනල් බඩුම නේද ගේන්නෙ මචං?” අසෝක පත්මේ ළඟට පැනලා එයාව ඉඹගෙන ඉඹගෙන ගියා. ඊළඟට මාවත් බදා ගත්තා. “...ඔයා දැන් අපිට තහංචි දාන්නෙ නෑ නේද දිසානායක රත්තරනේ? කියන්නකො දෙයියෝ!”

‘හැම තැනකදීම තමන්ගේ අනුගාමිකයන්ට තහංචි දාන්නට හදන්නේ නියම නායකයන් නොවේ. නියම නායකයෙකු හැම තැනකදීම දැඩි වන්නේත් නැත’ වගෙ පාඩම් Youth එකේ නායකත්ව වැඩ මුළුවලදී ඉගෙනගෙන තිබ්බ මං, එයාලට විරුද්ධ වෙන්න ගියෙ නෑ.
“හැබැයි එකක්! ඕනිවට වැඩියෙන් බීලා ගෝරි දාන්න බෑ. කුණුහරුප කියන්නත් බෑ- ගෑනු ළමයිනුත් පාටියට එන නිසා...”

“ඕනි ජගතෙක් එහෙම over ගියොත් මම ඌව බෙල්ලෙන් අල්ලලා එළියට දාන්නං. සුනිලුත් මට උදව් වෙයිනෙ...” කියාගෙන සෝමවීර ස්වේච්ඡාවෙන්ම පොලිස්කාරයෙකු වෙන්න ඉදිරිපත් වුණා. (මට මතක හැටියට අපේ නාට්‍ය කණ්ඩායමේ අමද්‍යපිකයන් වුණේ සෝමෙයි, අපේ සුනිලුයි, මායි විතරයි.)

“මෙතැන ඉන්නේ පොඩි ළමයි නෙවෙයිනේ, සෝමවීර. කවුරු කවුරුත් පෙරේතකමට නොකා-නොබී හිටියම කිසි ප්‍රශ්නයක් වෙන එකක් නැහැනේ... නේද නිමල් මල්ලී. ආයේ ඕකට වෙනම පොලිසියක් ඕනියැ...” කළු අක්කා කිව්වේ එතකොටයි. ඔහොම හැමෝගෙම අදහස්- උදහස්- සෙනෙහස් සම්මාදමෙන් පාටිය නං ජයටම සූදානං කෙරුණා.

‘සරල- අව්‍යාජ සුහදත්වය හා සුන්දරත්වය’ ඔයාලටත් තේරුම් ගන්වන්නයි මේ...

අම්මට සිරි!
පාටියට ආව ගොඩක් දෙනා ආවේ හිස් අතින් නෙවෙයි. කඩල ටිකක්- මුරුක්කු ටිකක් වගේ දේවල් අරගෙන. අපේ බතික් වැඩපොළේ ළමයින් එකතු වෙලා ‘පොළොස් කට්ලට්’ හදාගෙන ඇවිත් තිබුණා. තවත් එක්කෙනෙක් ගෙනත් තිබ්බේ කොච්චි මිරිස්- උම්බලකඩ එහෙමත් දාපු මසල වඩේ!

‘බිඳෙන් බිඳෙන් ජලේ - සෙමෙන් පිරෙයි කළේ’ කියල කියන්නා වගෙයි වැඩේ වුණේ. හැමෝම ගෙනා එකේක කෑම ජාති එකම මේසයක් උඩට වැඩම්මුවාම ලස්සනේ බෑ- කෑමවල සුවඳ ඊට හපන්!!

පත්මෙත් පොරොන්දු වුණු විදිහටම ‘කසිප්පු’ ගැලුම් දෙකක් ගෙනාවා.
සෝමවීර ගෙනාවේ කාගෙන්දෝ ඉල්ලගත්තු පැට්‍රොමැක්ස් ලාම්පුවක්. “මෙහෙ තියෙන්නෙ එකයිනෙ... ඒකයි මම මේ තව පැට්‍රොමැක්ස් එකක් හොයාගෙන ආවේ. සුනිලෝ, මචං අපි දෙන්නට තමයි මෙව්වට හුළං ගහන්න වෙන්නේ. මැන්ටල් දෙක පරිස්සම් කර ගන්නත් එපැයි!”

කෙනෙකුට හිතෙන්න ඇහැකියි- මෙතනට මේ විස්තරත් ඕනිමද කියලා.

මහරගම, පමුණුව පාරේ, එක්සත් සුභ සාධක මාවතේ තිබුණු ‘බතික් ගෙදර’දී 1979 ජුලි / අගෝස්තු දවසක පැවැත්වුණු ඒ සාදයෙදී අත්විඳින්නට ලැබුණු ‘සරල- අව්‍යාජ සුහදත්වය හා සුන්දරත්වය’ ඔයාලටත් තේරුම් ගන්වන්නයි මේ විස්තර කිව්වේ සහ කියන්නේ.
එදා අපි කවුරු කවුරුනුත් ඒ පාටියට සම්මාදම් වුණේ ලොකු ලොකු වියදම් දරල නෙවෙයි; සෝබනේ පෙන්නන අරමුණෙනුත් නෙවෙයි. හිත්වල තිබුණු සතුට බෙදා-හදා ගන්නයි!

එදා තිබුණු ඒ සාමූහිකත්ව හැඟීම අද කෝ?
ඒ වගේ හැඟීම් සුන්නද්දූලි වෙලා ගියේ හෙණ වැදිල වගේ එක විඩේම නෙවෙයි. හීන් සීරුවේ අපි කාට-කාටත් හොරෙන්; අපට නොදැනී...

අනේ මට සමාවෙන්න ඕනි. මගේ අතිශය පෞද්ගලික හැඟීම් ‘නිදිගෙ පංච තන්තරේ’ කියවන ආදරණීය පාඨක ඔයාලටත් පොදුයි කියලා හිතපු එක වැරැද්දක් නං...

ඉතිං, මේ post එකෙන් ‘යකිනිට ඇන්දා’ පෝස්ටු මාලාව ඉවර කරන්නයි හදන්නේ. ඒත් මං මැරෙනකල්ම අමතක නොවෙන ‘නොනිමි ආශා’ නාට්‍යය ගැන ‘අමරණීය මතක සටහන’ තවම ඔයාලට කියන්න බැරි වුණානෙ. මෙන්න ඒ ටික:

එදා අපේ දුප්පත් පාටිය හරි පොහොසත් විදිහට නැඟල ගියා.
තම්බපු මඤ්ඤොක්කා, හොඳට දෙහි ඇඹුල් දාලා හදාපු පොල් සම්බෝල, පොළොස් කට්ලට්, කර-කර ගාල හැපෙන තරමට බැදලා තිබුණු මසල වඩේ හා කඩල, මුරුක්කු තසිම්වල තිබුණු දේවල් දිගින් දිගටම- කෙසෙල් කොළ; කැන්ද කොළ උඩට වඩිමින් හිටියා. (අපේ සුනිල්- පොඩි මාමයි, අනිලුයි එක්ක උදෙන්ම කෙසෙල් කොළ හොයාගෙන ඇවිත්, පිඟානක් තිය-තියා ඒවායින් රවුම් කපලයි තිබ්බේ. මදි පාඩුවට ගන්නයි කැන්ද කොළත් සූදානං කරලා තිබුණේ. ඒ දවස්වල කඩදාසි පිඟන් කියල ජාතියක් තියෙන විත්තියක් අපි අහලවත් තිබුන්නෑ.)   

පත්මේ ගෙනත් තිබ්බ දංකොටුව ස්පෙෂලුත් හීන් සීරුවේ අලෙවි වෙවී තිබ්බේ.

මට්ට අ.අ..අභිරූපණ ර්ර්..රංගන..ය.ක් කරන්න ඕනි. ම්ම්...ම්මාලිනී නාන හ්හ්හැට්ටි ඇට් ක.ර.ලා පෙන්නන්න ඕනි!

‘අඩු කුලේ කියාලා අසරණයා’ ඇවිත් ‘ලෝ අඩ නින්දේ’ ඉඳිද්දී ‘සැළලිහිණි කොවුල්’ කට්ටියටම ඇතිවෙන්න ‘අඹ දඹ නාරං කෙසෙල්’ එහෙම කැව්වා.

“පැරණි රසාංගම කියලා ඇති මචං... අලුත් එව්වත් බස්සමුකො...” එතකොට ආපි වෙනත් යෝජනාවක්...
“ක.කවුරුවත් එප්පා කිව්වයැ... උම්ඹම පට්ටන් ගනිං එහ්හ්හෙනං බ්...බ.බලන්..න අල්ලුත් අයිටම් එක්කක්...”

“ජෝති ඇන්ජි- දෝතින් දෝතයි හොඳයි නේද?”
“මරු ම්.මර්රු... ගහම්මු... වාන්- ටූ- ත්ත්‍රී!”

දෝතින් දෝත දිදී, පාට පොදක් තිලක ලමින් ඕහො තුෂාරා ආවේ ඊට පස්සේ... එතකොටම අපේ පොඩි මාමා නැඟිට්ටා. “ඔය්ය ඔ.ඔක්ක්කොට්ටම හිට්ටියේ මාල්ලිනි... දන්නව්වද, මා..ලින්නී ෆොන්න්න්...සේකා...” අපේ පොඩි මාමා මාලිනී ෆොන්සේකාට පණ වුණත් පුදන්න සූදානමින් උන්නු රසිකයෙක්- උමතු රසිකයෙක්.
එතකොට අසෝකත් නැඟිට්ටා. “ක්ක්..කවුද්..කවුද්ද ඩෝ නැහැයි ක්ක්..කිව්..වේ...”

“කවුරුවත් එහෙම කිව්වේ නෑනෙ අසෝක... කියන්න සරත් මල්ලී තව එකක්... එතකොට ඔය දෙන්නම කට වහ ගනියි.” කළු අක්කා යෝජනා කෙරුවේ ක්ෂණික විසඳුමක්.

“ආ ආ ආ ආ අ ආ... මීදුම් වලාවන් ගලාලා- කඳු රැලි මායිමේ...”
චුට්ටකින්ම අසෝකට ‘අපේ අග්‍රගණ්‍ය නිළි රැජන මාලිනි ෆොන්සේකා’ ආරූඪ වෙච්චි. වාඩිවෙලා උන්නු තැනින් නැඟිට්ට අසෝක ‘ගංගා’ චිත්‍රපටයේ මාලිනී වුණා... ඒ අසෝක-මාලිනී අපේ බතික් වැඩපොළේ හෝල් එක කඳුකර තේ වත්තක් කර ගෙනයි එවෙලේ රැඟුවේ...  

පොඩි මාමා සතුටින් අත්පොඩි ගහනකොට වටේ හිටි හැමෝමත් ඒකට සම්මාදම් වුණා. “ඇන්කෝර් අස්සෝක ඇ.න්කෝ..ර්ර් තව එකක්...”

“චුට්ට..ක් ඉන්න.ව.කෝ පොඩි මාම්මේ. මට්ට්ට තියෙනවා ලොකු- ලො..කූ..ම ස්තුතියක් ක්කරන්න... ප්ලීස් ඩඩ්ඩෝන්ට් disturb මී... please! එහ්හ්හෙම ස්තුතියක් නොක්කළොත් මම දස කැxයෙක් වෙනවා. (සභාවෙන් සූ හඬක්! / හා හා කුණුහරුප ඔට්ටු නෑ / කියන දෙයක් ඉක්මනට කෙටියෙන් කියනවකො... එතකොට ඉවරයිනෙ.)

“ස්සොරි... ස්ස්සම්මාවෙන්න ඕන්න්නා... ආයෙ bad words ක්ක්කියන්නෑ. ක්කියන්නෑ කිව්ව්වොත් කි..යන්නෑමයි.  මිස්ටර් න්න්නිමල් දිසානායක්ක... ඔයා දෙ.යි.යෙ.ක් හලෝ, ද්ද්දෙයි..යෙක්. ඔයියා ම්ම්ම්මාව නළු..වෙක් කළා. ම්.මට හ්හ්හරි සන්තෝසයි... මගෙ රත්ත..රනේ- මගෙ පණ... ඔ.යා.ට ක්කොහොම ස්තුති. ක්කරන්න.ද කියලා...”

“මේ අසෝක... දැන් ඔයා ස්තුති කෙරුවනේ... ඉතිං අපේ පාටිය වර්චස් නොකර වාඩි වුණා නං..”
“අන්නේ ම්මට්ටත් ඕනි ප්ප්..පාටිය ලස්සන- ලාස්සන ක්කරන්නයි. න්.න්.න්මල් අයියා. PPPlease ගිව් මී අ මිනිට්. එක්ක විනාඩියයි... ඔන්ලි වන් මිනිට්... මට්ට අ.අ..අභිරූපණ ර්ර්..රංගන..ය.ක් කරන්න ඕනි. ම්ම්...ම්මාලිනී නාන හ්හ්හැට්ටි ඇට් ක.ර.ලා පෙන්නන්න ඕනි.” අසෝක යාප්පුවෙන් කියාගෙන ගියා. ඒත් එක්කම ඉඟටියට එක අතක් තියලා- නාරි ලාලිත්‍යයෙන් පිරුණු ලැසි ගමනකින් වටේට යන්න පටන් ගත්තා.

එතකොට හැමෝම, එයාලගෙ සේරම කතාබතා නවත්තලා අසෝකගෙ act එක බලන්න පටන් ගත්තා; ඇස්වලින් විතරක් නෙවෙයි කටවල්වලිනුත්.

ඔබ සැමටම බැතිබර වෙසක් මංගල්‍යයක් වේවා!

ඕන්න අසෝක-මාලිනී වටේට යන ගමන් හෝදන්න රෙදි දෙක-තුනක් එකතු කර ගත්තා; අභිනයෙන්!

‘ආ... ඒ ගත්තේ තුවාය...’ කවුද කෙඳිරුවා. අසෝක-මාලිනී තුවාය ඉඹලා මුහුණ ඇඹුල් කර ගත්ත හැටි පෙන්නනකොට නරඹන උදවියගෙත් මූණු නාලු වුණේ නිකංමයි!

‘අන්න අන්න මාලිනී නාන කාමරේට ගිහිං දොර වහගත්ත.’ අසෝක ඉදිරිපත් කරන්නේ අභිරූපණ රංගනයක් බව දැන් අපේ ඕඩියන්ස් එකට මතක නෑ. රංගනයේ හැම පියවරක්ම එයාලාත් හෙමිහිට විස්තර කරනවා- තරගෙට වගේ. ඒ අතරේ මත ඝට්ටනත්... ‘අන්න දිය රෙද්ද ඇන්දා.’
‘නාන කාමරේදී නානකොට දිය රෙද්දක් අඳිනවයැ?’
‘ඇයි යකෝ... නිළියෙක් නේද? කවුරු හරි හොරෙන්වත් බැලුවොත්.’

අසෝක-මාලිනී රෙදි හේදුවා- දත් මැද්දා- කොණ්ඩය හේදුවා- ප්‍රශ්නයක් වුණේ නෑ!
‘අන්න බොලේ සබන් කැටේ අතට අරං ඉම්බා... හොඳ සුවඳ ජාතියක එකක්!’ එයා සබන් ගාන එකත් නරඹන්නන්ට ප්‍රශ්නයක් වුණේ නෑ. ප්‍රශ්නය මතු වුණේ ඊළඟ පියවරේදී නරඹන පිරිසේ හිනා හඬ ටිකෙන්-ටික වැඩි වෙන්න පටන් ගත්තම.

එතකොට අසෝක-මාලිනී උන්නේ කුණු අතුල්ලමින්. එයා තෙත දිය රෙද්ද අඹරවලා අරං ඒක ඉකිලිය අතරින් දාලා- දෙපැත්තට අදිමින් කරපු කුණු අතුල්ලන රංගනය හිනා යවන නෙවෙයි හිනා කවන එකක්...
ඒ වෙද්දී කරටිය කැඩෙන්න වැදිලා- සිරස නවාගෙන අඩ නින්දේ උන්නු පොඩි මාමා ‘ඒ දෙදරුම් කන හිනා සද්දෙන්’ ගැස්සිලා ඇහැරුණා.

‘මො.ක.ද මචං මුං ම්ම්මෙච්චර හි..නා වෙන්නේ?”
“හිනා නොවී ඉඳීද බං. අර... අර... මාලිනී කුණු අතුල්ලන ඇතිලිල්ලට...” ඒ කතාව ඇහුණා විතරය. පොඩි මාමා බැලුවේය; දෑතින්ම ඇස් දෙක පිස දමා බැලුවේය. (අපේ පොඩි මාමා උමතු මාලිනී රසිකයෙකු බව යළිත් කියන්නෙමි.) ඊළඟට වැනි-වැනී හිට ගත්තේය.

“අඩ්ඩෝ  xස බල්ලෝ... xරි xත්තිගෙ පුත්තෝ... ත්ත්..තෝ ක්.ක්.ක්.කවුද යකෝ මාලි.නී වෙන්න හදන්නේ? ඒ.ඒ..ඒ.ඒකට ඉඩ ද්ද්දෙන්න බෑ යකෝ.” පොඩි මාමාගේ කුණුහරුප වැස්සෙන් අපේ ‘නොනිමි ආශා’ නාට්‍යයේ ප්‍රීති සාදය හේදී ගියේ එහෙමය!

ඒත් එක්කම තවත් කරුණු දෙකක් ඉතා කෙටියෙන් හෝ සඳහන් නොකළොත් හිතට මදිය.
1. ‘නිමලෝ, යකින්නි විදිහට උඹේ ලෑටි පුකත් ගස්ස ගස්සා දාපු dance එක මරු!’ තජකයේ හිතවතියක් කීවාය. එය පැසසුමක්ද ගැරහුමක්ද යන්න තවමත් මට ගැටලුවකි.
2. මේ නාට්‍යය කරන්නට මුලින්ම මා පෙළඹවූ කළු අක්කා, අසෝක පියසිරි, සරත් රංචාගොඩ සහෘදයන් මෙන්ම, මේ සද්කාර්යයට දායක වුණු සෝමේ අයියා, කළු අයියා, ගමගේ අක්කා, පොඩි මාමා, අපේ ලොකු නංගි පුෂ්පා, අනිල් මල්ලී, අජිත් මල්ලී සහ ලොකු නෑනා මල්ලිකා ගල්හේන යන සියල්ලන්ටම නිවන් සැප ලැබේවා!

දැන් ‘ඔබ සැමටම බැතිබර වෙසක් මංගල්‍යයක් වේවා’යි පතමිනි, මේ posts මාලාවට කුණ්ඩලි සලකුණ යොදන්නේ෴0෴

යකිනිට ඇන්දා- හයවෙනි කොටස

“ඇයි මනුස්සයෝ මාව මහන්සි නොකර මේ ලැයිස්තුව කලින් මට නොදුන්නේ?”

“නිමල් මල්ලී අනිත් හැමෝටම වගේ මටත් ගෝරි දානවද කියලා බලන්න හිතුණා!” කළු අක්කා කීවේ එතකොටයි...

අපට ඕනි අපි එකතු වෙලා කරන අපේ මේ වැඩේ...

“ඔයාගෙන් වුණත් කළු අක්කේ වැරැද්දක් කියලා තේරෙන දෙයක් සිද්ද වුණොත් නං මං ඒකට ගෝරියක් දායි. හැබැයි, ඔයා දැකලා තියෙනවද මං නිකරුණේ ගෝරි දානවා?”

“මම නං දැකලා නෑ තමයි...ඒත් ඇයි මේ හැමෝම වගෙ කියන්නේ නිමල් අයියා හරි සැරයි, එයා එක්ක වැඩ කරන්න ලේසි නෑ- කියලා...”

“ඒ කියන එක්කෙනෙක්වත් ඒවා මගේ මූණටම කියන්නේ නැහැනෙ, කළු අක්කේ. පුළුවනි නං, එහෙම කියන ඕනිම කෙනෙක්ගෙන් අහල බලන්නකො මම නිකරුණේ; අසාධාරණ විදිහට ගෝරි දාපු වෙලාවක් ගැන...
ඇත්ත! මගෙත් එක්ක වැඩක් කරනවා නං ඒක වෙලාවට කෙරෙන්න ඕනි- පුළුවන් තරං ලකයක් ඇතිව, හරියට කෙරෙන්න ඕනි; සැලකිල්ලෙන්. හොර වැඩ එහෙමත් බෑ... එතකොට තමයි මගෙ යකා ඇවිස්සෙන්නේ...”

“එතකොටද නිමල් මල්ලී බනින්නේ?”

“කළු අක්කේ, මම නං ඔය බනිනවා කියන වචනෙටත් විරුද්ධයි. මම කරන්නේ තදින්ම දොස් පවරන එකයි. අඩුම තරමින් එහෙම වෙලාවකදී වුණත්, මම කෙනෙකුට ‘උඹ’ කියලවත් කියන්නැති විත්තිය ඔයා දන්නවද? හැබැයි මම කියන්න ඕනි දේ කෙලින්ම- මූණටම කියනවා.”

“කොහෙන්ද අප්පේ ඔයා මේ වයසෙදිම ඔය තරං දේවල් කරන්න ඉගෙන ගත්තේ?” කියලා අහමින් තමයි, එතකොට එයා අපේ කතාවේ පීල්ල මාරු කෙරුවේ. “ඔයා මොකද හිතන්නේ... මම ආරාධනා කරන්න යන අයගේ list එක හොඳයිද?”
ඒ ලැයිස්තුවේ උඩින්ම තිබ්බේ 1977 මහ මැතිවරණයෙදී UNPයෙන් මහරගමට පත්වූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ප්‍රේමරත්න ගුණසේකර මහතාගේ නමයි.

“ලැයිස්තුව දැක්ක ගමන්ම ඔයාට හිනා ගියේ මොකෝ? ගුණසේකර මහත්තයව පිළිගනිද්දී පොල්කටු මාලයක් දානවයි කියල ඔයා කියපු කතාවට බාල්දි සිරා කුලප්පු වෙච්ච හැටි මතක් වුණාද?”
“ඒකත් එකක්... සෝමවීරගේ- වී.ජී. පියදාස අයියගේ lists දෙකෙත් උඩින්ම මේ නම තියෙයි කියලා මට කල්පනා වුණා. පියදාස අයියට තමයි ඉඩ දෙන්න වෙන්නේ මන්ත්‍රීතුමාට ආරාධනා කරන්න. එහෙම ආරාධනා කරන්න යනකොට සෝමවීරටයි- කළු අක්කටයි දෙන්නටත් යතහැකිනෙ- ඔන්නං!” මම කීවෙමි.

“ඇයි කළු අක්කේ මූණ නොරොක් කර ගත්තේ. අපට ඕනි අපි එකතු වෙලා කරන අපේ මේ වැඩේ සාර්ථක කර ගන්නනෙ...
ගුණසේකර මහත්තය කාට බැහැයි කිව්වත් පියදාස අයියට බැහැයි කියන්නෑනේ. ඒ ක්‍රමේට හිතල තමයි මම ඒ ඒ අයට ආරාධනා කෙරිල්ල එක එක්කෙනාට බාර දෙන්න යන්නේ. ඒ හින්දමයි මම ඔයාලට කිව්වේ ඔයාලගේ lists ඉස්සෙල්ලම මට ගෙනත් පෙන්නන්නෙයි කියලා.”

එතැනදි තමයි තේරෙන්නේ කතාවක් ලියන එක සහ ඒක enact කරන එක අතර තියෙන වෙනස. කතාවක් ඇතුළේ අපි හදාගන්න ලෝකය infinite. ඒත් stage එක මත...

එදා අපේ කට්ටියේ අයට එහෙම කියන්නට මට පුළුවන්කම තිබිණි. ඒත් අද... ‘නිදිගෙ පංච තන්තරේ’ කියවා comment කරන ආදරණීය සහෘද රසිකයනට ඔවුනගේ කමෙන්ටු මට කලින්ම පෙන්වන්නට කියා කීමට බැරිය. ඔවුන් comment කරන්නෙත් පෝස්ටුවේ ලියැවී ඇති කරුණු අනුපිළිවෙලට නොවේ; තම-තමනට වැදගත් යැයි සිතෙන කරුණු ගැන- තමන්ගේ පිළිවෙලටය.

පසුගිය කොටස ලියද්දී- ලුහුඬින් ලියුවාම ඇති යැයි මා හිතා උන් කාරණා කිහිපයක් ගැනම හිතාදර රසිකයන් විස්තර විමසා; පවසා තිබිණි. එබැවින් ඒවායෙන් මතුවූ සමහර කරුණු ගැනවත් මට අද කතා කරන්නට සිදු වෙයි.

මේ Anonymous රසිකයෙකු ‘නිදිගෙ කෝණයෙන් බලමින් මුල් කොටස ලියා තිබුණු’ comment එකයි.

‘Anonymous May 17, 2026 at 9:03 AM

අපි ‘පද මානවක ජාතකයෙන්’ නාට්‍යයක් හදන්න හිතුවත්, ඒක stage එකට ගේන්න යද්දි මුහුණ දුන්න ලොකුම ගැටළුවක් වුණේ නළු නිළියන් හිඟය. තිබුණේ interest එකක් තියෙන හදවත් කිහිපයක් විතරයි. ඒ නිසා නාට්‍ය පිටපත ලියන්න ගත්තත්, මට නිදහසේ හිතේ එන හැම character එකක්ම ලියන්න බැරි වුණා. ලියන වෙලාවටම cast එකත් හිතේ තියාගෙන ලියන්න වෙලා ගියා.

ඒ කියන්නේ, කතාව ගොඩනගන්නේ imagination එකෙන් විතරක් නෙවෙයි availability එකෙන්.

එක එක චරිතයට කොහොම කවුරු fit වෙයිද කියලා හිතාගෙනම scene ගන්න, dialogues දාන්න, character ටික shape කරන්න සිද්ද වුණා. ඒක එක විදිහකට writing process එකකට වඩා puzzle එකක් වගේ.

ඒ අතරේ ලොකුම හිස් තැනක් තිබුණා රජ වාසලේ සේවය කරන පුද්ගලයෙකුගේ චරිතය.

ඒ character එක කතාවට වැදගත්. බලන කෙනාට වටපිටාවට depth එකක් දෙන, රාජ සභාවේ atmosphere එක හදන, සෘජුවම major character එකක් නොවුණත් කතාව පූර්ණ කරපු role එකක්.
ඒත් එහෙම චරිතයකට ගැළපෙන නළුවෙක් අප අතර හිටියෙ නෑ.

එතැනදි තමයි තේරෙන්නේ කතාවක් ලියන එක සහ ඒක enact කරන එක අතර තියෙන වෙනස. කතාවක් ඇතුළේ අපි හදාගන්න ලෝකය infinite. ඒත් stage එක මත ඒක සීමිතයි. කෙනෙක් නැත්නම්, ඒ චරිතය ඇත්තටම “නැති” වෙනවා.

ඒ නිසා අන්තිමේදි කරන්න වෙන්නේ එකක්.
චරිතය වෙනස් කරනවද?
නැත්නම් කතාවම වෙනස් කරනවද?

නාට්‍යයක් කියන්නේ paper එකක ලියන එකකට වඩා වැඩි දෙයක් කියලා ඒ වෙලාවේ හොඳටම තේරුණා.’

ඒ පාඩම හා ඒ සමඟ තිබුණු චිත්‍රය...

‘පද මානවක’ කතාව තාත්වික නාට්‍යයකට නඟද්දී වේදිකාවට ගෙනෙන්න අසීරු තැන් කිහිපයක් මං වහන්සේට පෙනුණා.

1. බමුණු තාත්තයි, පුතයි දෙන්නා යක්ෂණියව දාලා ගඟෙන් එතෙර වීම
2. රජතුමායි, පුරෝහිතයි දෙන්නා රාජ භාණ්ඩාගාරයේ වස්තුව හොරකම් කරගෙන වටයක් ගහලා ගිහින්, ඒවා මඟුල් පොකුණේ හංගන හැටි
3. හොරු කව්ද කියලා දැනගන්නට ලොකු සෙනඟක් ඇවිත් රජ මැඳුර වටේ රැස් කකා හිඳීම
4. රජුයි, පුරෝහිතයි දෙන්නට කැට-මුගුරුවලින් පහර දීලා පන්නා දැමීම- වගේ තැනුයි ඒ.

ඒ ගැටලුව ළිහා ගන්න හොඳම විදිහක් කල්පනා කරනකොට මට මතක් වුණේ ‘සිංහල පෙළ පොත’ක තිබුණු පාඩමක්.
මේ බ්ලොගය කියවන ඔයාලා දන්නවනේ මගේ හැටි. යමක් ලියනකොට පුළුවන් උපරිමයෙන්ම ඒ ගැන තොරතුරු හොයල බලනවා; විස්තරවල ඇත්ත නැත්ත තහවුරු කරගෙන ඉන්නවා.

1979 ඉඳල දැන් අවුරුදු හතලිහකටත් වැඩිය කාලයක් ගිහිං. එදා වගේ නෙවෙයිනෙ, දැන්. ඈත අතීත සිද්දියක් ලියන්නයි යන්නේ. ඉතිං... කාගෙන්ද විස්තර අහගන්නේ?
එක වංගියේම මට මතක් වුණේ ‘පැරණි පොත්- පත්තර- සඟරා කන්දරාවක හිමිකාර’ දිල්හාන් ප්‍රගීත්ව. එයා තමයි fb එකේ ‘සොඳුරු ඉසිඹුව’ සමූහයේ admin.
ඉතිං 2026 මැයි 19 වෙනිදා හවස පහයි දාහතරට මං දිල්හාන්ට මැසේජ් එකක් යැව්වා.

‘දිල්හාන් මහත්තයෝ- මම ‘නිදිගෙ පංච තන්තරේ’ට ලියන බ්ලොග් ලිපියක සඳහන් කරන්න යනවා ‘සිංහල පෙළ පොත’ක තිබුණු පාඩමක්. පාඩමේ නම නං මට මතක නැහැ. අන්තර්ගතය මතකයි. අන්ධ මහලු සීයා කෙනෙක් මුනුබුරාව ගහකට නග්ගවා ඈතින් පෙනෙන යුද්ධයක වගතුග අසා ගන්නවා. (මගේ මතකය හරි නම්- ඒ කොටස උපුටාගෙන තිබ්බේ W.A. සිල්වා ශූරීන්ගේ ‘විජයබා කොල්ලය’ පොතෙන්.) ඒ පාඩම හා ඒ සමඟ තිබුණු චිත්‍රය නොපමාවම සොයා දිය හැකිද? ලොකු උදව්වක්.

ස්තුතියි!’

පණිවුඩය යවා පැය හතරක් යන්නත් කලින් ‘බඩු’ ලැබිණි. බඩු කිව්වේ කුඩුවලට නොවේ. ‘සීයයි මුනුබුරයි’ පාඩම ඇතුළත් 24-31 පිටු අටේ ඡායාරූපවලටය.
ගොඩාරියක් ස්තුතියි දිල්හාන් ප්‍රගීත් මහත්තයෝ!

මගේ මතකය නිවැරදිය!
1968-70 විතර දවසක අමාරුවෙන් ‘විජයබා කොල්ලය’ හොයාගෙන කියෙව්වේ, පෙළ පොතෙන් මේ පාඩම දැක්කාට පස්සෙය.
(අපේ පන්තිවල කෙල්ලන් හා කොල්ලන් එකතුවී- මායා රංජන්ගේ ‘දිගා මඬුල්ලේ ආශ්චර්යය’, සෝමපාල රණතුංගයන්ගේ ‘ඇස් දෙක’, ඊ.ආර්. එරත්නයන්ගේ ‘රොමාගෙ වාසනාව’, ඒ.පී. ගුණරත්නයන්ගේ ‘බැද්දේගම’, ‘ගලිවරගේ චාරිකාව’ වැනි පොත් රාශියක්ම දඩයමේ ගියෙත් මෙවන් සිංහල පාඩම් නිසාය. ඒ පෙළ පොත් සැකසූ බහුශ්‍රැත; කුශාග්‍ර බුද්ධිමත් භවතුන්ට ගොඩාරියක් පිං අත්වේවා!)

නාට්‍යයකදී වුණත් ගෑනිට බයේ ඉන්න මිනිහෙක් වෙන්න මං කැමති නෑ. ඊට පස්සේ කලිසමක් ඇඳන් පාරේ යන්නයැ?

ඉතිං, ඔවුන් ‘විජයබා කොල්ලය’ කෘතියෙන් උපුටාගෙන තිබුණු කොටසේ දෙතැනකින් ගත් චුට්ටක් බැගින් කියවල ඉඳිමුද?   

1... ‘රණ ගොස දියුණු තියුණු ව ඇසෙන්නට වන් කල, අන්ධ වෘද්ධයා ද මුර ගාන්නට විය. “අනේ කොල්ලෝ, මා වෙව්ලන හැටි බලව, මගේ අත මිට මෙළැවෙන හැටි බලව. මොකවත් කරගන්නට හැටියක් නැති ව අනේ, මං මොනවා කරංඩ ද? දැන් ඉතින් මට පුළුවන් දෙයියංඩ කියන එක විතරයි. දෙයියනේ, දෙයියනේ, මේ පරංගියාට නම් හොඳක් සිද්ද කරන්න එපා” කියමින් මහල්ලා කෑ ගාන්නට විය...

2... “කවුද බොල ඒ තරුණ මුදලි තුමා?”
“මොන මුදලි තුමාද?”
“මගේ ඇස් දෙක විතරයි පොට්ට. මේකා ගේ කන් දෙකත් පොට්ට නොවැයි” කියමින් මහල්ලා මුනුබුරාට නින්දා කොට, “අර සක් පිඹින්නා වාගේ සංවිධානය කරන තරුණ සෙනෙවි කට හඬ තට ඇසෙන්නේ නැද්ද”යි යළිත් ඇසුවේ ය...’

නිමල් දිසානායක එදා ‘පද මානවක නාට්‍යය’ලියද්දී කෙරුවේ කතා සක්විති W.A. සිල්වා ශූරීන් විජයබා කොල්ලයේ උක්ත කොටස ලිවීමේදී භාවිතයට ගත් ශිල්පෝපක්‍රමය අනුගමනය කිරීමයි.

එහිදී මා මවා ගත් චරිතද්වය වුණේ බරණැස් නුවර රජ වාසලේ සේවකයා හා ඔහුගේ බිරියයි. සේවකයා නමට පමණක් ගෘහ මූලිකයා වූවෙකි. බිරිය කටහැකර; ආධිපත්‍යධාරී; විමසිලිවන්ත එකියකි.
රජ වාසලේ සියලු කටයුතු ගැන ඇය හාරා අවුස්සන්නීය; විමසන්නීය. එවිට රජ මැඳුරේ අතිශය රහස්‍ය තොරතුරු පවා නොසඟවා ඇයට හෙළි කරන්නට ඒ අසරණ සැමියාට සිද්ද වෙයි! 

නාට්‍යය එහෙම ලියැවී තිබ්බම සරත් රංචාගොඩයි සෝමවීර මල්ලිකාරච්චියි දෙන්නම ගොඩක් සතුටු වුණා. එතකොට අපේ කට්ටියේ උන්නු නාට්‍ය ගැන තරමක හරි දැනුමක් තුබුණු දෙන්නනේ ඒ!
“දැන් නං නියමෙට තියෙනවා රංජි මල්ලී... කවුද හිතුවේ ඔයා මේ රාජ සේවකයෙකුයි, මිනිහගෙ පවුලවයි දෙන්නෙක්වත් කතාවට ඈඳා ගනියි කියලා.” සරත් කිව්වා. “...උන් දෙන්නගෙ හැල-හැප්පිලි මාරයි!”

“අඩේ, ඒක නං ඇත්ත සරත්! ජොසී මනප්පු කැලේ මචං මුන් දෙන්නත් එක්ක බලද්දී.” එහෙම කිව්වේ සෝමවීර. “...මං කිව්වට බලපං මචං, නාට්‍යය ඉවර වෙලා අපි එකා එකා ස්ටේජ් එකට එනකොට වැඩියම හුරේ වැටෙන්නේ රජ වාසලේ සේවකයාටයි. බලපං බොරුද කියල...”

එතකොට සරත් සෝමෙට නොපෙනෙන්න ඇහැක් ගහලයි මෙහෙම කිව්වේ. “උඹ දන්නවද මචං- රංජි මල්ලී හිතාගෙන ඉන්නේ ඔය සේවකයාගේ චරිතය උඹට දෙන්නලු...”
“මේ මට? අපො අපෝ මට නං බෑ... නාට්‍යයකදී වුණත් ගෑනිට බයේ ඉන්න මිනිහෙක් වෙන්න මං කැමති නෑ. ඊට පස්සේ කලිසමක් ඇඳන් පාරේ යන්නයැ.”

නළුවරණයෙදී, රජ වාසලේ සේවකයා ලෙස අපේ අනිල් මල්ලීවය තෝරා ගැනුණේ... (ඊට කලකට පසු; 2011දී අනිල් මල්ලී බිරිය ගංගා, සචිනි දූ හා ප්‍රමෝද්‍ය- අකලංක දෙපුතුන් සමඟ)

“අනේ මොට්ටයා. රංජි මල්ලී මට ඔය චරිතේ දෙනවා නං මම ඒක බාරගන්නේ පැනලා... ඒ චරිත දෙක ඒ තරං හොඳට ලියැවිලා තියෙනව සෝමේ!”

“දිසානායක, එහෙනං ඔය රජ වාසල සේවකයගේ චරිතේ මෙන්න මේ සරතයාට දෙමුකෝ මචං.”

“යෝජනාවට බොහොම ස්තුතියි සෝමවීර. හැබැයි රජෝ බල්ලගෙ වැඩේ බූරුවා කරන්න යනවට මම නං කැමති නෑ. මං හොඳට දන්නවා මගෙන් කෙරෙන්න ඕනි දේ.” මං එක සැරෙන්ම සෝමවීරව නිහඬ කෙරෙව්වේ එහෙමය. “...අනෙක මේ බමුණාගේ චරිතයට හොඳටම ගැළපෙන්නේ සරත්...!”
“ඔව් ඔව් මූ ඉතිං කොහොමත් බමුණා වගෙනෙ.” සෝමේ කීවේ සරත්ව තරහ ගන්වන ඔලොක්කු ස්වරයකිනි.

“අනෙඃ, නිකං හිටපං ගොරකයා!” සරත්ගේත් ඇස්දෙක රතු වෙලාය.
“මේ මේ... විහිලු වෙනයි- අපහාස වෙනයි. මම මේ කියන්නේ දෙන්නටම. හරිද? එකම නාට්‍යයේ රඟපාන අය තරහ වුණාම හැමෝටම කරදරයි... කෝන්තර පිරිමහන්න ගියොත් හෙම ඊට හපන්... සෝමවීරට මතකයිනෙ අපේ විධුර එකේදි තරහෙන් හිටපු පූර්ණක යකා විධුර පණ්ඩිතයන්ව ඇත්තටම කරකවලා පොළොවේ ගහපු හැටි.”

“හරි හරි, අපිට සමා වෙන්නකෝ... දැන් මේ නාට්‍යයේ මට දෙන චරිතේ මොකක්ද දිසානායක මහත්මයා?”
“මගේ කටෙන් වචනයක් පැනලා වෙච්ච දේ දැක්කනෙ මල්ලිකාරච්චි මහත්මයා. ඒ හින්දා ඔයාලට මේ සෙනසුරාදා වෙනකල් ඉවසන්න වෙනවා. නාට්‍යයේ චරිතවලට ගැළපෙන අයව තෝරන්නේ එදාටයි. ඊට කලින් මේ පිටපතෙන් copies දෙක-තුනක් ලියවගෙන ඉන්නත් වෙනවා...”
“ඒ job එක මම කරල දෙන්නං. අතින් ලියල නෙවෙයි- ටයිප් කරලම දෙන්නං. Try කරන්නං කොළ හතරක් දාලා... හැබැයි, තුන තමයි ගාණ... බලමු, අලුත් කාබන් කොළම දාලා...”

‘ඇත්තමයි නිමල් මල්ලී. අපි සෝමවීරට සලකනවා මදි!” එහෙම කියූ සරත් සෝමවීරගෙ පිටට තට්ටුවක් දැම්මේය. “...සොරි මචං!”

එහෙම ගෝරි-බෝරි, වාද-විවාද, සතුටු-සමාදාන, මත ඝට්ටන මැද්දේය ‘පද මානවක’ ඉස්සරහට ඇදුණේ. කෙසේ වෙතත් නළුවරණයෙදී, රජ වාසලේ සේවකයා ලෙස අපේ අනිල් මල්ලීවය තෝරා ගැනුණේ. අසෝක පියසිරිට බරණැස් නුවර රජුගේ කොටසත්, සෝමවීරට පුරෝහිත කොටසත් පැවරිණි.

එයින් පසු කෙරුණු නාට්‍යයේ පුහුණුවීම් හා ඇඳුම්-පැළඳුම් සූදානම් කිරීම් වැනි දේවල් එකක්වත් මගේ මතකයේ අහලගම් හතක නැත. එයින් පෙනෙන්නේ ඒවා සියල්ලම නූලට-රූලට සිද්ද වෙන්නට ඇති බවයි. හරි ගිය දේවල් අපට ඉක්මනින්ම අමතක වෙතත්- වැරැදීම්, ඇබැද්දි ආදිය නම් කාලාන්තරයක් ගියත් අපේ මතකයෙන් මැකෙන්නේ නැත!

මේ ඒවායින් එකකි!!

නාට්‍යය පෙන්නන වෙලාවට stage එකට රිංගලා- පැති තිර අස්සෙන් එබි-එබී ඕඩියන්ස් එකට මූණ පෙන්නන අයගෙන් තිබ්බ වදයක්!

“සුනිල්, ඉස්සර අපි පෙන්නපු නාට්‍යවලදී වගේ නෙවෙයි. මේ සැරේ ස්ටේජ් එක ඉස්සරහින් පුටු සීයක්- හමාරක් දානවනෙ. එව්වගෙ වාඩි වෙන්න ඉන්විටේෂන්වලට එන අයට අමතරව tickets අරගෙන එන කට්ටියත් ඉඳියි. ඔයයි මේ හතර දෙනයි එකතු වෙලා ආරාධිත අමුත්තන්ව ඉස්සරහම පේළි තුනේ වාඩි කරවන්න ඕනි. පිටිපස්සෙන් තියෙන පුටු පේළි හතර ටිකට් අරං නාට්‍යය බලන අයට.

පැහැදිලියිනෙ?
ඉන්වයිට් කරලා කාඩ්ස් දෙනකොට එයාල ඔක්කොටම කියලයි තියෙන්නේ -නාට්‍යය බලන්න එනකොට ඒවා අරගෙන එන්න කියලා. කාඩ් එක ගෙනාවේ නැති අය හිටියොත් ඇතුළට ගන්න එපා. මොන දෙයියන්නාන්සේ වුණත් කමක් නෑ... සුනිල්, මෙතන වෙන ඕනිම ප්‍රශ්නයක් ඔයා බලාගන්න ඕනි. මේ හතර දෙනා ඔයා කියන විදිහටයි වැඩ කරන්නේ... හරිද?”

“හරි! ප්‍රශ්නයක් ආවොත් මම ටක් ගාලා ඇවිත් අයියගෙන් අහන්නංකො කරන්න ඕනි දේ.”
“මේ සැරේ නං එහෙම කරන්න වෙන්නෑ රජෝ... නාට්‍යය පටන් ගන්න කලින් පැවිලියන් එකට එන්න තියෙන එකම දොර වහලා ලොක් කරනවා. ආයෙ දොර අරින්නේ ෂෝ එක ඉවර වුණාම තමයි, සුනිල්.”
“ඒ මොකද අයියේ ඒ? වෙනදට එහෙම කරනවයැ?”

“මේකයිනේ සුනිල්, ඉස්සර අපි නාට්‍ය කරද්දී අපේ තාත්තා ස්ටේජ් එකේ හිටියා. තාත්තා නැතිව නාට්‍යයක් කරන පළමුවෙනි සැරේනෙ මේ... තාත්තා ඉඳිද්දී වුණත්, නාට්‍යය පෙන්නන වෙලාවට stage එකට රිංගලා- පැති තිර අස්සෙන් එබි-එබී ඕඩියන්ස් එකට මූණ පෙන්නන අයගෙන් තිබ්බ වදයක්! ඒ මදිවට එයාලා තව ප්‍රශ්නත් හදනවනෙ...
මමත් නාට්‍යයේ රඟපාන හින්දා- ඒ අතරේ තිරයෙන් පිටිපස්සේ මොකුත් ප්‍රශ්නයක් නොවෙන්නයි අරහෙම අමුත්තන්ට ඇතුල් වෙන්න නොදෙන්නේ.”

නාට්‍යය පෙන්වන දවසේ හවසත් ඒ ඒ වගකීම් පැවරී තිබුණු කණ්ඩායම් සියල්ලම එක තැනකට කැඳවා ආයෙත් උපදෙස් දෙන්නටත් අමතක නොකළෙමි.
“...දැන් පැහැදිලියි නේද ඔයාලට කරන්න තියෙන රාජකාරි. තම-තමන්ට බාරදීලා තියෙන දේ උපරිමයෙන්ම හොඳට කරන්න. අනිත් අය කරන වැඩවලට ඇඟිලි නොගහා ඉන්න එකත් කෙරෙන්නම ඕනි. එහෙම ඉඳල- ඒ කවුරු හරි ඉල්ලුවොත් විතරක් යමක් කරල දෙන්න... ශක්‍ර දෙය්යෝ ආවත් ඔයාලට කියල තියෙන විදිහෙන් පිට පනින්න එපා... හොඳද? අද ඔයාලා මෙතනට ලොක්කො වෙලා තම-තමන්ගේ වගකීම් හරියට ඉෂ්ට කරන දවස...
අවශ්‍ය වුණෝතින්, පොඩ්ඩක්වත් බය නැතුව ඕනිම කෙනෙකුට කියන්න -නිමල් දිසානායක තමයි මෙහෙම කරන්න කිව්වේ- කියලත්.

-අද හවස අපි සේරමලා එකතු වෙලා කරන්න යන්නේ ලොකු යුද්දයක්. එක්කෙනෙක් අතින් සිද්ද වෙන එක පොඩි වැරැද්දක් ඇති ලොකු ජංජාලයක් වෙන්න... ඒ නිසා...

ඉතිරි චුට්ට ඊළඟ කොටසෙන්...