පොතුබරියෝ!

අවුරුදුම 09ක්…! නෑ, ගඳ නෑ…
පුස් බැඳිලත් නෑ…😋
"පොතුබරි" නැත්නම් මුහුදු කුකුලා....

අර බාරේ ඔප්පු කරන්න ගිය ගමනනෙ...

සහන් විලියම්ස්ගේ ඒ වචන ටික දැක්කා විතරයි, මගේ ‘කූතුහලය’ ඇවිස්සුණා. ඒත් එක්කම මගේ ෆොටෝජෙනික් මතකය අවුරුදු 11ක් විතර ඈතට දිව්වා. සාන්ත- බබිතා- සුසිලා- නන්ද කුමාර- කොට්ටෙගොඩ, පොතුබරි, කතරගම හා බෝට්ටු කරවල අතරේ ෆොටෝස්... ක්‍ෂණික ඡේදන ගොඩාරියක්...

මට මෙච්චර කල් මේ ගැන පෝස්ටුවක් ලියන්න හිතුන්නැත්තෙ ඇයි? ඒත්... පොතුබරි වචනෙන් පස්සේ හිතුණා අදම මේ post එකේ වැඩ පටන් ගන්න.
එවෙලේම ගත්තා සාන්තල ගෙදරට call එකක්. ෆෝන් එක ඉස්සුවේ බබිතා නංගි; සාන්තගේ ප්‍රියම්බිකාව. (මෙයාල ජෝඩුව ගැන කලිනුත් කියල තියෙනවා. මොකද, මේ දෙන්නගෙ විවාහ මංගල්ලේ දවසේ ‘හතර වරිගෙම නෑදෑයෝයි හිත-මිත්‍රාදීනුයි සේරමලා’ ඒ මංගල්ලෙට වැඩිය උනන්දුවෙන් වෙනත් මංගල්ලයක් දිහාවයි බලබලා උන්නේ. එදා තමයි ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම World Cup එක දිනන මාවතට වැටුණේ- කෙන්යාව එක්ක මැච් එකේදී colours පෙන්වන්න පටන් අරං...)

“ඉතිං කොහොමද නිමල් අයියේ... අද ඔයාගේ කටහඬ නං හොඳයි...”
“ඒක පෙන්නන්නත්තෙක්ක තමයි කතා කළේ. නංගි- කෝ, සාන්ත එහෙම කිට්ටුවක ඉන්නවද?”
“එයා අදත් වැඩ අයියේ. මම එයාට කියන්නං- දැන්මම ඔයාට කතා කරන්නයි කියල.”
“එපා එපා නංගි. මගේ ළඟ සාන්තගේ මොබයිල් නොම්මරේ තියෙනවා. මම දැන්මම සාන්තට කතා කරන්නං” මං කිව්වා; ඒ වගේමයි කළෙත්.

“සාන්ත, මට ඔයාගෙන් විස්තර ටිකක් අහගන්න තියෙනවා... අවුරුදු දහයකට විතර කලින් ඔයාලා මාව කතරගම එක්කගෙන ගියා මතකයිද- මාතරට ගිහිං- කොට්ටෙගොඩ හරහා...”
“ආ මතකයි මතකයි. අර බාරේ ඔප්පු කරන්න ගිය ගමනනෙ... ඉතිං මොකක්ද නිමල් අයියේ මගෙන් කෙරෙන්න ඕනේ?”

“අනේ සාන්ත. කරදරයක්ය කියල නොහිතා, අද වැඩ ඇරිලා ගෙදර යන ගමන් අපේ ගෙදරට ගොඩ වැදිලා යනවද -පැය බාගෙකට... ලොකු උදව්වක් මහත්තයෝ.”
“මොන කරදරයක්ද නිමල් අයියේ... මම එන්නං. හැබැයි පහමාර විතර වෙයි. කමක් නැහැනෙ?”
“ඒකට මොකෝ? තෑන්ක්ස් සාන්ත!”

ඒත් එක්කම මං අපේ නමී උන්නැහෙටත් කෝල් කළා.
“හා ලොක්කා... ගුඩ් මෝනින්! මොකෝ මේ උදෙන්ම?” නමී ඇහුවා.

“පුළුවන්කමක් තිබ්බොත් අද හවස පහට- පහමාරට විතර මේ පැත්තට ඇවිත් යනවද?”
“වොයිස් ටයිපිං වැඩේ කරන්න ගත්තද?” නමී ගුරුන්නාන්සේ හිතන්නට ඇත්තේ මේ නිදි ගෝලයා ඒ ගැන යමක් අසා දැන ගන්නට හදනවා කියලය. (කරුණාරත්න අමරසිංහ මහතා එසේ කරන විත්තිය ආයෙමත් මතකයේ ඉස්මත්තට පැමිණි පසු මේ දිසානායකයා ඒ ශිල්පය හදාරන්නට පටන් ගත්තේය; නමී සර්ගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ.)

‘ඔන්න මැරෙයි, මෙන්න මැරෙයි’ වගේ සිටි කාලයක් පසුකොට; කෙස්-ලොම්- මයිල් සේරම හැලී... (2014 දී)

‘වොයිස් ටයිපින් වැඩේ හරි ගියාද?’ කියා අසාගෙනය, නමී අපේ ගෙදරට ගොඩ වැදුණේ. “මොනවද ලිව්වේ?”

“ඒකේ වැඩකට නෙවෙයි යක්ෂයො එන්න කිව්වේ... එක අතකට එහෙම නෙවෙයි කියන්නත් බෑ. තව චුට්ටකින් සාන්ත මෙහාට එනවා... ඒ ආවාම මං විස්තරේ කියන්නං දෙන්නටම එක සැරේ!”
“කව්ද සාන්ත?”
“WAL ප්‍රියන්තගෙ නංගිව; බබිත නංගිව බැඳල ඉන්න කෙනා...”
“අපි අර ලොකු බස් එකක රැස් වෙහෙර, අවුකන එහෙම බලන්න ගිය ට්‍රිප් එකට එයාත් ආව නේද නිදි?”

“බබිත නංගි ගියා... සාන්ත ඒ ට්‍රිප් එකට ආවේ නෑ- මට මතක විදිහට. ඔයාට... ආ- කියනකොටම සාන්තත් ඔය ආවේ.” සාන්තගේ දඬුමොනර යන්තරේ සද්දෙ ඇහිච්ච මං අනුමානයෙන් කිව්වා.

ඒ දෙන්නව එකිනෙකාට හඳුන්නලා දෙද්දී දෙන්නම කිව්වේ එකම සිංදුව. ‘අපි මීට කලින් මෙහෙදීම හම්බ වෙල තියෙනවා.’
“ඒක වැඩියත් හොඳයි. එහෙනං දෙන්නම තුන් හතර පොළකින් වාඩි වෙන්නකෝ- මං විස්තරේ කියන්න...

-නමී, 2013 මට මල්ටිපල් මයෙලොමා blood කැන්සර් එක හැදිච්ච වෙලාවේ මේ සාන්තල නැන්දම්මා; චිත්තම්මලා එහෙමයි ප්‍රියන්තලගේ නෑදෑයෝ සේරමලයි එකතු වෙලා ලොකු බෝධි පූජාවක් කෙරුවා... තලපත්පිටියේ ශ්‍රී බෝධිරුක්ඛාරාම පන්සලේ. බාරහාර කීපෙකුත් වෙලා තිබුණා- මංවත් දන්නේ නැතුව...” මං කිව්වේ නමීට මේ කතන්දරේ තේරුම් ගන්න ලේසි වෙන්නටයි.

ඖෂධ හා විකිරණ ප්‍රතිකාර පටන් ගත් විට ‘ඔන්න මැරෙයි, මෙන්න මැරෙයි’ වගේ සිටි කාලයක් පසුකොට; කෙස්-ලොම්- මයිල් සේරම හැලී, අඟහරු ලොවින් ආ භූතයෙකුව සිටි කාලයක් පසුකොටය, නිමල් දිසානායකයා සනීප වීමේ මාවතට පිළිපන්නේ. ඒ විස්තරත් එවෙලේ මගෙන් කියැවිණි.

“අන්න ඒ සනීප වේගෙන එන කාලේ තමයි නමී අපි නිමල් අයියට කිව්වේ, අපිත් එයා වෙනුවෙන් කතරගමට බාරයක් වෙලා තියෙන බව.
ඒ බාරය ඔප්පු කරන්න අපිත් එක්ක කතරගමට ගිය ගමන ගැන නේද දැන් නිමල් අයියට විස්තර අහගන්න ඕනි...”
“හරියටම හරි, සාන්ත!”
“ඔය පරණ කතන්දර අවුස්සන්නේ මොකටද අප්පා?”
“ඒ කතන්දරේ මගෙ blog එක කියවන අයට ලියන්න... මට ගොඩක් විස්තර මතකයි. ඒත් ඒවා හරිද කියලා තහවුරු කර ගන්නත් එපැයි, සාන්ත.”

අන්න එතකොටයි නමී උන්නැහේත් ප්‍රශ්නයක් ඇහුවේ. “නිදි, මොකද මේ එක පාරටම හදිස්සියේ ඒක ලියන්න හිතුණෙ... ඇහුවට කමක් නැහැනේ...”

"පොතුබරි" නැත්නම් මුහුදු කුකුලා... (ටයිටන් ට්‍රිගර්ෆිෂ් Titan Triggerfish)

එදා උදේ fb එකෙන් හමු වුණු සහන් විලියම්ස්ගේ මේ පෝස්ටුව ගැන එතකොටයි, මං එයාලට කිව්වේ. (ඔයාලත් ඒක කියවලා ඉන්නකො එහෙනං.)

‘අවුරුදුම 09ක්…! නෑ, ගඳ නෑ…
පුස් බැඳිලත් නෑ…😚
"පොතුබරි" නැත්නම් මුහුදු කුකුලා...

මීට දවස් 3000කට විතර කලින් මං මේක කළේ Bachelor's research එකේ පුංචි කොටසක් විදියට.

එයාගෙ අර විසි කරන පොත්තෙන් (skin) හදපුවා මේ..

මීට දවස් 3000 කට විතර කලින් මං මේක කලේ Bachelor's research එකේ පුංචි කොටසක් විදියට...

මුල් අවුරුද්ද පුරාම කල් පැවැත්ම weekly වගේ බැලුවා... ඒත් අවුරුදු 09 ක්ම පුස් බැඳීමක්වත් නොවී තියෙයි කියලා ඇත්තටම මම හිතුවෙ නෑ... මාලු පොත්තක්නෙ මේ....

මේ පොත්ත හරි තදයි... වෙන මාලු වගේ නෙමෙයි... වතුර අයින් කරල වේලුනාම කට්ටක් වගේ රෝල් වෙනවා... දිග අරින්නවත් බෑ... සාමාන්‍ය මාලු සමක් treat කරන procedures වලට මේක කරන්න බැරි උනා...😍
මාස 3- 4 ක් විතර ගියා flexible කරන්න පුලුවන් ක්‍රමයක් හොයාගන්න... හැබැයි chemicals use කලේ නෑ... ස්වාභාවික මිල අඩු හොයාගන්න පහසු දේවල් වලින් කලේ...

මේ පාට... ඔයා පාට කලා නේද?😏

නෑ.. මුලදි samples අරන් මං පාට කරලත් බැලුවා... එතකොට කැතයි. මල් බබෙක් වගේ...

ඔය පොත්ත ටිකක් කලු පාටයිනෙ...
මට කැමති පාට එනකම් ඒ කලු පාට pigments හෙමීට පොත්තෙන් අයින් කරන්න පුලුවන් විදියකුත් හොයාගත්තා... මේක පොත්ත ඇතුලෙන්ම ගනිපු ස්වාභාවික පාටක්...😗

(තව අවුරුදු 10 කින් විතර ආයේ බලන්න ඕනෙ ඉතින්...😊 )

ඒ කාලෙ මේ පර්‍යේෂණයට මට හැමදේම කියල දීපු මගේ රුහුණ University එකේ Prof. D.H.N. Munasinghe වගේම Zoology Department එකේ මට උදව් කරපු හැමෝමත් ගෞරවයෙන් මතක් කරනවා.❤

මේ ගැන suggestions හරි, අඩුපාඩු හරි ඕනෙ දෙයක් ඔයාලා පහලින් ලියන්න.

මං සහන්... ’

සාන්තයි, නමීයි දෙන්නටම පුදුමයි- ඒ පෝස්ටුව මට එච්චරටම වැදිලා තියෙන එක ගැන.
සහන් විලියම්ස් අලුතින් යමක් කරල- ඒ පර්යේෂණය ගැන අවුරුදු නවයක් තිස්සේ විමසිලිමත්ව හිඳීම පොඩි දෙයක්ද?

සහන්ගේ හිත මිතුරු සගයන් දක්වා තිබුණු ප්‍රතිචාරත් හොඳයි. එයිනුත් කීපයක් මේ.
Kaveesha Supun- අපිත් skin එක use කරලා ග්ලූ එකක් හැදුවා. ඒක සක්සස් වුණා. ඒකෙන් ඕනෑම දෙයක් අලවන්න පුළුවන්... ලී, වීදුරු - ඕනෑම දෙයක්. සුපර් ග්ලූවලට වඩා හොඳයි.

Sachini Karunarathne- මෙන්න ඔයාගෙ research ek සචිමොටෝ... මුහුදු කුකුල හොයාගෙන ලෙල්ලමේ ගිය කාලෙ මතකද

Shamika Senesh Bandara- Leather සෑහෙන්න ගණන්. හැබැයි මේ වගේ දෙයක් කරන්න පුළුවන් නම් ඒක අලුත් මාකට් එකක් හදලා දෙයි.’

සාන්තලා එයාලගෙ වාහනයකින්ම කතරගම යන්න පිටත් වුණේ, මං වහන්සේවත් පටවගෙන. (සෙරාන්, බබිතා, චිරන්ත හා සාන්ත)

“ඔයාල දන්නවද- එහෙම අපතේ යන පොතුබරි හම්වලින් මෙහෙම ප්‍රයෝජනයක් ගන්න පුළුවන් නං කොච්චර එකක්ද?”

“ඔයා මේ බණ කතා කරනවා නිමල් අයියේ... මම පුංචි කාලේ පොතුබරි හම් විතරක් නෙවෙයි අහක දැම්මේ- මාළුවාව එහෙම පිටින්මයි අහක දැම්මේ. ඌට ඒ කාලේ කියපු පොතුබරි නමත් නිකං අංජ-බජල් නමක් නෙව. අනික ඌ කිසි ලස්සනක් නැති මාළුවෙක්නෙ. උගෙ හමත් හරි ඝනයි... ”

“හෝව් හෝව් පොඩ්ඩක් හෝව්! ඕන්න ඔය විස්තර ටික තමයි මට ඔයාගෙන් විශේෂයෙන් අහගන්න ඕනි. එදා කොට්ටෙගොඩදී ඔයා කිව්ව වගේ ඒ ගැන කියන්න. හැබැයි, අද ඔයා කියන දේවල් අපි රෙකෝඩ් කර ගන්නයි හදන්නේ. කමක් නැහැ නේද... රෙකෝඩ් කරන වැඩේටයි මම නමීව ගෙන්න ගත්තෙත්...”

නමී ඒ රාජකාරිය අකුරටම කරලා දුන්නා.
පටිගත වෙලා තියෙන අපි දෙන්නගෙ සංවාදෙන් මේ post එකට අදාළ කාරණා විතරක් තෝරාගෙන මතක වීදිය දිගේ පෙළ ගස්සවා ගත්තේ පුංචි පහේ යුද්ධයක් කරලයි!

මොකද සාන්තටත් කියන්න දේවල් එමටයි!

එයා මාතර, ගබඩා වීදියේ ඉපදිලා එහෙ කරිජ්ජ පාගලා, එතැනින් කොළඹට ඇවිත් ගෙන්දගම් පොළොව පාගලා, සකුරා මල් පිපෙන රටේ අවුරුදු 5 ½ ක් ඉඳල ආව පුතයෙක්. අත්දැකීම් තොගයක් තියෙන කෙනෙක්.

ඉතිං, 2015දි තමයි සාන්තලා එයාලගෙ වාහනයකින්ම කතරගම යන්න පිටත් වුණේ, මං වහන්සේවත් පටවගෙන.
“සුසිලක්කලා අපිට lunch එක ලැහැස්ති කරනවයි කිව්වා. ටිකක් කල් ඇතුව එන්න කියලත් කිව්වා. ඊට පස්සෙ නිරෝ, අපි ඇඹිලිපිටියට ගිහින් නන්ද කුමාරවත් දාගෙනයි කතරගම යන්නෙ...” සාන්ත කිව්වේ බබිත නංගිට විතරක් නෙවෙයි- මටත් දැන ගන්න වගෙයි.

(‘නන්ද කුමාර එනව නං ඉතිං හිනා වෙනවා මිසක් හුස්මක් ගන්න ඉඩක් ලැබෙන්නෑ’ මට හිතුණා. අවුරුදු ගාණක් නැව්වල වැඩ කරල තියෙන නන්දෙ අපි එක්ක trips යන නඩේ සාමාජිකයෙක්. අර ‘මලාකා’ (kaරි) කතාව එයාගේ අත්දැකීමක්.)

“ඔය කිව්වට සාන්ත, සුසිලක්කලා දවල් කෑම විතරක් නෙවෙයි, ලොකු තේ මේසයකුත් සූදානං කරගෙන ඇති- මෙලහටත්... මං දන්නැද්ද එයාලගෙ හැටි...”
“ඒක නිරෝ දකුණෙ මිනිස්සුන්ගෙ හැටි!”      

බබිතා නංගි කිව්ව හරි!
ඒ පරුවත තේ මේසයේ තිබුණු ජාති... තෝරල- බේරලා සප්පායම් වෙලත්... හුස්ම ගන්න වුණේ අමාරුවෙන්. “සුසිලක්කේ, මේ නිමල් අයියා කියනවා දවල්ට කෑම එපැයි කියලා...”

“ඇත්තෙයි? අනේ... හාපුරා කියල අපේ අහට ආව දවසේ බත් කටක් නොකා යන්නෙයි... ඔය බඩ බහියි- සාන්ත මල්ලී මෙයැයිව මුහුදු හුළං ටිකක් වදින්න එක්කං ගියොත්...”  
 

ගෙදර ඇවිත් බැලින්නං එකට එකකටත් වැඩිය වැලි! කත්කාරය පොකිරිස්සන්ගේ ඔළු අස්සට වැලි පුරෝලා...

සුසිලක්කලාගේ කුස්සිය පැත්තෙන් එළියට බහිනවාත් එක්කම තිබෙන්නේ ලොකු කළුගල් කුට්ටි දමා හදා තියෙන දිග වේල්ලකි. ඒ මුහුදු කෑම වළක්වන්නටය.

“මේ හරියෙත් සැහෙන දෙනෙක් සුනාමියට අහු වුණා. සුසිලක්කලගෙ ගෙවල්වලත් වහලෙ ගාවටම මුහුද ගොඩ ගැලුවලු. ඒත් එක්කම ආණ්ඩුවේ හෙංචයියොයි, රජ පැටවුන්ගේ පිරිවරකුයි ඇවිත් මෙයාලට කියල ‘ගොඩකරෙන් ඉඩම් දෙන්නං- එහාට යන්න' කියලා...
සමහරුන් ඒ ඉඩම් අරගෙනත් ඒවාට ගිහිං නෑ. අර කාලකන්නි යක්කු හදල තියෙන්නේ ඒ අවස්ථාවෙනුත් ප්‍රයෝජන අරගෙන බීච් එක අයිති කර ගන්නයි...” සාන්ත කිව්වේ මං සයුරේ අසිරි-සිරියෙන් මත් වී ගෙන සිටියදීය.

“ඒ විතරක් නෙවෙයි, නිමල් අයියේ... මේ හරිය පීනන්නත් මරු.
දන්නවනෙ, අර අසපුවක ඉන්න- බණට වඩිනකොට එයාගෙම sound setup ගේන රත්තරං පාට සාදු... උන්නාන්සේත් දවසක් මෙහාට ඇවිත් පීනල ගියාලු.”

අපේ කතාව නවත්තලා ආපහු ගෙදරට යන්නට සිද්ද වුණේ බබිතා නංගි කතා කළ බැවිනි. “අපිට බෝට්ටු කරවල ටිකකුයි, උම්බලකඩ ටිකකුයි ගන්න ඕනි සාන්ත. නිමල් අයියත් ගනීවිනෙ... මෙහෙ කරවල ෂෝක් අයියේ- ලාබත් එක්ක.”
“ගමු ගමු! සාන්තත් ඉන්න එකේ... මං ඉතිං මාළු- කරවල අඳුනන්නෙ නැති එකානෙ...”

“අනෙඃ! ඔයා දන්නෑ නිමල් අය්යේ, මෙච්චර දන්න මනුස්සයා වෙලත් අපේ සාන්තත් ළඟදි පොකිරිස්සො විකුණන මිනිහෙකුට අහු වෙලා තිබුණනේ.” බබිත කිව්වේ ඇස් දෙකෙනුත් හිනා වෙවී.

“ඔව් අයියේ! කියන්නත් ලජ්ජයි. ඒ දවස්වල අපේ ලොක්කා; චිරන්ත නුගේගොඩ ටියුෂන් class යනවා. මම හවසට සිටි ටිම්බර් හෝල් එක ළඟට යනව, චිරංව එක්කගෙන එන්න. එදාත් හතට විතර එතෙන්ට යද්දී කත්කාරයෙක් පොකිරිස්සෝ වගයක් විකුණනවා. මටත් ආස හිතිලා, හෙට්ටුත් කරල කිලෝ එකහමාරක්ද කොහෙද ගත්තා. ගෙදර ඇවිත් බැලින්නං එකට එකකටත් වැඩිය වැලි! කත්කාරය පොකිරිස්සන්ගේ ඔළු අස්සට වැලි පුරෝලා...”

“නරකමත් නෑ ඔයැයිලගේ හිනාව... මම ඒත් බැලුවා අන්දරේ අපේ අහට ඇවිල්ලද කියලත්... අපි උයල නං අහවරයි. බත් කාල අහවර වෙලාමද බෝට්ටු කරවල ගන්න යන්නෙ...”
“අනේ සුසිලක්කේ. කන එක අන්තිමටම තියාගමු.”

“නංගිලාගේ කැමැත්තක්. ඔයා මස් ජාති නොකන හින්දා, මම ඉව්වා පොතුබරි මාළුවක්. ඊයෙමයි පහේ අතගාලා තිබ්බේ...”

එවෙලේ වෙනතුරු මං වහන්සේගෙ දෙසවනට ‘පොතුබරි’ වචනයවත් වැටී නොතිබිණි!
පස්සෙ වෙලාවක සාන්තගෙන්ම කියැවුණු පොතුබරි විත්තිය මේ දැන් ඔබට ලියන්නේ.

ඒ දවස්වල තිබිච්ච බයිසිකල් වින්කල්... හැම ගමකම; හැම පාරකම තිබුණා. මාතර වින්කල්වල ටයර්වල පැච් දාන්න කලින්...

“අපි පොඩි කාලෙ නිමල් අයියේ- මාතර කවුරුවත් ඔය මාළු කෑවේ නැත!” (සාන්ත ඒක කිව්වේ අවධාරණය කරමිනි.)

“... පන්න කරනකොට හරි, රිටිපන්න කරනකොට හරි, දැල් දානකොට හරි ඕකුන් අහු වුණත් ආපහු මුහුදටම දාපු එකයි කළේ.

-එතකොට මාතර පැත්තෙ අය කෑවෙ බොහොම සීමිත මාළු ජාති ටිකක්. වැඩියත්ම ලේ රහ තියෙන මාළු. තලපත්- කොප්පරු වගේ එව්වා අපේ ගෙවල්වලට ගෙනාවෙවත් නෑ.
ඔයාට මතකයිද නිමල් අයියේ, ඒ දවස්වල තිබිච්ච බයිසිකල් වින්කල්... හැම ගමකම; හැම පාරකම තිබුණා. මාතර වින්කල්වල ටයර්වල පැච් දාන්න කලින් අතුල්ලලා ක්ලීන් කළේ sand paper කෑල්ලකින් නෙවෙයි... වැලි කඩදාසි වෙනුවට එයාල ගත්තේ තලපත් හොටක් හරි කොප්පර හොටක් හරි. ඕන්නං උන්ගේ හොටක් අල්ලල බලන්නකො නිකමට.

-අනිත් කාරණය තමයි- අපේ පැත්තේ එක එක කාලෙට දිගටම අහු වුණේත් එක එක ජාති. කාලෙකට හුරුල්ලෝ... කාලෙකට කුම්බලාවො... මාසයක් දෙකක් විතර එක දිගට.
බලයො, කෙලවල්ලන්ට නං සීසන් එකක් නෑ; හැමදාමත් අහු වුණා...

-පොතුබරි මාළුන්ගෙ වැඩෙන් මට පේන්නේ නිමල් අයියේ, අපි දුප්පත් වෙලා තියෙන තරම!” සාන්ත එහෙම කිව්ව වෙලාවේ නං මගේ කටෙනුත් ප්‍රශ්නයක් පැන්නේ නොහිතපු විදිහටයි.
“ඒ මොකක්ද බොලේ ඒ ‘අපේ දුප්පත්කම පෙන්නන අලුත්ම දර්ශකේ?’”

“ඉස්සර කවදාවත් කෑමට නොගත්තු පොතුබරි දැන් කෑමට ගන්නවා කියන්නේ අපි පවත්වාගෙන ආපු කොලිටිය විහින්ම පහත වට්ටවා ගැනිල්ලක් නෙවෙයිද... ඒක දුප්පත් වීමක් නෙවෙයිද?”
සාන්තගෙ තර්කය සෑහෙන්න සාධනීය එකක් වගේ දැනුණු හින්දා මං මුනිවත රැක්කා.  

පොතුබරි කියලා කියනකොටම පොඩි මදිපුංචිකමක්- පහත දැමිල්ලක් වෙනවලු. ඒ නිසා කවුරු-කවුරුන් හෝ ‘මුහුදු කුකුළා’ කියන නම මේ මාළුන්ට දෙන්න ඇතිලු!
“මට මෙහෙමත් හිතෙනවා. මේ මාළු පෙති කපලා ගැඹුරු තෙලේ බැදලා අරං ඩෙවල් කෙරුවම චිකන් පරාදයිනෙ. ඒ හින්දා මුහුදු කුකුළා නම වැටුණා වෙන්නත් පුළුවනි!”

කොහොම වෙතත් එදා අපි කෝට්ටෙගොඩින් බෝට්ටු කරවල ගොඩාරියක් අරගත්තා. මූදු කුකුළු කරවලත්.
ගෙදරදී ඒවා තෙල් දාල බැලුවම පුදුම රහයි.
ඒත් ඒ වෙනකොට මහරගම කරවල කඩවල්වලට මුහුදු කුකුල්ලු ඇවිත් තිබ්බේ නෑ. නමුත් මාස ගාණක් යද්දී උන් ඇවිත් උන්නා!

මඩු වලිගෙන් පාරක් කෑවොත් හම පැලිලා තුවාල වෙනවලු...

‘බඩේ ඉඩ නෑ’ කියලා සුසිලක්කලාගේ කෑම මේසයට වාඩි වුණු අපේ හැමෝම වගේ එදා බත්වලට වැඩියෙන් වග කිව්වේ මිරිසට උයල තිබුණු මුහුදු කුකුළන්ට.

(ඊයේ මේ post එක ලියන ගමන්, නිකමට වගේ ඉන්ටර්නෙට් එකෙන් හෙව්වා මූදු කුකුළො ගැන. අම්මෝ! එන තරමක්  ආවේ එකේක පන්නෙට මේ කුකුල්ලුන්ව උයන- පිහින- බදින- තෙල් දාන- පළහන විදිහවල්.)

දකුණේ සිරිතක්නෙ කෑමට පස්සෙ කිරිපැණිවලිනුත් සංතර්පණය කරවන එක. “එහෙම නේන්නං මල්ලියෙ කෙරෙන්න ඕනිත්... නැත්තං ඉතිං අපේ හිතට මක්කැයි මක්කැයි වගේ නෙවැයි!” කියමින් තමා සුසිලක්කා අපිව කිරිපැණිවලින් නෑව්වේ.

හවස එහෙන් පිටත් වෙලා ඇඹිලිපිටියටà එහෙන් කතරගමට. එහෙදී බාරය ඔප්පු කිරීම... දැන් ඒ විස්තර ලියන්න යන්නෑ.
මොකද, මට හිතෙනවා ‘අපේ මාළු විශේෂඥ සාන්ත’ගෙන් වරින්-වර කියැවුණු මේ විස්තර ටික ලිව්වොත්... ඔයාලටත් අල්ලලා යයි කියලා- නමීටයි මටයි වගේම.

“කොට්ටෙගොඩ බෝට්ටු කරවලවලට ප්‍රසිද්ද වුණාට මොකද, එහාට පොඩි ධීවර වරායක්වත් නෑ. එහාට මාළු එන්නේ ගන්දර, කුඩාවැල්ල වගේ පැතිවලින්. හැබැයි, මෙහෙ දිගටම කරවල වේලන්නේ පාර අයිනේ නිසා වෙන්නැති නමක් හැදුණේ. /

ලංකාවේ ගොඩක් අය මාළු අඳුරන්නෙ නෑ. /

වෙළෙන්දෝ පරා මාළු කියල කට්ට මාළු විකුණනවා. කෙලවල්ලෝ කියලා බලයෝ දෙනවා. බලයෝ කියල විකුණන්නේ ඇටවල්ලෝ... කට්ට මාළු කියලා වන්න පරා මාළු විකුණනවා... එව්වත් උයල එච්චර රහක් නෑ. කරවල තමයි රස!
දන්න අපිට වුණත් කට්ට කරවලයි- වන්න පරව් කරවලයි දෙක අඳුරගන්න අමාරුයි./

නිමල් අයියේ ඔයා දන්නවද මඩු වලිගෙ කියන කසය ගැන? ඒකත් මාළු වල්ගයක්... ඒකෙන් පාරක් කෑවොත් හම පැලිලා තුවාල වෙනවලු...

බුදු සංතෝ! මට කල්පනා වෙන්නේ දැන් අපේ රට යන විදිහට නං මඩු වලිග දාස් ගණනක් තිබිලත් මදි වෙයි වගේ!”෴0෴

කූචු කුචයියෝ

අභාවප්‍රාප්ත නන්දා මාලිනිය ගැන බොහෝ දෙන බොහෝ දෑ ලියා තිබෙයි... අදත් හෙටත් තවත් බොහෝ දෑ ලියැවෙනු නිසැකය...

ඇයගේ සරල බව- නිරහංකාර බව හා කාරුණික බව ගැන මට හොඳ හැටි දැන ගන්නට; දැක ගන්නට ලැබුණේ අප තන්තිරිමලේ ගිය දිනයේදීය.
ඒ පිළිබඳව මා ඔබට ලියුවේ 2018 ජුනි මාසයේදීය; ඒ ‘කූචු කුචයියෝ’ පෝස්ටුවෙනි.

නන්දක්කේ, ඔබට අජරාමර නිවන් සුව අත් වේවා! 

නන්දක්කාගේ වියෝවෙන් තැවෙන මා ඒ පෝස්ටුව යළිත් පළ කරන්නේ මට ‘ඇය වෙනුවෙන් කළ හැකි හොඳම උපහාරය’ එය බව හැඟුණු නිසාය.

නන්දක්කේ, ඔබට අජරාමර නිවන් සුව අත් වේවා!

මහාචාර්ය ජේ.බී. දිසානායක මහත්තයා 'තන්තිරිමලේ' පොත රචනා කරන්නට... 

'තන්තිරිමලේ' නමැති මේ පොත 'රටක මහිම' පොත් පෙළේ දාසයවැන්නයි. මේ පොත ලියන්ට මා දිරිමත් කළේ කේ. එම්. අයි. ස්වර්ණසිංහ මහතා. වැව් බැඳි රාජ්ජේ ඉපදිලා එහිම හැදී වැඩුණු ස්වර්ණසිංහ මහතා....'

උඩ ටික මං උපුටා ගන්නේ මහාචාර්ය ජේ. බී. දිසානායක මහත්තයාගේ 'තන්තිරිමලේ' පොතේ පෙරවදනින්.... ඒකත් ගොඩගේ ප්‍රකාශනයක්. පළ වුණේ 2001 අවුරුද්දේ. දැන් නම් ඔයාලට වැටහෙනවා ඇති මේ කතාවත් අවුරුදු දාහතක් පරණ එකක් බව. ඒකට මොකෝ? චීස් රස වැඩි වෙන්නේත් පරණ වෙන්න වෙන්නලු!

ස්වර්ණසිංහ මහත්තයා අපූරු මිනිහෙක්. මාව හමුවුණු මොනයම්ම මොහොතකවත් ඒ මනුස්සයා කලබලේ කතා කරනවා මං දැක්කේ නැහැ කවදාවත්. හරිම සන්සුන්...නිවිලා.

මට ඒක වැඩියෙන් දැනුණේ මගේ කලබල සොබාවය හින්දද මන්දා? ප්‍රෙස් එකේ ළමයි මට නම දාලා තිබුණෙත් 'මිස්ටර් කලබල' කියලා. ඒ විතරයැ? සමහරු මගේ ඉස්සරහම කියලත් තියෙනවා 'ඒයි, ඒයි අයින් වෙයල්ලා, මිස්ටර් කලබල එනවා. ඇඟේ හැපුණොත් නම් උඹලව කොහාට වීසි වෙයිද දන්නෑ.' කියලා. අනේ ඒකට දැන්! ළඟපාත කඩයකට ගිහින් එන්නත් වරුවක් යනවා. අනිච්චේ, දුක්ඛේ සංසාරේ!

තන්තිරිමලේට හුඟ දෙනෙක් ගිහින් නැහැ!

තන්තිරිමලේට ගිහින් තියෙනවාද? නැතිනම් මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න මහත්තයාගේ 'උත්පලවන්නා' චිත්‍රපටය බලල තියෙනවාද? ඒ ෆිල්ම් එකේ සෑහෙන කොටසක් එහෙදි ෂූට් කරලා තිබුණේ; මට පෙනුණු විදියට.

ඊළඟට මං එන්නේ 'කූචු කුචයියෝ' ගීයට. හරි වැඩේනේ. ඒකේ වචන සේරම මතක නෑ.

අකුරු කෙටිල්ල නවත්තලා, මං ගියා ඩවුන්ලෝඩ් කරගෙන තියෙන ගී එකතුවට. ඔන්න නන්දක්කා ඉන්නවා. ම්හු! සින්දුව නෑ. ඒ පාර You Tube ගිහින් හෙව්වා. එතකොට හමු වුණා රනිල් මුදුන්කොටුව කියල රසිකයෙක් 2012 ජුලි 26 වෙනිදා අප්ලෝඩ් කළ clip එකක්.  

ඒකෙදි නන්දා මාලිනී කියනවා හරි රසවත් සිදුවීමක්. දවසක් ඇය ගියාලු කන්දේ විහාරේදී පැවැත්වුණු 'අමරදේව උපහාර  උළෙලක' ගී ගයන්න. ඒ අතරේ එහාට ලොකු බස් එකක, මහා ගොඩක් ළමයි ඇවිත්. ඊට කලින් දවසක වැටිලා, අතක් තුවාල වෙලා නිසා එදා නන්දක්කා අතක් බැන්ඩේජ් පටිවලින් වෙලාගෙනයි ඉඳලා තියෙන්නේ. 

ඔයා අපිට තෝ කියලා සිංදු කියනවනේ. හොඳ වැඩේ ඔයාට වුණේ!

අර බස් එකේ ආව පුංචි පුතෙක් නන්දක්කා ළඟට දුවගෙන ඇවිත් ඇහුවාලු 'නැන්දගේ අතට  මොකද වුණේ?' කියලා. ඉතිං වැටිච්ච කතාව එයාට කිව්වා විතරයි අර පොඩි පැටියා කිව්වාලු 'හොඳ වැඩේ!' කියලා. හොඳටම අප්සෙට් වුණු මේ මහා ගායිකාව ඒ පුතාගෙන් ඇහුවලු 'ඇයි පුතා එහෙම කියන්නේ' කියලා.

"ඔයා අපිට තෝ තෝ කියලා සිංදු කියනවනේ..." ප්‍රකාශය තමයි උත්තරේට ලැබිල තියෙන්නේ.

කූචූ කුචයියෝ//
තෝත් නටාපිය මාත් නටන්නම් - කූචු කුචයියෝ

සින්දුවක තියෙන 'තෝ' වචනෙට එහෙම කිව්වා නම් දියවන්නාවේ උත්තමයන්ලා වදාරණ වචන ඇහෙන හිච්චෝ මොනවා කියනවා ඇති කියලද හිතන්නේ? 

නන්දා මාලිනීට හොඳ වැඩේය කියාපු පොඩිත්තා දියවන්නා මන්දිරේ සිද්දවෙන කෙළි දැක්කොත්...

තොට බත් හැන්දයි - මට බත් හැන්දයි//
තෝත් නටාපිය මාත් නටන්නම් - කූචු කුචයියෝ

ඒ සිංදුව මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්නගේ පබැඳුමක්. තනුව හා සංගීතය ආචාර්ය රෝහණ වීරසිංහගේ. ගැයුම කවුද කියලා දැනටම ඔය ආයුබොවන්ලා දන්නවානේ.

ස්වර්ණසිංහ, තන්තිරිමලේ සහ කූචු කුචයියෝ..... මොකක්ද යකඩෝ මෙව්වයේ ඇති සම්බන්ධෙ? ඔයාලා හිතයි. කාරි නෑ.ඔන්න කතාවට.

"...නිමල්, යමුද අපිත් එක්ක තන්තිරිමලේ?" ප්‍රෙස් එකේදී ස්වර්ණසිංහ මහත්තයා ඇහුවා. එතකොට 'තන්තිරිමලේ' පොත අච්චු ගැහෙනවා. මම විස්තර ඇහුවා. 

පොතේ දොරට වැඩීමට අපි තන්තිරිමලේ යනවා. ජේ.බී. සර්, සුනිල් සර්, නන්දක්කා, බන්දුල පද්මකුමාර වගේ...

"පොත දොරට වඩන්නේ තන්තිරිමලේ පන්සලේදී... උත්සවයට ගොඩගේ මහත්තයයි, නෝනයි, ජේ. බී. සරුයි, යනවා බස් එකක. සුනිල් සර්, නන්දා මාලිනී නෝනා එහෙමත් යනවා. තව කට්ටිය ඉන්නවා. සේරම වියදමුත් ගොඩගේ මහත්තයා ගණනේ. යමුද?''

කැමැත්ත දෙන ගමන්ම මං අවසර ගත්තා මගේ හිතවතෙක් වන නෙවිල්වත් ගමනට කැන්දන් එන්න.

අවුරුදු තිහක් විතර තිස්සේ මම වැඩිපුරම ගමන්-බිමන් ගිහින් තියෙන්නේ නෙවිල් එක්ක. මුලින්ම එයාගේ චැපියෙන්. ඊළඟට RZ මෝටර් සයිකලෙන්. ඊටත් පස්සේ කාර් එකෙන්.

මෝටර් බයිසිකල්වලින් යන කාලේ මම හෙල්මට් පහක්ද හයක්ද සල්ලි දීලා අරගෙන තිබුණා.

මට පිනට ගමන් පහසුව සපයන්න කුමුදු, නලින්, උපාලි, මර්වින්, අපේ සුනිල් වගේ මෝටර් සයිකල්කාරයෝ කීප දෙනෙක්ම හිටියා. (ඔයාලාට බොහෝම ස්තුතියි!).

ඒ කාණ්ඩෙට අලුතෙන් එක්වෙලා ඉන්න සාන්ත, මංජු, රංග, උදේනි, ලසිත, නදී, ප්‍රභාත්, චූටි මාමා, අපේ උපේඛා, සමිත්, හක්ස්ලි....වගේ මේ වෙලාවේ මතක් වුණු හැමෝටමත් ස්තුතියි.

ප්‍රියන්තලා අමතක වෙනවද? එයයි, රසිකයි, කවිජ- වෙනුජ පුතාලයි යන හැම දිහාවකම වගේ...

නෑ, නෑ. ප්‍රියන්තවයි, පීරිස්වයි අමතක වුණා නෙවෙයි. නෙවිල්ට පස්සේ ලියන්න ඕනේ පෝලිමේ ඉන්නේ ඒ දෙන්නානේ. බඩා මල්ලා; දීපාල් එන්නේ ඊටත් පස්සේ. (ඔය හැමෝම ඔයාලාත් ඉදිරියේදී අඳුනාගනීවි.) අලුතෙන්ම ප්‍රවාහන පහසුකම් සපයන්න ඉදිරිපත් වෙලා ඉන්න ගවීන්ගේ නමත් ඔන්න මෙතනට දානවා!

නෙවිල් නම් මට තවම ආක්‍රෝශ පරිභව කරනවා 'මේකා තමයි එක මෝටර් බයිසිකලයක්වත් නොගෙන සල්ලි දීලා හෙල්මට් පහ-හයක්ම ගත්තු එකා' කියලා.

මම ගිය ආත්ම භාවයේ දීලා-කාලා ඇති මදි නොකියන්න. මට හිතෙන්නේ එහෙම. එතකොට මේ ආත්මෙදි ලැබෙනවාලු අප්පා මදි නොකියන්නම.

අර ගමන යනවයි කීව ගමන්ම අපේ සුනිල්ගේ ඇඹණියන්දෑ ස්වේච්ඡාවෙන්ම ඉදිරිපත් වුණා, හල් හැලප ටිකක් හදලා දෙන්න. එතකොටත් බෝකුන්දර ඉසව්වේ ලොකු හල් ගස් කීපයක් තිබුණා. 'ඔබේ නිවාස සිහිනය අපි සැබෑ කරන්නෙමු' කියන සුපින්වතුන්ලාට පිං අයිති වෙන්න දැන් ඒ වෘක්ෂ රාජයෝ සසර දුකින් එතෙර වෙලා හුඟ කල්. ගස් තිබුණත්, ගෙඩි හැදුණත් හල් හැලප හැදිල්ල දුෂ්කර වැඩක්!

හල් ගෙඩි හොයාගත්තත් ඒවායින්  පිට්ටු- හැලප- රොටී හැදිල්ල ලේසි නෑ. ඒවා කුකරි පන්තිවල...

මුලින්ම හල් ගෙඩි පොතු ඇරලා, හිරමණයකින් සිහින්ව ගාගන්නවා. ඊළඟට ඒවා රෙදි කෑල්ලකින් පොට්ටනියකට ගැට ගසාගන්නවා. ඒ පොට්ටනිය ගලා යන වතුර පාරක රඳවලා පුරා රැයක් හේදිලා යන්න දෙනවා. 

එතකොටයි හල්වල තිත්ත යන්නේ. එහෙම කළාට පස්සේ ඒවා වේළලා, කොටාගෙන හල් පිටි හදාගන්න පුළුවන්. එයින් පිට්ටු, රොටි, හැලප වගේ දේවල් හදන්න දැන් ඉන්න හැලපියෝ දන්නෑ මයෙ හිතේ.

අපේ සුනිල් මල්ලිකා ගල්හේන මෙනෙවියව මල්ලිකා දිසානායක මහත්මිය බවට පත් කරලා අපේ ගෙදරට කැන්දාගෙන එද්දී උන්දැට ඇහැක් වුණේ පරිප්පුවක් උයාගන්න විතරයි. දැන් මේවා කොටනකොටයි කම්පනා වෙන්නේ මල්ලිකා නෑනගෙ සූපසාත්තරය අන්තිමයි.

ෂුවර්! අපට තන්තිරිමලේ ගෙනියන්න හල් හැලප හදලා දෙන්න ඇත්තෙත් වෙනිං කවුරු හරි. කොහොම වුණත් බස් එකේ ගිය වැඩි දෙනා ඊට කලින් හල් හැලප කාලා තිබුණු අය නෙවෙයි. හැලපත් හොඳ පෙනුමට වගේම රසටත් තිබුණයින් මට හෙණට ලකුණුත්  වැටුණා.

අපි ඉස්සෙල්ලාම ගියේ අටමස්ථානාධිපති ස්වාමීන් වහන්සේ මුණ ගැහෙන්න.

ගීත රචනා කරන පල්ලේගම හේමරතන උන්නාන්සේත් එතන වැඩ හිටියා. උන්නාන්සෙලා අපේ ආරස්සාවට අපිත් එක්ක යන්න හමුදාවේ පරිවාර පිරිසක් සූදානම් කරවලා තිබ්බා. එල්ටීටීඊ යුද්ධ කාලෙනේ.

කෑම කන්න තිබුණේ පොඩි පන්කොළ වට්ටිවලට උඩින් නෙළුම් කොළ තියලා, ඒවාට බෙදාගෙන...

අපි තන්තිරිමලේට යද්දී එකොළහට විතර. ගජරාමෙට සූජානං කරලා තිබ්බ තේ පැන් සංග්‍රහයක් මුලින්ම. ඒ ඉවර වෙලා ඒ පැත්ත බලලා මේ පැත්ත බලද්දී  දිවා භෝජනය සූජානං. ඒක තමයි සූජානම.

රතු හාලේ බත්, තම්බපු හාලේ බත්, කුරහන් පිට්ටු, උයාපු-බැදපු වැව් මාළු, කරවල, මැල්ලුම්, බැදුම්, කිරි හොදි.....අරවා මෙව්වා සේරෝම. 

අනේ චුට්ටකට හරි සවුදම් ජෙමා වෙන්න තිබ්බා නම් කියලයි මට හිතුණේ. අතුරුපසත් ඒ මදිවාට....තව දෙයක්. අපට කෑම කන්න තිබ්බෙ නෙළුම් කොළවලට බෙදාගෙන.

ලොකු මහත්තැන්ලා වගයක් එහෙම නෙළුම් කොළ lunch එකක් වෙලාවේ පිඟානට උඩින් නෙළුම් කොළයක් දාගෙන, ඊළඟට අර නෙළුම් කොළයට උඩින් (පොලිතින්) ලන්ච් ෂීට් එකක් එලාගෙන කාපු අපූරුවත් මතකේ ඇතිනේ.

අපේ කවුරුවත් නම් එහෙම කළේ නැහැ. රාජකීය ඕ.බී.ඒ. කට්ටියට අයිති අය විතරද එහෙම කරන්නේ? 

තොට හොදි හැන්දයි නොකියන්න මහා ගොඩාරියක් කෑම, අඩුවක් නැතිවම...

තොට හොදි හැන්දයි - මට හොදි හැන්දයි//
තෝත් නටාපිය මාත් නටන්නම් - කූචු කුචයියෝ

තොට කිරි හැන්දයි - මට කිරි හැන්දයි//
තෝත් නටාපිය මාත් නටන්නම් - කූචු කුචයියෝ

 දෙකට විතර.... 

ඉස්කෝල ශාලාවද- බණ මඩුවද ඒ?
මොක වුණාම මොකද- පුංචි කොලු-කෙලි සිය ගණනකුයි, එයාලාගේ අම්මලා තාත්තලායි පිරුණු ශාලාවේ උත්සවය පටන් ගත්තා.

ඔය වෙලාව තමා වාඩිවෙලා වැඩි වෙලාවක් ඉන්න අමාරුම වෙලාව. කිරා වැටෙනවා.
එහෙම කිරා වැටිලා නිදාගෙන 'තවම බෝම්බ කෑලි ඔලුවේ තියෙනවා' කියලා අපටත් කියන්න පුළුවනැයි.

මායි නෙවිලුයි හතර වටේ ඇවිද-ඇවිද බැලුවා.

පොතක් දොරට වැඩියාට උත්සවයේ කූඨ ප්‍රාප්තිය වුණේ ගීතයක්! 

හෙළයේ අග්‍රගණ්‍ය ගායිකාව සුපුරුදු විදියටම සුදෝ සුදෙන්; සුධා ධවල සළුපිළියෙන් සැරසිලා..... විදුලි ආලෝක කදම්බ මොකුත් නෑ.... වාද්‍ය වෘන්දයක් නෑ...

ඒත් නියම ලයටම තාල භාණ්ඩ වැයුවා තන්තිරිමලේ ඉස්කෝලේ පුංචි පුතාලා දුවලා!
එයාලාම හදාගත්ත උණබට බෙරවලින්.

පුවක් කොළපතෙන් විනෝද ගමන් ගිය ළමයි එයාලම හදාගත් උණ බම්බු බෙර ගැහුවා, නන්දා මාලිනී ගී ගයද්දී....

ශාලාව ගිගුම් දුන්නා අත්පොලසන් නාදයෙන්.

මට මතක හැටියට නම් නන්දක්කා ඒ ළමයින්ට ලොකු ප්‍රශංසාවක් කළා, මෙහෙම කියලා.
'මට හරිම සතුටුයි... පුතාලා. අපි තව පාරක් ඒ සින්දුව කියමුද?' 

ආයෙමත් ශාලාව දෙදරන්න ගත්තා. මේ දැනුත්, එදා වගේම මට මොනවාවත් පෙනෙන්නේ නැතිව ගිහින්; නෙත් කෙවෙනි දෙකේම කඳුළු පිරිලා.

වැඩ සටහනේ ඉතිරි කොටස පැවැත්වෙද්දී නන්දක්කයි, සමන්මලී පද්මකුමාර නෝනයි දෙන්නා ශාලාවෙන් එළියට ඇවිත් විමසිලි බැල්මෙන් වට-පිට බල-බලා එහා-මෙහා ගියා. 

මං එයාලා ළඟට ගියා.

නන්දක්කයි, සමන්මලී පද්මකුමාර නෝනයි දෙන්නා එයාලට දීල තිබුණු කාමරේ හොයනවා...

"අනේ නිමල්, කොහෙද අර අපට දුන්න කාමරය තිබුණේ?"

මම ලලනාවන් දෙන්නාට ඒ කාමරය පෙන්නුවා. අපි එහාට ගිය ගමන්මයි ඒ කාමරය අපට පවරලා දුන්නේ. ඒක යාබද වැසිකිළියක් සහිත එකක්. එයාලා කාමරය ඇතුළට ගිහින් දොර වහගත්තා.

එතකොටම මහා විශාල දුවිලි වලාවක් නංවාගෙන ආපු ලංගම බසයක් පන්සල ඉස්සරහා නැවැත්තුවා. 

දඩිබිඩියේ බස් එකෙන් බැහැගත්තු කෙලි පැංචියෝ දෙන්නෙක් කඩා-බිඳගෙන ඇතුළට ආවා. හතර වටේටම එබි-එබී මොනවද හෙව්වා. 

එක්කෙනෙකුට ඇඬෙන්නත් එන මූණක්....

'වෙඩි හඬට පොඩි අකුරු ඇද වෙයි- මක්කරන්නද පැංචියේ 
ගුරුතුමී මා සිසුවියයි නුඹ - ඒත් අපි එක පන්තියේ'.

දීපිකාගේ හැඬුම්බර හඬත් මේ අකුරු කොටන වංගියේ දැන් මගේ දෙසවනේ දෝංකාර දෙන්නේ ඇයි?

වෙඩි හඬට පොඩි අකුරු ඇද වෙයි මක් කරන්නද පැංචියේ...

මං එයාලා දිහා බලන් ඉන්නවා දැකපු ගමන් සිසුවියෝ දෙන්නා මගෙ ළඟට ආවා.

"මාමේ, නන්දා නෝනා සිංදු කියලා ඉවරද?"

ඔව් කියලා මම එයාලත් එක්ක කතාවට වැටිලා ඒ ගොල්ලගෙ කතාව අහගත්තා. එයාලට කලින් බස් එක මිස් වෙලා. ඊළඟ එක තිබුණේ පැයකටද කොහෙද පස්සෙලු.

"නන්දා නෝනා සිංදු කියලා නං ඉවරයි. ඒත් ඔයාලට ඒ නෝනා එක්ක කතා කරන්න නම් පුළුවන් වෙයි මෙතැනම හිටියොත්" මම කිව්වා. 

අර අඬන මුහුණ තිබුණු දැරියගේ මුහුණේ දැන් හිනා මලක් මෝදු වෙලා! "ඇත්තටමද මාමේ?"

එතකොටම අර කාමරයේ දොර ඇරගෙන නන්දක්කායි, සමන්මලීයි එළියට ආවා. මං ස්වේච්ඡාවෙන්ම ඉදිරිපත් වෙලා නන්දක්කාට දැරියන්ගේ කතාව කිව්වා.

නන්දක්කටත් වැඩියෙන් පැණි වෑහෙන විදියට කතා කරන කෙනෙක් තමයි සමන්මලී. ගමනට බන්දුල පද්මකුමාර යුවලමත් ඇවිත් තිබ්බා. තව...ගාමිණී සුමනසේකර, කමල් වලේබොඩ සහ එයාගේ ප්‍රිය බිරින්දෑ- කිවිඳිය මැණිකේ වගේම ප්‍රදීප් කියලා තරුණ හාදයෙකුත් ගිහින් හිටියා; කැමරාවකුත් එල්ලගෙන.

"අනේ නන්දා, දැන් මොකද කරන්නේ?" සමන්මලී නෝනයි එහෙම ඇහුවේ.

නන්දක්ක උත්තර දෙනවා වෙනුවට ඇහුවෙත් ප්‍රශ්නයක්. හැබැයි, අර දුවලගෙන්. "එහෙනං දුවලා, අපි තුන්දෙනාම එකතු වෙලා සිංදුවක් කියමුද?"

අඬන්න හිටි දුවත් එක්ක නන්දා මාලිනී- අසහාය ගායිකාව තන්තිරිමලේ පන්සල් බිමේ වතුසුදු පඳුර ළඟදි, ඉතාම සතුටෙන්- නිහතමානීව සිංදු කිව්වේ කිසිම සංගීත භාණ්ඩයක් නැතිවයි!

උත්තරය නම් මට මතක නෑ! හැබැයි, සුදෝ සුදු මලින් පිරුණු වතුසුදු පඳුරක් ළඟ පරණ සුදු ගවුම් කොට දෙකක් ඇඳගත් දරුවන් දෙදෙනෙක් එක්ක ගී ගයන නන්දා මාලිනියගේ රඟ, සජීවී මතකයක් වෙලා තවමත් මගේ නෙත් තුළ රඟ දෙනවා!

තොට පොල් බෑයයි මට පොල්බෑයයි //
බිංකුණ්ඩෝ බොල බිංකුණ්ඩෝ 
තෝත් නටාපිය මාත් නටන්නං -
බිංකුණ්ඩෝ බොල බිංකුණ්ඩෝ

උත්සවෙත් ඉවරයි.

අර ගැහැනු ළමයි දෙන්නා තවමත් අපි වටේමයි. දැවටි-දැවටී ඉන්නවා. කට්ටිය එක්ක එළියට එන ප්‍රදීප්ව දැක්කාම මං එයාව ළඟට අඬගහගත්තා. "ප්‍රදීප්, මට මේ දුවලා දෙන්නයි නන්දා නෝනයි එකට ඉන්න ෆොටෝ එකක් අරන් ඕනේ. මං ඒකට සල්ලි ගෙවන්නම්!"

"මොන සල්ලිද අයියේ?" ප්‍රදීප් එකක් නෙවෙයි, ෆොටෝ ගණනාවක්ම ගත්තා. 

ෆොටෝ එකක් එවන්නම් කියලා මම අර ළමයින්ගෙන් ලිපින ඉල්ලා ගත්තාම,
ඒවාත් එයාම අරගත්තා. "බය වෙන්න එපා. මමම ඒවා යවලා ඔයාටත් කොපි එවන්නම්කෝ."

මම මගේ ලිපිනයත් එයාට දුන්නා. හවස තේත් බීලා, පිටත් වෙලා, අපි ආපහු ආ විස්තර මොනවාවත් ලියන්නේ නෑ; දිග වැඩි වෙනවට බයේ නම් නෙවෙයි මට අමතක නිසා. ඒත් කෑලි-කෑලි වගේ ෂොට්ස් ටිකක් සිහියට එනවා! යනවා!

රන්වැට පැනලා ගිහින් වඳින්නත් අපේ නඩයේ අයට දුලබ chance එකක් හම්බ වුණා!

අටමස්ථානාධිපති ස්වාමීන් වහන්සේ අපේ නඩයේ සුවිශේෂී අමුත්තන්ව 'රන් වැට පැන වඳින්න' කැන්දන් ගිය හැටි වගේ එව්වා. මම හොඳටම නිදිමතේ ඉන්න ඇතිද?

කෙනෙකුට වැඩියෙන්ම අමතක වෙන්නේ අප්‍රසන්න අත්දැකීම්ලු. එහෙම දෙයක්ද මේ? අප්‍රසන්නයැ මේවා. කොයි කාලෙත් කොයි දීපංකරේත්  සිද්ධ වෙන දේවල්නේ. ආදි කලියුගේදී සුනිල් ආරියරත්න උන්නැහෙම නන්දක්කට ගායනා කරන්න ලියල දීලා තියෙන්නේ, යස අපූරුවට.

'....සිරිමා බෝධියට ගියදා උදයේම - කාර් ගොඩක් ආවා එක එක පාට  
තෙරපී සිටිත්දී අපි පඩි පෙළ ගාව - ඒ මහතුඟ රන් වැට පැන වැන්දාය'

ඔව්වාට කෝප ගන්නවද මං .....ඒත් මේ අහිංසක මාත් නිඝන්ඨනාථතපුත්තයා වගේලු. මහ නසරානියෙක්ලු. සමහරු කියන්නේ ජාතියක්, ජම්මයක්, ආගමක් ගණන් නොගන්න එකා කියලා. එහෙම කියන්නට හේතුත් සමහර වෙලාවට මටම කියලා තියෙනවා. එහෙව් අවස්ථාවලදී නම් මං යටි හිතෙන් ආඩම්බර වෙනවත් එක්ක; නිමල් දිසානායක ගැනම!

අනේ, එදා ගත්තු ෆොටෝ එකක්වත් තියෙනවා නම්! කොච්චර හොඳද. ඒත් දැන් ඉතින් කොහෙන් හොයන්නද? එදා රෑ ගැන කියන්න තියෙන්නෙත් ඒ ටිකමයි.

එවන් සොඳුරු රැයක්.... අනුරපුර වැව් තාවුල්ලක... සුප්‍රසිද්ධ රසවතුන්- පඬිවරුන්- කලාකරුවන් සමඟ...

එදා රෑ තමයි රෑ!

කට්ටියම වාහනේට නැංගා. පිටත් වුණා. ටික දුරයි ගියේ, හැරෙව්වා, නැවැත්තුවා. මොකක්ද යකඩෝ මේ වෙන්නේ? මං හිතුවා. කලබල දවස්නේ. සමහර දෙනාගේ මුහුණුවල නම් හොර හිනාවල්! "බහිමු, බහිමු. චුට්ටක් රෑ වුණාට කමක් නැහැනේ. කාට හරි හදිසිද?"

කවුරු ඔව් කියන්නද? මායි නෙවිලුයි දෙන්නත් බැස්සා. ගොඩගේ මහත්තයලා ගිය අනෙක් වාහනෙත් එතනටම ඇවිත්.

වැව් තලාවක අපි නවත්තලා තිබුණේ. පුරා හඳ 'හා හා හොරේ දැනුණා දැනුණා' කියමින් බලන් හිටියා. වාහනේකින් පැදුරු දෙක තුනක් එළියට වැඩියා. අම්මට සිරි. මෙන්න වඩිනවා තව පෝලිමක්.... බෝතල... අවුළුපත්... වීදුරු.... ඕනේ කරන අඩුම-කුඩුම! මොකුත් අඩු නැතිව. කාන්තා පාර්ශ්වයයි අපි වගේ තව කීප දෙනෙකුයි වාඩි වුණේ කන-බොන ඇත්තන්ගේ රවුමට පිටින්.

බෝතල් අතින්-අත ගියා. බයිට් එහා-මෙහා වුණා. මී විත වගේම රස විතත් උතුරා ගියා. නිකමට හිතන්න. හිතේ මවා ගන්න ඇහැකිද ඒ අසිරිය?

සුනිල් ආරියරත්න , ජේ.බී. දිසානායක, ගාමිණී සුමනසේකර, කමල් වලේබොඩ වැනි.......

ජේ.බී. දිසානායක, සුනිල් ආරියරත්න, ගාමිණී සුමනසේකර, බන්දුල පද්මකුමාර, සිරිසුමන ගොඩගේ, කේ.එම්.අයි. ස්වර්ණසිංහ, කමල් වලේබොඩ, නන්දා මාලිනී, සමන්මලී පද්මකුමාර, මැණිකේ වගේ රසවතුන්-රසවතියන් ඇසුරේ.... වැව් දිය රැලි-සරැලි නංවමින් හමාගෙන ආ සිහිල් සුළං රැල්ලේ නැහැවෙවී ගත හිවුඩු පිපෙන තත්පරේ..... කෙළි-කවට සිනා, අල්ලාප-සල්ලාප, රස බස් සයුරක ගිලෙමින්.... අසහාය ගායිකාවකගේ ඉමිහිරි කූජනයෙන් මත් වෙමින්.... අපේකමට උරුම හඬින් කියවෙන හිටිවන කවිවලින් රස ගැන්වෙමින්, සඳ රැස් වැස්සේ තෙමි-තෙමී ගත කළ හෝරා කීපය ගෙවී ගියේ අසුරු සැණින්!

'අසුරු සැණින්  එක මොහොතකදී - කාලය නැවතී යළි ඉපදී
විශ්වය අලුතින් බිහි....' වූවා වගෙයි එදා රෑ මට හැඟුණේ.

එවන් අත්දැකීමක් ලබන්නට අපට අවස්ථාව ලබා දුන් ස්වර්ණසිංහ මහත්මාණෙනි, මෙන්න ඔබට පින්෴

 *මේ ලිපිය කෙටුවේ දෙමසකට කලිනි. එදා ගන්නා ලද ඡායාරූප කීපයක් සොයමින් ලොකු වටයක් ගොස්, ලොකු වෙහෙසක් දැරුවත් පලක් නොලදිමි!