මතක මතක - සිව්වෙනි කොටස

මෙච්චර උගතෙක් වෙලත් මේ මනුස්සයා කිසිම ලජ්ජාවක් නැතිව තුට්ටු දෙකට වැටෙන හැටි! පෙනෙන විදිහට නං උන්නැහෙට එච්චර අහේනි පාටකුත් නැති එකේ...’

කොයි තරං දේවල් හිතට ආවත්, මේ ගැන ඊළඟට කරන දේ පරක්කු නොකර කරන්න ඕනිය කියලත් මට කල්පනා වුණා. බොස්ටත් විස්තරේ කියලා, මං ගොඩගේ මහත්තයාට ඇමතුමක් ගත්තා. සේරම විස්තර කිව්වා. එතුමාත් හූමිටි තියමින් මගේ කතන්දරේ අහගෙන උන්නා.
“දැන් මේකට මොනවද ගොඩගේ මහත්තයෝ කරන්නේ?”

යමුද අපිත් එක්ක තන්තිරිමලේ?

“කරන්නෙද?” ගොඩගේ මහත්තයාගේ නිවුණු ස්වරයයි ටෙලිෆෝන් එක දිගේ ගලාගෙන ආවේ.

“අපි ඔන්න ඔහේ ඒ මහත්තුරුන්ගේ කැමැත්තට ඉඩ දෙමු, නිමල්.
අපේ ගොඩගේ ප්‍රකාශන ආයතනය නිසා මට ලංකාවේ හොඳම පොත් කර්තෘවරුන් වගේම හොඳම පොත්කාරයොන්වත් අඳුනා ගන්න හම්බ වෙලා තියෙනවා... අවස්ථා ගොඩක් හම්බ වෙලා තියෙනවා... මොන විදිහේ දහංගැට ගැහුවත් අද ඒ ගොල්ලෝ පොත් ක්ෂේත්‍රයේවත් නෑ. නමුත් මම එදාටත් වඩා ස්ථාවරව තවමත් පොත් ප්‍රකාශන කර්මාන්තයේ ඉන්නවනේ. මට ඒ ඇති!”

ඒ වෙලාවේ ආලවක යක්ෂයා මගේ සිරස මස්තකයට වැඩම කරලා තිබ්බත් මං මුණි වත රැක්කේ ගොඩාක් අසීරුවෙන්. ‘ගොඩගේ මහත්තයාගේ කැමැත්තනෙ. නිමලෝ, තමුසෙ එයා කියනවට ඉහළින් යන්න ඕනියැ? ඒ මඟුලෙන් සිද්ද වෙන පාඩුවක් වෙන්නේ ගොඩගේ මහත්තයටමනේ...’ මගේ හිතුවිල්ලට බාධා කරමින් ගොඩගේ මහත්තයාමයි කතා කෙරුවේ.

“... තව එකක්. මෙහෙම කතාබහක් අපි අතරේ වුණු විත්තිය වෙන කවුරුවත් දැන ගන්න ඕනි නැහැ. අඩුම තරමෙන් ඔය මහාචාර්ය ගොයියයි, එයාගෙ ගෝලයායිවත්. එයාල අහන එකකුත් නැහැ- පොත් 250 ගහන්න ඕනි කරන කඩදහියි බෝඩුයි ගෙනෙන්න කිව්වම...”

ඒ සිද්දිය එහෙම පිටින්ම වැළලී යන්නට කලින් 2001 අවුරුද්දේ දවසක කේ.එම්.අයි. ස්වර්ණසිංහ මහත්තයා මට ආරාධනයක් කළේය.

‘"...නිමල්, යමුද අපිත් එක්ක තන්තිරිමලේ?" ප්‍රෙස් එකේදී ස්වර්ණසිංහ මහත්තයා ඇහුවා. එතකොට 'තන්තිරිමලේ' පොත අච්චු ගැහෙනවා. මම විස්තර ඇහුවා.
"පොත දොරට වඩන්නේ තන්තිරිමලේ පන්සලේදී... උත්සවයට ගොඩගේ මහත්තයයි, නෝනයි, ජේ. බී. සරුයි, යනවා- බස් එකක. සුනිල් සර්, නන්දා මාලිනී නෝනා එහෙමත් යනවා. තව කට්ටිය ඉන්නවා. සේරම වියදමුත් ගොඩගේ මහත්තයා ගණනේ. යමුද?''

කැමැත්ත දෙන ගමන්ම මං අවසර ගත්තා මගේ හිතවතෙක් වන නෙවිල්වත් ගමනට කැන්දන් එන්න...’

එහෙමයි මගේ මරණය තෙක් ඉතාමත් ආදරයෙන් සිහි කරන්නට ඇහැකි ‘ඉමිහිරි මතකයක්’ මට හිමි වෙන්නට මුල පිරුණේ. ඒ විස්තර ඔක්කොම 2018 අවුරුද්දේ මං ‘නිදිගෙ පංච තන්තරේ’ට ලිව්වා ‘කූචු කුචයියෝ’ post එක ලියද්දී.

(මං කිව්වනෙ අපි ඒ ගමන ගියේ 2001 අවුරුද්දේ කියලා. ඒ ගමන මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න මහත්තයාගේ හිතටත් හොඳටම වැදෙන්න ඇතිය කියලා මට හිතෙනවා. ඒ නිසාම 2007 අවුරුද්දේ එතුමා ‘උත්පලවණ්ණා’ ෆිලුම රූගත කරන්නත් තන්තිරිමලේ ප්‍රදේශය තෝරා ගන්න ඇති කියලා මගේ හිත කියනවා!)

සමහරු කියනවා මේවා සැර වැඩියි කියලා...

හැබැයි- අපේ තන්තිරිමලේ ගමනෙදි වුණත් ගොඩගේ මහත්තයා මගෙත් එක්ක කතා කළේ වචන දෙකයි.

ඒ බොහොම හෘදයංගම සිනහවකිනුත් සංග්‍රහ කරන ගමන්... “කොහොමද නිමල්?”
එතුමාගේ ඒ වචන දෙකෙනුත්- නිවුණු හිනාවෙනුත් කතන්දර සීයක්-හමාරක් කියැවුණු බවයි එදා මට හැඟුණේ.

ඒ ගමන පුරාවට මං දැක්කේ තමන් අඩුවෙන් කතා කරමින්- අනුන්ට රිසිසේ කතා කරන්නට ඉඩ හදන ‘අන්තිම සරල මනුස්සයෙක් වගේම ඉතා හොඳ සවන් දෙන්නෙක්’. ඒ අන්‍යයන්ට සවන්දීම පමණ ඉක්මවා ගිය එකක්ද කියලත් මට හිතුනා- පස්සේ දවසක. මගේ ‘හිනා වෙන්න හිනා’ පොත අච්චු ගැස්සෙව්වට පස්සේ.

ඒ අත්දැකීම නම් මිහිරි එකක් නොවිණි. එහෙත් ඒ ගැන පවා 2021 දී මම ඔබට කීවෙමි.

‘හිනා වෙන්න හිනා’ පළ කරන්නට ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශන සමාගමක අනුමැතිය ලැබිණි. මුද්‍රණ ආයතනයකම සේවය කළත්, මගේ වැඩ පෙරට දැමීමේ කලාව මා නොදන්නා බැවින් ‘වැඩේ ඇදුණේය’.

අන්තිමට පොත් 100ක් සකසා ප්‍රකාශන ආයතනයට යැවීමි.

පසුවදාම එහි සේවය කරන අයෙකුගෙන් දුරකථන ඇමතුමක් ලැබිණි. “අපේ මහත්තයයි, නෝනයි, තවත් අයයි කැකිරි පළනවා, නිමල් අයියගෙ පොත කියවලා!”
මම ඉමහත් සතුටට පත් වීමි!

ඒ සතුට රැඳුණේ පැය කිහිපයකි. තවත් දුර ඇමතුමක් ආවේය. ප්‍රකාශන සමාගමේ අධිපතිතුමාගෙනි.

“සමහරු කියනවා නිමල්, මේවා සැර වැඩියි කියලා.... ඊටත් මේ දේශපාලන යාං හෑලි. අපිටත් ප්‍රශ්නයක් වෙයිලු මේක ගහන එක...” එතුමෝ කීහ.

“... මං කියන්නම් වැඩක්. පොත් කවරේ පොසිටිව්ස්වලට, ප්ලේට්, ඉම්ප්‍රෙෂන්ස්, බෝඩ්, ලැමිනේටින්, ටයිටල් පිටු.... ඒවාට ගිය වියදම මම දරා ගන්නං. ඒවා අයින් කරලා, අපේ නම නැතිව පොත හදලා විකුණගන්න....”

පසුව ආරංචිවූ අයුරින් ඒ යෝජනාව කරන තැනට එතුමන්ව පත්කොට ඇත්තේ- ‘සදාචාර සම්පන්න, සත් ගුණවත්, බහුශ්‍රුත කිහිප දෙනෙකු’ විසිනි...'

එවැනි අවස්ථාවල තමන්ට සිදුවෙන පාඩුව හෝ අලාභය හෝ ගැන සිරිසුමන ගොඩගේ සිරිමතාණන් කිසිම තැකීමක් නොකළ බවටත් ඒ සිදුවීම හොඳ උදාහරණයකි.
එසේම, කළ යුතු දෙයක් එළැඹි කල්හි- කිසිසේත් නොබා ඒ කාර්යට උර දෙන්නටත් එතුමා පසුබට  නොවූයේය.

එලෙස කටයුතු කළ අවස්ථාවක මහිමය දකින්නටත් නිදි වාසනාවන්ත විණි.

සිංහලෙන් පළ වුණු පළමුවෙනි ‘කොෆී ටේබල්’ පොත වුණු එහි සැලසුම් ක්‍රියාවලියේ කොටසකට දායක වෙන්නටත්...

ඒ ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මැතිඳුන් පිළිබඳ රූපාලේඛ්‍යය මුද්‍රණයෙන් පළ කෙරුණු අවස්ථාවයි. සිංහලෙන් පළ වුණු පළමුවෙනි ‘කොෆී ටේබල්’ පොත වුණු එහි සැලසුම් ක්‍රියාවලියේ කොටසකට දායක වෙන්නටත් මට ඉඩ පෑදිණි. (මා ඒ කාර්යය මැනවින් ඉටු කළ නිසාදෝ...) ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාණන්ගේ 85 වෙනි ජන්මෝත්සවයටත්- එදින ගෝල්ෆේස් හෝටලයේ පැවැත්වූ පොත දොරට වැඩුමටත් සහභාගී වන්නැයි ඇරයුම්ද ලද්දෙමි. (බෙහෙවින්ම ස්තුතියි සුනිල් ආරියරත්න මහත්මාණෙනි.)

(වර්ණ මුද්‍රණ කටයුතු පිළිබඳ වැඩි අවබෝධයක් ලබනු රිසි අයට ‘ලෙස්ටර්’ Coffee Table පොතට ගෑවුණෙමි! -පළමුවෙනි පෝස්ටුවත් එහි දෙවෙනි පෝස්ටුවත් ‘නිදිගෙ පංච තන්තරේ’ අඩවියෙන්ම කියැවිය හැකිය.)

මං මේ ‘මතක මතක’ posts ලියන්න ගත්තේ ‘ගොඩගේ මැතිතුමා’ ගැනයි, ‘කරුණාරත්න අමරසිංහ මැතිතුමා’ ගැනයි සම්බන්ධ මගේ අත්දැකීම්වලින් ටිකක් ලියන්න හිතාගෙන.

ගොඩගේ මහත්තය ගැන නං දැනටමත් ටිකක් වැඩියෙන් ලියැවිලා වගෙයි... තව ටිකක් පස්සේ ලියමුකො.

කරුණාරත්න මහත්තයව මට හැබැහින් හම්බ වුණේත් ‘හිනා වෙන්න හිනා’ පොත නිසයි. ඒකට පාර හදලා දුන්නේ ඩී.බී. කුරුප්පු හිතවතායි.

“ඉතිං ළමයෝ, ඒකෙන් මේකෙන් ගහපු පොත් ටික විකුණා ගන්න මරාලෙ ඔය ළමයගෙම ඉහ උඩට කඩා පාත් වුණා එහෙනං.” මට වෙච්චි අකරතැබ්බේ ගැන විස්තර දැනගත්ත කුරුප්පු මහත්තය හූල්ලන සද්දේ ටෙලිෆෝන් එකෙන් ඇහුණා.

“මම දන්න දෙන්නෙක් රේඩියෝ එකේ ඉන්නවා... දෙන්නම හොඳ මිනිස්සු. එයාලට මම පොඩි ලියුම් දෙකක් ලියලා- ඔය ළමයට එවන්නං... එයාලට ටෙලිෆෝන් කරලා වෙලාවක් යොදාගෙන ගිහිං, ඒ දෙන්නව හම්බ වෙන්න. නිමල්ගේ ‘හිනා’ පොතකුත් එයාලට දෙන්න. මම ඒ දෙන්නටම කියන්නයි යන්නේ-මට කරන උදව්වක් විදිහට හිතලා ඔය ළමයාගේ පොතට ගුවන් විදුලියෙන් පොඩි ප්‍රචාරයක් දෙන්නයි කියලා.”

කුරුප්පු මහතා කියූ විදිහටම ඊළඟ සතියේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඉඳලා මට තඩි ලියුමක් ආවා. ඒ ලියුම ඇතුළේ තව ලියුම් දෙකක්. එකක් සුසිල් සිරිවර්ධන මහතා නමට. අනෙක කරුණාරත්න අමරසිංහ මහතාගේ නමට.

සුසිල් සිරිවර්ධන කිව්ව ගමන්ම මගේ මතකයට ආවේ 1971 ජේ.වී.පී කැරැල්ලට සම්බන්ධ උගතෙකු විදිහට ප්‍රසිද්ධ කෙනෙක්ව. (පස්සේ කාලෙකයි දැන ගත්තේ ‘මහ නඩුවේ 24 වෙනි විත්තිකාරයා’ වුණෙත් එතුමාම බව.)
“සුසිල් සමහරවිට ඔයාගේ පොතට උදව් කරන එකක් නෑ. එයා ගොඩක් දාර්ශනික- සංස්කෘතික අංශවලටයිනෙ බර. ඔයාට උදව් කළත් නැතත් ඒ මනුස්සයව හම්බ වෙලා කතා කරන එකත් නිමල්ට ලැබෙන ලොකු වාසනාවක්. හොඳ එක්ස්පීරියන්ස් එකක් වෙයි. රෙද්ද බැනියම අඳින බොහොම සරල මනුස්සයෙක්- ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේත් ඉගෙන ගත්තු කෙනෙක්ය කියලා සුසිල්ව දැක්කම කෙනෙකුට නොහිතෙන තරං...”

පස්සේ කාලෙකයි දැන ගත්තේ ‘මහ නඩුවේ 24 වෙනි විත්තිකාරයා’ වුණෙත් එතුමාම බව.

කුරුප්පු මහත්තයාගේ ඒ රෙකමදාරුව අහපු ගමන්ම මං තීරණය කළා ඉස්සෙල්ලම සුසිල් මහතාට කතා කරලා ඉන්න.

(මෙතෙන්දි තව හිනා යන කාරණයකුත් තියෙනවා ඔයාලට කියන්න. මං වහන්සේ යම් යම් නම්වලටත් වහ වැටෙනවා... නිකංම නිකං හේතු කාරණා නැතිවත්- හේතු කාරණා ඇතිවත්. සුසිල් නමත් මගේ සිත්ගත් නමක්. ඒ ‘රන් දූපත’ චිත්‍රකතා පොත නිසායි. ශ්‍රී ලංකාවේ මුද්‍රිත පළමුවෙනි චිත්‍රකතා පොතයි ‘රන් දූපත’. ඒක ඇන්දේ සුසිල් ප්‍රේමරත්න මහත්තයා. ඉතිං නිරාසයෙන්ම සුසිල් නමටත් මගෙන් ලකුණු ගොඩක් වැටිලයි තිබ්බේ.)

ඉතිං මං සුසිල් සිරිවර්ධන මහත්තයාට කතා කෙරුවා. එතුමා උත්තර දුන්නු විදිහෙන්ම තේරුණා කුරුප්පු මහත්තයා කෙරෙහි සිතේ තිබුණු සැලකිල්ල.
“බෝල්ඩ්වින් මහත්තයාගේ හිතවතෙක් කිව්ව නම් ඉතිං සුවිශේෂ කෙනෙක් වෙන්න ඇතිනේ... එතුමා ආවට ගියාට කාවවත් රෙකමන්ඩ් කරන කෙනෙක් නෙවෙයිනෙ. කොයි වෙලාවටද නිමල්ට මාව හම්බ වෙන්න පහසු?”

එදා අපේ දුරකථන සංවාදය නිම වුණේ හමු වීමට වෙලාවක් වෙන් කරගෙනය.
“නිමල් තැනකට යනවයි කිව්වම එතෙන්ට යන්නේ චන්ද්‍රිකා නෝනගේ වෙලාවෙන් නෙවෙයි නේද? හඃ හඃ...😃😃😃” වෙලාවක් යොදාගත්ත විස්තර ගැන කිව්වම කුරුප්පු මහත්තය ඇහුවේ පූර්ව දැනුම්දීමක් විදිහට.
“අපොයි නෑ! ඉස්සර නං මම මොන වැඩේට යන්නෙත් පරක්කු වෙලා... හැබැයි 1979 ඉඳලා මම ඒ කැත පුරුද්ද එහෙම පිටින්ම නැති කර ගෙනයි ඉන්නේ.”

“හරි ෂෝක්නේ. ඒ මොකෝ ළමයෝ... 76 ඉඳලා... ඒක පිටිපස්සේ හොඳ කතන්දරයක් තියෙනව වගෙයි.”

තජකයේ ප්‍රේමරත්න මහතා නිසා නිමල් දිසානායකගේ ජීවිතය ගොඩාරියක් ලස්සන කරන පුරුද්දක් ඇති වුණු හැටි මං එදා කුරුප්පු මහත්තයට කිව්වා. ඒ සිද්දිය මට නං අද වගේ මතකයි. (ඒ විස්තරය මුලින්ම මේ විදිහට ලිව්වේ අදට අවුරුදු පහකට කලින්.)

‘... ඒක; පරක්කු වීම මට පුරුද්දටම ගිහින් තිබුණු එකකි.

ශ්‍රී ලංකා පවුල් සංවිධාන සංගමයේ, තරුණ ජනගහන කමිටුවේ ‘උඩවැඩියා වගා පාඨමාලාව’ හදාරන්නට 1979 අගදී යනතුරුම මගේ වැඩ සේරම කෙරුණේ විනාඩියක් හරි පරක්කු වෙලාය. පළමුවෙනි දවසේ මා ඒ පන්තියට ගියෙත් පැය බාගයක් විතර පරක්කු වෙලාය. තවත් සමහරුන් ආවේ මටත් පස්සෙය!

“... පන්තියට ඇවිත් ඉන්න ඔයාලා සේරම වැඩිහිටි කට්ටිය විදිහටයි මට පෙනෙන්නේ. ඔයාලව ඉන්ටර්විව් කරන වෙලාවේ දකින්න ඇතිනේ පන්තියට සහභාගී වෙන්න හිතාගෙන කොච්චර කට්ටියක් ඇවිත් හිටියද කියලා.

සිංහලයො වුණාම සිංහල විදිහටනෙ වැඩ කරන්නේ.

-එයින් තේරුණු වාසනාවන්ත ඔයාලට මමත් නිසි විදිහටම ගරු කරන්න ඕනෙ.

-ඒ වෙනුවෙන් අද ඉඳලා එක දිගට මාස හයක් උපරිමයෙන් කැපවෙන්න මම ලැහැස්තියි. ඒ කැපවීමෙන් උපරිම ප්‍රයෝජන ගන්න කියල මම බොහොම ගෞරවයෙන් ඔබ හැම දෙනාගෙන්ම ඉල්ලා හිටිනවා, ඉස්සෙල්ලම...

-අද අපි කාටත් පෙනුණා සමහරුන් පන්තියට ආව වෙලාව. ඒ සිංහල වෙලාවට... සිංහලයො වුණාම සිංහල විදිහටනෙ වැඩ කරන්නේ. ඉතින් මටත් සිද්ද වුණා, පන්තිය පටන් ගන්න ඔයාලා වැඩි දෙනෙක් එනකල් බලාගෙන ඉන්න.

-අපි වෙලාව ගණන් ගන්නේ සිංහල විදිහට නෙවෙන නිසා. ඔයාලගෙ ඔරලෝසු ඔක්කොමත් සිංහල ඔරලෝසු නෙවෙයිනෙ. ඉතින්, ඊළඟ දවසෙ ඉඳලා මම සිංහල වෙලාවට නෙවෙයි; හරියටම නියමිත වෙලාවට... පන්තිය පටන් ගන්නවා....

-ඇවිත් ඉන්නේ එක්කෙනාද, ඒත් මම නියමිත වෙලාවට පන්තිය පටන් ගන්නවා. මම ඔයාලට ගෞරව කරනවා වගේ, මටත් කරන ගෞරවයක් වශයෙන්, ඊළඟ දවසෙ ඉඳලා වෙලාව වරද්දන්නෙ නැතිව ඔය හැම දෙනෙක්ම පන්තියට එයි කියලා මට විශ්වාසයි....”

ඒ පන්තියේ අපේ ගුරුතුමා ලෙසින් කටයුතු කළ එම්.ජී. ප්‍රේමරත්න මහතා අහිංසක තර්ජනයක් කරමින් එදා කිව්වේය.

     ‘ගුරු සිත               නොරිදවා
      වේලාව               නොවරදවා
      බැති පෙම්                  උපදවා
     අකුරු උගනී කුමරු සොඳවා’ - කවිය අහලා; කට පාඩම් කරගෙන තිබුණා වුණත් එයින් කියවෙන පාඩම එතෙක්කල් මේ පණ්ඩිත මටවත් වැටහී තිබුණේ නැහැ නේද?

අනෙක් අයට කොහොමදැයි කියන්නට නොදන්නා මුත් ඒ ප්‍රසන්න කතාවත්, සුහද ඉරියවුත්, අධිකාරිවාදී tone එකත් මට නම් බොක්කටම වැදුණේය. මගේ පුරුද්ද ගැන හොඳටම ලජ්ජා හිතුණේය. එදින්-එදායින් පස්සේ නිමල් දිසානායක පුතයා කොයියම්ම වැඩකට යතත් වෙලාවට කලින් යන්නට පුරුදු වුණේය! හිතාමතා නම් පරක්කු වෙන්නෙම නැත. අද, මේ වෙන තුරුම; අවුරුදු 40ක් විතර කල් ගිහිල්ලත්!!

ප්‍රේමරත්න මහතාණෙනි, මා අදටත් එහෙම කරන්නේ ඔබට කෙරෙන උපරිම ගෞරවයක් පරිද්දෙනි!
ගුරුවරයෙකු ලෙසින් ඒ පන්තියේදී ඔබෙන් පළ වුණේ අත්‍යුදාර කැප කිරීමකි; සතිය පුරාම සටහන් ලියාගෙන- ආදර්ශ එකතු කොටගෙන එන ඔබේ වෙහෙස ගැන පන්තියේ සිසු-සිසුවියෝ පුදුම වූහ. ඉතිං, නූතන දිසාපාමොක් කෙනෙකු වූ ඔබට ගරු නොකොට කොහොමද?’

ටෙලිෆෝනය දිගේ මට ඇසුණේ අත්පොලසන් දෙන හඬකි. 

කාගෙන් හරි කමක් නෑ, හොඳ පුරුදු ඉගෙන ගත්තොත් අපිටමයි යහපතක් වෙන්නේ...

“හඃ, හඃ, හඃ... එහෙම තමයි ළමයෝ වෙන්න ඕනත්. කාගෙන් හරි කමක් නෑ, හොඳ පුරුදු ඉගෙන ගත්තොත් අපිටමයි යහපතක් වෙන්නේ... පොඩ්ඩක් හොයල බලල- පුළුවනි නං ඔය මිස්ටර් ප්‍රේමරත්නව මටත් මුණ ගස්සනවකෝ ළමයෝ. එහෙම අයව දැකගන්න එකත් වාසනාවක්.

-තව ඩිංගෙන් කියන්න හැදුව දේත් මඟ ඇරෙනවා... සුසිලුත් සුද්දා වගේ- වෙලාවට වැඩ කරන්නේ- රෙද්ද බැනියම ඇන්දට... ඔය ළමයට එන්න කියපු වෙලාවටම යන්න...”

සුසිල් මහත්තයාගේ දැවැන්ත- ගම්භීර මන්දිරය දැක්ක ගමන්ම මං වහන්සේ හේබාලා ගියා. ‘එසේ-මෙසේ පුතයෙක් නොවෙන කෙනෙකුට මෙහෙම තැනක ඉන්න පුළුවන්ද?’

ඒ හැඟීම ඉක්මනින්ම වාෂ්ප වෙලා ගියේ සුසිල් මහත්තය මාව පිළිගත්ත සුහද ලීලාවෙන්. “බෝල්ඩ්වින් මටත් ටෙලිෆෝන් කළා. කෝ නිමල් එයා එවපු ලියුම...” ඒ ලියුම කියවල ඉවර වෙලා, එතුමා මගෙන් ඉල්ලා ගත්ත ‘හිනා වෙන්න හිනා’ පොතත් අතැනින්- මෙතැනින් කියවල බැලුවා.
ඊට පස්සේ මගේ දිහාවට බොහොම සානුකම්පිත බැල්මක් හෙළුවා.😖

“හැබැයි නිමල් මහත්තයෝ- බෝල්ඩ්වින් මහත්තයාගේ මුඛ්‍ය යෝජනාවට නං මට දෙන්න වෙන්නේ නිෂේධනීය උත්තරයක්...”

ඉතිරි හරිය ඊළඟ කොටසෙන්...

මතක මතක - තෙවෙනි කොටස

ඒත් මහාචාර්යතුමෙක් බලු වැඩක් කරන්න ගියාම ගොඩගේ මහත්තයා ක්ෂාන්තිවාදී තාපසයා වෙන්න හදපු වෙලාවේ නං මගෙත් මළ පැන්නා! කියලයි මං පහුගිය කොටස නැවැත්තුවේ. ඉතිං, දැන් කියන්නංකො ඒ විස්තරේ.

ඊයේ පාන්දරත් අයස්මන්ත පීරිස් මහත්තයයි, මර්විනුයි, නෙවිලුයි එක්ක තලවතුගොඩ ජොගින් පාත් එකේ කිලෝ මීටර 6.200ක් පැය දෙකෙන් ඇවිදලා...

එහෙම කියල පාරම් බෑවට මොකද ඒ ලියන රාජකාරිය කඩාකප්පල් වෙලා ගියේ පුදුම විදිහට. මේකයි වුණේ.

වෙනද වගේම නෙවෙයි, එදා මට ඇහැරුණේ පරක්කු වෙලා. එහෙම නැඟිටලා දොර ජනෙල් ඇරලා, කුස්සියට ගියා තේ එක හදාගෙන ඉන්න.
එහෙම යනකොටත් මට තේරුම් ගිහිං තිබ්බේ ‘දෙපිය නඟා යන්නට බැරි කටු අකුල් කැලේ’ ගතියක්. කකුල තියෙන තැනට නෙවෙයි තියවෙන්නේ. බැරි-බැරි ගාතේ තේ එක හැදුවා. ඒකටත් විනාඩි දහයක් විතර ගියා. මොකද දන්නවද? සීනි බෝතලේට තේ හැන්ද දාලා- සීනි අරගත්තට මොකෝ- අත වෙව්ලන නිසා සීනි ඇට ටික බෝතලෙටම වැටුණු හින්දා.

යසට තිබුණු මගේ සරුවාංගයට මක්කැයි මේ වෙලා තියෙන්නේ? ඇඟට කිසි පණක්- වාරුවක් නැතිව ගියේ කොහොමද? ඊයේ පාන්දරත් අයස්මන්ත පීරිස් මහත්තයයි, මර්විනුයි, නෙවිලුයි එක්ක තලවතුගොඩ ජොගින් පාත් එකේ කිලෝ මීටර 6.200ක් පැය දෙකෙන් ඇවිදලා ආපු මට??????

ඉතිං ලොකු හෙයියම්මාරුවක් කරලා තේ එක හදන අතරේ මට තේරුණා මගේ කකුල් දෙකම සීග්‍රගාමී වේගයකින් ‘අවසඟ’ වේගෙන යන විත්තිය. කොයිකටත් කියල මං දෑතින්ම කුස්සියේ සින්ක් එක අල්ලගත්තේ එතකොටයි. එහෙම අල්ලගෙන- ඒ විදිහටම ඉන්න හැදුවත්, ඇඟිලිවල ග්‍රහණය අඩු වේගෙන- අඩු වේගෙන යන විත්තියත් එතකොට මටම දැනුණා. වැඩි වෙලාවක් යන්න කලින් ඒ සෙල්ලම ඉවරයක් වෙන විත්තියත් හොඳටෝම සහතික...
ඒ තත්ත්පරේදීම අත්වල ඇඟිලි බුරුල් වුණා.

සලං- බලං- දකඩං- බකඩං!!!
ඇස් දෙක තදින් පියාගෙන ඉඳලා ආයෙමත් ඇරලා බලනකොට- නිමල් දිසානායක ජගතා අන්ත අසරණව ‘දොන්ත පතං බිම!’.

දැන් ඉතිං වෙච්ච දේ වුණා. බලමු, වෙලා තියෙන දේවල්...
මොනවද වෙච්ච අලාභ හානි? මාව වැටිලා තිබ්බේ ඉන්දිලා. ඔළුව අමතර ගෑස් සිලින්ඩරයට යන්තමට වැදිලා. ඒත් වැදිල තියෙන්නේ ගෙඩි ගැහෙන තරං තදට නෙවෙයි. ඒ ළඟින්ම තිබුණු ප්ලාස්ටික් බේසම්, ඇලුමිනියම් සාස්පාන් උඩට මාව පත බෑවෙනකොට තමයි අර ‘සද්ද පූජාව’ නැඟිලා තියෙන්නේ.

‘බලමු, වැටිච්ච තැනින් නැඟිටගන්න පුළුවනිද කියලා...’ ම්හු! බෑ!!
‘පුකෙන් තල්ලු වෙවී හරි ටෙලිෆෝන් එක ළඟට යා ගත්තොත්...’ හිතුවා විතරයි. මොන... ඒකටත් ඇඟේ පණ කඳුළක් නෑ!!!

දැන් වෙලාව අටට විතර ඇති...
අද උදේ නැඟිටලා දොරවල් අරින්න වෙනදට වඩා පරක්කු වුණු නිසා අල්ලපු ගෙදර කට්ටියමත් ගේට්ටුව ළඟ විපරමෙන් ඉඳලා... කතා කරලයි ගියේ. ඒ නිසා තව පැයකට හමාරකට එයාලා ආයෙමත් එනේකක් නෑ.

මේ විස්තර නිදිගෙ පංච තන්තරේ කියවන සහෘද ඔබ වෙනුවෙන් ලියන්නට ඕනෑය කියා... 

අපේ අතුරු පාර කෙලවරේ තියෙන ඉලාස්ටික් කඩේ වැඩ කරන අරුණ තමයි දැන් ඉතිං වැඩට යන ගමන් මට කතා කරලා යන්න ඉන්නේ. ඉතිං වෙන කරන්න දෙයකුත් නැති එකේ- වැටිච්ච තැනම; එහෙමම ගොම තැම්බ වගේ පැය බාගයක් විතර උන්නා අරුණ එනකල්.

“දෙයියෝ සාක්කි. මොකද ලොක්කා මේ?”
මාව උස්සගෙන ඇවිත් පුටුවක වාඩි කෙරුව අරුණ පට ගාලා නෙවිල්ට call කළා. “අරුණ, මතක ඇතිව නෙවිල්ට කියන්න මට කිසිම තුවාලයක් නැහැයි කියල. නෙවිල් මෙහාට එනකල් අපේ මානෙල් නංගිට මොකුත් කියන්නත් එපැයි කියන්න... ගෑනි බය වෙයි.”

“හරිනෙ! මෙච්චෙල්ලා මානෙල්ලට නොකිය හිටිය හොඳටම ඇතිනේ. තවත් මොන ලබ්බකටද මිනිහෝ වැටිච්ච එක හංගන්නේ. අන්තිමට මටත් බැනුම් අහන්නයි වෙන්නේ...” මානෙල්ට කලබල නොවන්නැයි කියූ නෙවිල් වැඩට ගියේ මට ඇඟපත දොවා ගන්නටත් උදව් කළ පසුවය. (ස්තුතියි අරුණ, ස්තුතියි නෙවිල්!)

මේ විස්තර නිදිගෙ පංච තන්තරේ කියවන සහෘද ඔබ වෙනුවෙන් ලියන්නට ඕනෑය කියා මට හිතිල තිබ්බෙ නෑ.
ඒත්, ඊයේ උදේ බස්සා මහත්තයාගේ මේ comment එක දැක්කාමය ඒත්තු ගියේ ‘ඊළඟ ජවනිකාව’ කොච්චර විසිතුරුද කියලත්; ලියන්නට තරං වටිනවා නේද කියලත්.      

‘D.G.M. බස්සා July 4, 2026 at 10:18 PM

හප්පේ ඇති යංතං.😋
ඔයින් ගියා මදැයි. හදිස්සි වෙන්න එපා. විවේක ගන්න. ඉඳ හිට සවුක්කිය තත්ත්වයේ අප්ඩේට් එකකට වචන දෙකක් කෙටුව නං හොඳටම ඇති.🙏

හෙහ්,හෙහ් මානෙල් බලකාය පැනලා, කුදලගෙන ගියා කිව්වම නං හිනා ගියා.🤣’

ඕන්න එහෙනං ‘මානෙල් බලකායේ හයිජැක් කිරීමේ වාර්තාව’.
නෙවිල් ගිහින් පැය බාගයක්වත් යන්න ලැබුන්නෑ, මානෙල් කඩාගෙන වැදුණා- ගාමිණීත් එක්ක. “දැන් කොහොමද ලොකා? ඔයාට උණ ගතියකුත් තියෙනවා. යන ගමන්ම බෙහෙත් ටිකකුත් අරගෙන යමු.”

“කොහෙ යන ගමන්ද?”
“කොහේ යන ගමන්ද කියන්නේ- අපේ ගෙදර යං. ආයෙ පාරක් වැටිලා තුවාලයක් කර ගන්නද ඔයාට ඕනි? මම ඔයාට කාමරයකුත් ලැහැස්ති කරලයි ආවේ...” කියන ගමන්ම මානෙල් නංගි මගේ අටෝරාශියක් බෙහෙත් පෙති ජාති දාලා තියෙන ලොකු බෝතල් දෙක bag එකකට දැම්මා. කමිසයකුත් අරගෙන මට දික් කළා. “...අද නං ලොකාව එක්කගෙන මිසක් අපි දෙන්නා ගෙදර යන්නෑ...”

අල්ලපු ගෙදර සෝමා නංගිලයි, අරුණයි කට්ටියමත් මානෙල්ට උඩගෙඩි දුන්නා.
‘ඔව්නේ බොසා... අපිට වුණත් බලන්න පුළුවන් දවල්ටනේ. රෑට ඉන්න වෙන්නේ තනියම නේද?’ / ‘නිමල් අයිය මානෙල් අක්කලාගේ ගෙදර යන එක තමයි හොඳ. දවසක් දෙකක් එහෙ ඉඳලා එන්න ඇහැකිනෙ.’

ඩෙංගි මදුරුවන් සක්‍රීය වන සහ දෂ්ට කරන කාලසීමාවන්හි පැහැදිලි වෙනසක් සිදුව ඇති බව...

ඒ වෙද්දී නං මගේ කටේ සවුදමත් හොඳටම හීන් වෙවී යමින් තිබ්බේ. කොච්චර ඤරු-ඤුරු ගෑවත් මානෙල් නෙවෙයි කණකට ගත්තේ. අන්තිමට, ඇඳගෙන උන්නු සරම පිටින්මයි මානෙල්ලා බලහත්කාරයෙන්ම මාව ත්‍රී වීලරයට පටවා ගත්තේ.

“ගාමිණී, අපි යන ගමන්ම කොට්ටාවෙන් ලොකාට බෙහෙත් ටිකකුත් අරගන යමු. ලොකා දන්නවද, අපේ ගෙවල් වටේම වයිරස් උණකාරයොයි- ඩෙංගු උණකාරයොයි පිරිලා. මෙනින්ජයිටිස් එකත් වසංගතයක් වගේ වෙලාලු...”

කොට්ටාවට යන ඩිංගට නිමල් දිසනායකයා ඇවිද ගන්නටවත් පණ නැති හෝන්තුවක් වෙලා ඉවරය. දොස්තර මහතා ළඟට මාව ගෙනිච්චේත්, මානෙල් නංගිලාගේ ගෙදරට ගෙනිච්චේත් හරහට වඩා ගෙනය.

මානෙල්ගේ අසල්වැසි හිතවත් උදවියත් කෑම-බීම හදාගෙන ආවෝහ. මදිය නොකියන්නට අවවාදත් දුන්හ. “ලොකු අයියට තියෙන්නේ මෙහෙට වෙලා නිවාඩුවේ ඉන්නයි.”
“ඒකනේ අනේ... අපේ පොඩි අය්යත් කියනවා ලොකාව මෙහෙ නවත්ත ගන්න නං කොම්පියුටරේ මෙහාට ගෙනත් දෙන්න වෙයි කියලා. “

එදා රෑ තුනට විත‍ර මට ඇහැරුණේ, සුළුදිය පහ කරන්නට අවශ්‍යතාවක් දැනුණු බැවිනි. ඉතිං මං ඇඳෙන් බැස්සා විතරකි; අල ගෝනියක් පොළොවේ ගැහුවා වගේ මං වහන්සේ බිමය. තත්ත්පරයෙන් මානෙලුත් ගාමිණීත් එතැනය.
ඒ වැඩෙන් වුණේ මගේ ඇඳ පාමුලට ප්ලාස්ටික් බාල්දියක් පැමිණීමය. “ලොකා ටොයිලට් එකට යන්න ඕනි නෑ. මේක පාවිච්චි කරන්න. ටොයිලට් එකටම යන්න උවමනා වුණත් අපිට කතා කරන්න ඕනි. ලජ්ජා හිතන්න එපා.  හොඳද... ඔයා දන්නවද ලොකූ.... ලොකාගෙ වෙලාව හොඳයි. දෙයියෝ බලල වගේ මේ සැරෙත් ඔයා වැටුණේ තුවාලයක්වත් නොවෙන විදිහට.”

මගේ සුවදුක් බලන්නට පැමිණි නෑදෑ- හිත මිතුරන්ට සංග්‍රහ කරන්නට; සලකන්නට වීම මානෙල් කරදරයක් ලෙස සැලකුවේ නැත. බලංගොඩ සිට එහෙම පැමිණි සුනිල් මල්ලී කාටත් කීවේ ‘ගතවුණු අවුරුදු තිහ හතළිහටම ලොකා දවස් ගණනාවක් රැවුල නොකපා හිටිනවා දැක්කේ මේ වතාවෙයි’ කියලාය.

මං ගොදුරක් වී සිටියේ වයිරස් උණකටය. දැන් උණ නැතත්, ඇඟේ මස්පිඬු රිදුම් දෙයි. කිසිම දෙයක් කරන්නට හිත නොදෙයි. මේ දවස්වල නිදිගේ දවසින් වැඩි හරියක් ගෙවෙන්නේ නින්දටය.

සොබා දහම මිනිසාට දැඩි දඬුවම් දෙන්නට තීරණය කරලාවත්ද?
ඩෙංගි මදුරුවන් සක්‍රීය වන සහ දෂ්ට කරන කාලසීමාවන්හි පැහැදිලි වෙනසක් සිදුව ඇති බව නවතම පර්යේෂණ මඟින් අනාවරණය වී ඇතැයි ජාතික ඩෙංගි මර්දන ඒකකයේ අධ්‍යක්ෂ, වෛද්‍ය කපිල කන්නන්ගර මහතා නුදුරු දිනයෙක ප්‍රකාශකොට තිබිණි.

ඔය ප්‍රශ්නය නං පොත් ගහන කාටත් තියෙන ප්‍රශ්නයක්. ඒත් මහත්තයෝ ඕකට කරන්නේ මොනවද කියලා ගොඩගේ මහත්තයගෙන්ම තමයි...

මීට පෙර කාල වකවානුවලදී ඩෙංගි මදුරුවන් වඩාත් සක්‍රීය ලෙස හැසිරුණේ හිරු උදාවන සහ හිරු බැස යන අවස්ථාවන්හිදී වුවද, නවතම සොයාගැනීම්වලට අනුව උදෑසන 6:00 සිට 11:00 දක්වා වූ කාලය තුළ මෙම වාහක මදුරුවන් අතිශයින්ම ක්‍රියාශීලීව පසුවන බව හඳුනාගෙන තිබේල!

ඉතිං ඉතිං... ඩෙංගු හඳුනාගන්න එච්චරටම අමාරු නැතත්... ‘සියොලඟෙහිම විෂ තියෙන ඒත් එකවරම ඒ විත්තිය නොපෙනෙන නපුරු දුදනෙකුගේ’ කතාව කියල ඉන්න ඕනිනේ... පහුගිය කොටසෙන් කියන්න පටන් ගත්ත විතරයිනේ...

හැබැයි රත්තරනේ, මේ මහාචාර්යතුමාව හරි මේ කතන්දරේ වැදගත් චරිතයක් රඟපෑ එතුමන්ගෙ අග්‍ර පුරෝහිතයව හරි හඳුනගන්න පුළුවන් වෙන ඉඟි නං කියන්නෙ නෑ. දැන් ලියන විස්තර ටික විතරමයි එළියට දෙන්නෙ... ඒ ගැන හාරලා-පාරලා මගෙන් විස්තර අහන්න ඔට්ටු නෑ- හොඳේ!

මේ මහදුරුතුමා සිරි ලංකාවම දන්නා හොඳ උගත් කෙනෙක්; බොහොම අදීන විද්වතෙක් හැටියටත් සම්භාවනාවට ලක් වුණු උගතෙක්. පත්තරවලට ලියපු- පොත් ගොඩක් ලියපු කෙනෙක්.

එතුමා press එකට ආවේ තව තරුණ හාදයෙකුත් එක්කයි.
“ඔයාද නිමල්? ගොඩගේ මහත්තයා මට කිව්වා පියසිරියට ගිහින් නිමල්ව හම්බ වෙන්න කියලා. මගේ පොත් ගොඩක් ගහගන්න තියෙනවා... අලුතින්ම ලියපු ඒවා වගේම reprintsතුත්. මගේ වැඩ ටික බොහොම ලස්සනට, සැලකිල්ලෙන් කරල දෙන්න ඕනි, නිමල්. ඒක ඔයාලටත් හොඳ ප්‍රචාරයක්... පියසිරියේ වැඩ හොඳයි කියලා කීප දෙනෙක්ම රෙකමන්ඩ් කළ නිසයි අපි මෙහාට ආවේ.”

එතුමා කිව්වේ ඇත්තකි.

එහෙම කියන්නේ අපේ හොරණෑව අපම පිඹ ගැනිල්ලක් විදිහට නොවේ. බොහොමයක් ප්‍රකාශකයෝ මෙන්ම කර්තෘ ප්‍රකාශකයෝ රැසකුත් ඔවුනගේ පොත් මුද්‍රණය කරවා ගැනීමට ඒ දිනවල අපේ මුද්‍රණාලය සොයා ආවෝහ. ඒ කටින්- කට කියැවුණු පැසසුම් ඔවුනගේ සවනට වැටුණාමය.

“නිමල් මාව දන්නවනේ?”
“මං ඔබතුමාව හැබැහින් දැක්කේ නං අදයි... ඒත් ඔබතුමා ලියන දේවල් ගොඩක් කියවල තියෙනවා.”
“කිව්වා, කිව්වා... ගොඩගේ එකේදිම ආරංචි වුණා නිමල් හොඳ reader කෙනෙක්ය කියලා. එහෙම පොත්වලට- සාහිත්‍යයට ආදරේ කරන කෙනෙක් ප්‍රින්ටින් මැනේජර් විදිහට ඉන්න එක ඔයාලගෙ බොස්ටත් ලොකු වාසියක්නේ...”

ඊළඟටය, මහාචාර්යතුමා අර තරුණයා දිහාවට හැරුණේ. “නිමල්, මේ මිත්තක. මගේ ප්‍රින්ටින් වැඩ සේරම හොයල බලල කරල දෙන්නේ මෙයා... මට තියෙන රාජකාරිත් එක්ක මේ සුළු වැඩවලට කාලය මිඩංගු කරන එක මහ අපරාධයක්නෙ නිමල්. ඒකයි! මීට පස්සේ මගේ වෙනුවට මිත්තක මෙහාට එයි.
මිත්තක- නිමල්ට මගේ ටෙලිෆෝන් නොම්මරෙයි මිත්තකගේ නොම්මරෙයි දෙකම දෙන්න. එතකොට නිමල්ට පුළුවනිනේ හදිසියකදි අපිව contact කර ගන්න.”

එහෙම පොත්වලට- සාහිත්‍යයට ආදරේ කරන කෙනෙක්...

එහෙම පටන් ගත්තු එතුමාගේ පොත් මුද්‍රණය දෙක-තුනක් දක්වාම වැඩි වුණා. අපරාදේ කියන්න බෑ, මහාචාර්යතුමා මුද්‍රණාලයට නොආවත් මට සැරෙන්-සැරේ ටෙලිෆෝන් එකෙන් ස්තුති කරන්නත් අමතක කළේ නෑ.

ඊට මාස දෙක තුනකට පස්සේ මිත්තක press එකට ආවා. මනුස්සයා වෙනදා වගේ නැතිව මගෙත් එක්ක ටිකාක් වැඩියෙන් කතාබහේ යෙදිලා උන්නත් එක්ක. එයාගේ tone එක ටිකෙන් ටික පහළ ස්වර පරාසයකට බැහැගෙන යනකොට මං විපරමෙන් උන්නේ...

“නිමල් අයියෙ, අපේ සර්ට මාර ප්‍රශ්නයක්නෙ වෙලා තියෙන්නේ...” මිත්තක කෙඳිරුවා. මං කෙළ තලියක් ගිලල උගුර තෙත් කර ගත්තා.
“පොතකින් දාහක් ගැහුවත් කර්තෘතුමාට 10% රෝයල්ටියත් එක්ක හම්බ වෙන්නේ පොත් දහයයිනේ. ඔයා දන්නවනෙ නිමල් අයියේ, අපේ සර් වගේ කෙනෙක්ට දන්න- අඳුනන අය කොච්චර ඉන්නවද කියල. ඒ වැඩි දෙනෙක්මත් අපේ සර්ගෙන් පොත් නිකං ඉල්ල ගන්න බලා ඉන්නේ. ඉතිං පොත් දහයක් හම්බ වෙලා මොනව කරන්නද? සීයක් හමාරක් ඕනි කරන කෙනෙකුට...”

එනපොට හොඳ නැති විත්තියත්, වහාම කෙල්ලව ගෙට ගත යුතු විත්තියත් මේ නිමලයාගේ සයවෙනි ඉන්ද්‍රියයට එදා වැටහිණි. අනෙක් අතට මේ ඉතා පරෙස්සමින් හසුරවා ගත යුතු තත්ත්වයකි. මා පියසිරියේ මුද්‍රණ කළමනාකරුවා මිස හාම්පුතා නොවේ. ඒ සීමාවේ සිටගෙනය, කළ යුතු දෙයක් කරන්නට වෙන්නේ.

‘ගොයියෝ, කරන දෙයක් පරිස්සමින්... හැම විජ්ජාවටම වැඩියෙන් ලොකුයිලුනෙ ගැලවිජ්ජාව... අන්තිමට වඳින්න ගිය දේවාලේ ඉහ මත කඩා වැටෙන්නත් බැරි නෑ...’
කොහොමටත් මා මට නැති බලතල ආරෝපණය කර ගන්නෙකු නොවේ.

“අනේ මිත්තක මහත්තයෝ... ඔය ප්‍රශ්නය නං පොත් ගහන කාටත් තියෙන ප්‍රශ්නයක්. ඒත් මහත්තයෝ ඕකට කරන්නේ මොනවද කියලා ගොඩගේ මහත්තයගෙන්ම තමයි අහගන්න වෙන්නේ. ඔයාලගෙ සර්ටම කියන්නකො වෙලාවක ඔය ගැන කතා කරන්න.”
“වැඩක් නෑ... අපේ සර් ඒ ගැන ගොඩගේ මහත්තයගෙනුත් අහලා... එතකොට කිව්වලු අත්පිට මුදලට පොත්වලින් ඕනි තරමක් කොපීස් දෙන්නං කියලා... 50% මුදලට.”

වැඩිමනත් කතාබහේදී කියැවුණේ මහැදුරුතුමාත්, ගෝලයාත් දෙන්නාම එහෙම කරන්නටත් මනාප නැති බවයි!

කොයිකටත් කියා ඒ සිද්දිය සුදු මහත්තයාටත් කියන්නට අමතක නොකළෙමි. ඔහුගේ ප්‍රතිචාරය වුණේ මඳ සිනහවක් හා කෙටි ප්‍රකාශයකි. “හොඳ විදිහක් බලල කරන්න!”        

ඊළඟ වතාවේ පොත මුද්‍රණයට අරගෙන ආ මිත්තක ‘ඒ ප්‍රශ්නය’ ආපහු මතු කළේ ඇඟට-පතට නොදැනෙන  ගණනටය.
“අපේ සර් මගෙනුත් ඇහුවා මේ ප්‍රශ්නය විසඳන විදිහක් ගැන. නිමල් අය්යලා support කරනවා නං අපිට පුළුවනි මේක ලේසියෙන්ම විසඳගන්න...”
“ඒ කිව්වේ?”

බෝලය පාස් කළේ...

“මෙහෙමයි... ගොඩගේ එකෙන් ඔයාලට කඩදාසියි- කවරවලට ආර්ට් බෝඩුයි එවනවනේ පොත් දාහක් ගහන්න. ඒ එව්වම, පොතේ ප්‍රින්ටින් පටන් ගන්න කලින් අපිත් පොත් 250කට විතර කඩදාසියි බෝඩුයි ගෙනැල්ල දෙන්නං. ඔයාලට තියෙන්නේ සද්ද නැතිව ඒ බඩුවලින් අපිට පොත් 250ක් හරි ගස්සල දෙන්න.”

“දෙසිය පනහක්?”

“එච්චරවත් නැතුව මදි නිමල් අයියේ. ඔයා බය වෙන්න එපා. ඒවා අච්චු ගහන්න යන වියදමයි, අනිත් වියදමුයි අපි ඔයාලට වෙනම ගෙවනවා... ආ තව එකක්. ඒ පොත් දෙසිය පනහට ගොඩගේ ප්‍රකාශනයක් කියල දාන්නත් එපා. අපෙත් තියෙනවා පොඩි පබ්ලිෂින් කම්පැනියක්. ඒකේ නම ඒවාට දාමු.”

එයාලා නටන්නට හදන්නේ පුංචි පහේ මගඩි නාට්‍යයක් හෙම නොවේ!

‘ෂුවර් එකටම මහාචාර්යතුමාටත් හොරෙන් මිත්තක ගහන්න හදන ගේමක් තමයි මේ.’ මට හිතුණේ එහෙමය. ‘මොකද කරන්නේ? පොල්ලෙන් ගහනවා වගේ එක විඩේම බැහැයි කියන්නත් බැරිය; හායි කියන්නත් බැරිය.’ හොඳම දේ ටිකක් හිතා බලන්නට කල් ගැනීමය.
“මිත්තක මහත්තයෝ, මොන දේ කළත් කරන්න වෙන්නේ සුදු මහත්තයටත් කියල. නැත්තං මගේ හිතට හරි නෑ...”

“අයියෝ, ඕක එච්චර සීරියස් ගන්න එපා, නිමල් අයියේ. අපි මහ ලොකු වංචාවක් කරන්න හදනවා නෙවෙයිනෙ, නිමල් අය්යේ... පොඩි දහම්ගැටයක්නෙ. අද කාලේ ඔහොම දේවල් හැම තැනම වෙනවනෙ.”
“හරි, හරි... මට දවස් දෙක තුනක් දෙන්නකො මිත්තක. මම ඔයාට call එකක් දෙන්නං- බොසුත් එක්ක කතා කරලා.”

ඒ වතාවෙත් මගේ හාම්පුතා මටම බෝලය පාස් කළේය.
“ඔයාට තේරෙනවනෙ කරන්න ඕනි මොකක්ද කියලා. ඕන්නං ගොඩගේ මහත්තයට කියන්න මටත් මේ ගැන කිව්වයි කියල.”
හිතලා හිතලා අන්තිමේදීය මා විසඳුමකට ආවේ. ඒ අනුවය මා පළමුවෙන්ම මහාචාර්යතුමාට ඇමතුවේ.

“සමා වෙන්න සර්, මේ කියන්න යන දේට... මිත්තක මෙන්න මෙහෙම යෝජනාවක් ගෙනාවා. මට විශ්වාසයි, එයා එහෙම යෝජනා කරන්න ඇත්තෙ ඔබතුමාත් නොදැනුවත්ව. මේකට මොකද කරන්නේ කියලා ඔබතුමාම කියනව නං...”
මහැදුරුතුමා සාවධානව අහගෙන උන්නා. ඊට පස්සේ බොහොම සැහැල්ලු ස්වරයෙන් උත්තර දුන්නා.

“නෑ නිමල්. මිත්තක ඔයාට එහෙම කිව්වේ මටත් කියලා ඉවර වෙලයි. කොහොමෙන් හරි අපේ ප්‍රශ්නයට උත්තරයක් හොයා ගන්නත් එපැයි.”

ඒ වෙලාවේ නං මට ඇති වුණේ මහා පිළිකුලක්.
‘මෙච්චර උගතෙක් වෙලත් මේ මනුස්සයා කිසිම ලජ්ජාවක් නැතිව තුට්ටු දෙකට වැටෙන හැටි! පෙනෙන විදිහට නං උන්නැහෙට එච්චර අහේනි පාටකුත් නැති එකේ...’

කොයි තරං දේවල් හිතට ආවත්, මේ ගැන ඊළඟට කරන දේ පරක්කු නොකර කරන්න ඕනිය කියලත් මට කල්පනා වුණා. බොස්ටත් විස්තරේ කියලා, මං ගොඩගේ මහත්තයාට ඇමතුමක් ගත්තා. සේරම විස්තර කිව්වා. එතුමාත් හූමිටි තියමින් මගේ කතන්දරේ අහගෙන උන්නා.
“දැන් මේකට මොනවද ගොඩගේ මහත්තයෝ කරන්නේ?”

ඉතිරි හරිය ඊළඟ කොටසෙන්...