යකිනිට ඇන්දා- පළමුවෙනි කොටස

"නිමල් මල්ලී, නාට්ටියක් කරන්න කීයක් විතර යනවද?” කළු අක්කා ඇහුවා.

ඒ අපි දෙන්නත් එක්ක හවුලේ දෙමටගොඩ රේල්ලුවේ කැන්ටින් එක කරන දවස්. මතකයේ හැටියට 1979.

දැන් කාලේ නං හුඟාක් උන්නාන්සේලා බණය කියලා දේශනා කරන්නේ කන්ට සූත්තරම නෙව.

තව ටිකාාාාාක් නිශ්චිතව; ටක්කෙටම කියනවා නං ‘ප්‍රතිභා’ සංගීත ප්‍රසංගය ලුම්බිණි රඟහලේදී වේදිකා ගත වෙලා දවස් දෙක තුනකට පස්සෙ දවසක. ‘එකෙන්ම ඇති වුණා’ post එකෙන් ඒ ප්‍රසංගය ගැනයි, මොට්ට; තකතිරු; මැටි මෝල් නිමල් දිසානායක සංගීත ප්‍රසංගයක නිෂ්පාදකයා විදිහට ජයටම ඇඳ ගත්ත හැටියි දැනටමත් ඔයාලට කියලනෙ තියෙන්නේ.

“මොකද කළු අක්කේ, ඔයාට නාට්‍යයක් කරවන්න හිතුණාවත්ද- අරහෙම ඇහුවේ?”
“අනේ නිමල් මල්ලී මං කරවන නාට්ටි. එහෙම කරවන්න තිබ්බා මාත් ඔයාලා වගේ පිරිමියෙක් වගේ ඉපදිලා උන්නා නං...” කළු අක්කා හීල්ලුවා. එයා ගැහැනියෙකු වෙලා ඉපදීම ගැන හරිම කනගාටුවෙන් උන්නේ. පිරිමින්ට තියෙන නිදහසෙන් බාගයක්වත් ගෑනු කෙනෙකුට නැති එක ගැන එයාට තිබ්බේ ලොකු නෝක්කාඩුවක්. “...ඊළඟ ආත්මේ නං මම උපදින්නේ පිරිමියෙක් විදිහටමයි. දන්නවද නිමල් මල්ලී- අපේ එක්කෙනා මට ඒකට අවසර දීලයි තියෙන්නේ.”

කළු අක්කා නිතරම වගේ එහෙම කිව්වේ ‘සෝමේ අයිය’ ගැන ප්‍රසංසාවකුත් කරලා පිං දෙන ගමන්... (සෝමේ අයිය කිව්වේ කළු අක්කගෙ ස්වාමි පුරුෂයාට.) එයා සෝමේ අයියාට ගොඩක්ම ස්තුතිවන්ත වුණේ එයාට ලබන ආත්මයේ පිරිමියෙක් වෙලා උපදින්න විවරණ දීම නිසා.

“මම නං අහල තියෙන එකම බණකවත් ඔහොම කතන්දරයක් අහල නැහැ. ඒ විතරක් නෙවෙයි කළු අක්කේ- කිසිම බණ කතාවකවත් ඔහොම දෙයක් මට නං හම්බ වෙලා නෑ!’
“මම නං අහපු බණක තමයි ඔහොම කිව්වේ. එදා ඒ හාමුදුරුවන් වහන්සේ කියාපු විදිහට ගෑනියෙකුට කවදාවත් බුදු වෙන්න බෑ- පිරිමියෙක්ට මිසක්. ගෑනු කෙනෙකුට බුදු වෙන්න ඕනි නං ඉස්සෙල්ල පිරිමියෙක් වෙලා ඉන්න ඕනි. ඒ ගෑනු කෙනා කසාද බැඳල නං ඉන්නේ, එයාගේ මහත්තයා එයාට අවසර දෙන්න ඕනේ ඊළඟ ආත්මේ පිරිමියෙක් වෙලා උපදින්න.”

හාමුදුරුවරු ගැන නං නිදිට එච්චර සර්ධාවක් නැති විත්තිය කවුරුත් දන්නවනේ. ඒ ගතිය එදාටත් වැඩිය අද වැඩියි.

දැන් කාලේ නං හුඟාක් උන්නාන්සේලා බණය කියලා දේශනා කරන්නේ කන්ට සූත්තරම නෙව. වැඩියෙන් කෙරෙන්නෙත් සූත්තරේ පාරන job එක.
අමාමෑණි සම්මා බුදුහාමුදුරුවන් වහන්සේ අද ජීවමානව ඉන්නවා නං උන්නාන්සේට වුණත් වැඩ හිටින්න වෙන්නේ අගු පිලක තමයි. අපේ උන්නාන්සේලා බුදුහාමුදුරුවන්වත් පන්සලෙන් පිටමන් කරනවා ඒකාන්ත නිසයි, මට එහෙම හිතෙන්නේ...

සරත් තමයි අපේ ‘නව සිංහබාහු’ නාට්‍යයේ සිංහබාහුට act කළේ. (සරත් හා නිදි)

ඉතිං, කළු අක්කාත් එක්ක තව දුරටත් ඒ මාතෘකාව යටතේ කතා නොකර ඉඳීමය මා එදා කෙරුවේ. කොයි තරම් හිතවත් කෙනෙකු සමඟින් වුණත් දිගින් දිගට මත ගැටුම් ඇතිවෙන පන්නයේ කතාබහට නොයා හිටීමය, ඇඟට  ගුණ...

මං ආපහු අපේ කතාව ඇදල ගත්තා. “ඉතිං, ඉතිං... කළු අක්ක කිව්වෙ නැහැනෙ නාට්‍යයක් කරන්න යන වියදම ගැන ඇහුවේ මොකටද කියල...”

“ඔයාල දෙන්නම මට සමා වෙන්න ඕනි මැද්දට පනිනවට... මමත් මේ නොකර සද්ද අහගෙන ඉන්නේ ඉවසිල්ලක් නැතිව... නාට්‍යයක් කිව්වම.” අපේ ළඟින්ම වාඩි වෙලා ‘හ්ම්’ නොකියා හිටි සරත් රංචාගොඩත් නිහඬතාව බින්දා. (සරත් තමයි අපේ ‘නව සිංහබාහු’ නාට්‍යයේ සිංහබාහුට act කළේ. (ඒ ගැන විස්තර මතක් කර ගන්න කැමති පිංවත්තු ‘සුප්පා දේවිගෙ බඩේ මයිල්’ posts පෙළ කියවත්වා!)

ඉතිං, මේ කියන දවස්වල දෙමටගොඩ CGR කැන්ටිම අපට නං ‘මරදානේ සංගීත මංජරිය’ නැත්තං ‘ගුණේ අයියගේ බජව් දාන කාමරේ’ වගේ තැනක්.

හවසට කැන්ටිම වැහුවට පස්සෙ හය හත වෙද්දී පහුවදාට ඕනි කරන හාල්- පොල්- සිල්ලර බඩුයි, එළවලුයි ගෙනෙන රාජකාරිය ඉක්මනටම කරල ඉවර ක‍රන්නේ පොඩි මාමා. පියාඹන පීරිසි යවන්න හදපු- නාහෙට නාහන ටී මේකර් රංජි පීරිසි කෝප්ප සේරම මැදල හෝදලා දානවා. වේටර් රාජකාරී කරන දෙන්නා පුටු මේස පිහදාලා; බිම අතුගාලා; හෝදලා දමන්නේ ඒ අතරතුරේ. හතහමාර වෙනකොට අපි හැමෝම රාජකාරිවලින් නිදහස්.

ඊළඟට නානවා නං නාලා- නැත්තං ඇඟපත හෝදලා අපි කැන්ටිමේ මේසයක් වටේ වාඩි වෙන්නේ ‘දම් සභා මණ්ඩපය’ට ගියා වගෙයි. එතැන ඉඳලා ඉතිං- එක මාතෘකාවක් නෙවෙයි; මතු වෙන ඕනිම මාතෘකාවක් ගැන අපි කතා වුණා. එතකොට මොබයිල් ෆෝන්, ඉන්ටර්නෙට් තිබ්බ එකක්යැ... ඒ තියා රුපවාහිනියවත්...

සරත් රංචාගොඩ, ටියුඩර් ලේල්වල, සෝමවීර මල්ලිකාරච්චි වගේ හිත-මිතුරු අයත් නිවාඩු තියේ නං සමහර දවසක ඔය අපේ දම් සභා මණ්ඩපයට ආවා. එහෙම ඇවිත් උන්නු සරත් තමයි අරහෙම කියමින් අපේ කතාවට එකතු වුණේ.

“ඉන්නකො නිමල් මල්ලී කියනකං. ඔයාලා ඉස්සෙල්ලම අජාසත්ත නාට්‍ටිය කළේ රුපියල් සීයකටත් අඩු වියදමකින්ය කියල ඔයා දවසක් කිව්ව මතකද...”
“හරි, හරි. ඒ 1966නෙ කළු අක්කේ. රුපියල් හැටතුනකින් වගෙයි මතක.”   

බන්දුල හරි ආඩම්බරෙන් හිටියෙ- මහරගම ටවුමේ පෙන්නපු පළමුවෙනි නාට්‍යයේ ප්‍රධාන නළුවා මිනිහයි කියලා...

“මං අජාසත්ත නාට්ටිය නං බලල නෑ. ඒත් විධුර ජාතක නාට්ටියයි, සාම ජාතක කතාවයි නං බැලුවා... එතකොට අපි ඔයාව අඳුරන්නේවත් නැති කාලේනේ...” කළු අක්කා මතකය පීරලා වගෙයි කිව්වේ.

“පොඩ්ඩක් හෝව්! නිමල්- විධුර එකේදිද stage එක ඉස්සරහ වාඩි වෙලා හිටිය කොල්ලො කුරුට්ටෝ ‘නා රජ්ජුරුවන්ගෙ නාග මාණික්කේ එළියේ’ කියලා හූ තිය-තිය හිනා වුණයි කියන්නේ... මට ඒ කතාව කිව්වේ බන්දුල ජයකොඩි- රෙදි මෝලේ වැඩ කරන කාලේ.”
“ඔව්නෙ සරත්... බන්දුනේ ඒකෙ පූර්ණක යක්ෂ සේනාධිපතියට හිටියෙ...”

“බන්දුල හරි ආඩම්බරෙන් හිටියෙ- මහරගම ටවුමේ පෙන්නපු පළමුවෙනි නාට්‍යයේ ප්‍රධාන නළුවා මිනිහයි කියලා...” සරත් ඔලොක්කුවට වගේ කිව්වේ හිනා වෙවී. එවෙලේ නං මාත් හිනා වුණා තමයි, ඒ කාරණයේ වැඩි බරක්-පතළක් නිනව් නොවුණු හිංදා.
ඒත් මහරගම ඉතිහාසය නිවරැදිව ලියන කෙනෙකුට අපිවත් මඟ හරින්න බැහැ කියලා දැනුයි තේරෙන්නේ.

මහරගම නගරයේ පළමුවෙනි වෙසක් තොරණ ගැහුවේ 1966. මට්ටකුණ්ඩලී කතාව කියැවුණු ඒ තොරණෙ චිත්‍ර ඇන්දෙත් පමුණුවේ හාදයෙක්- ගෝමස්!
පළමුවෙනියෙන් මහරගම නාට්‍යයක් පෙන්නුවෙත් 1966 පොසොන් එකට... ගුණපාල අයියා හෙවත් අපේ තාත්තා- මං වහන්සේ ඇතුළු කට්ටිය එකතු වෙලා. ඒකෙන් තමයි මේ ලියන්නාගේ ජීවිතේ වෙනමම පැත්තකට යොමු වුණෙත්.    

අපේ නාට්‍ය මහරගම ඉතිහාසයට වැදගත් වෙන්නේ මේකයි. එදා මෙදාතුරේ (මං දන්නා තරමට) වෙසක්- පොසොන්- ඇසල උත්සව වෙනුවෙන් මහරගමදී නාට්‍ය පෙන්නලා තියෙන්නේ කණ්ඩායම් තුනයි; අපිත් එක්කම. අට වතාවයි!
එයින් කණ්ඩායම් දෙකක්ම පළමු වතාවෙන් එහාට ගිහිං නෑ. නමුත් අපි... අවුරුදු හයක්ම නාට්‍ය පෙන්නලා තියෙනවා අවුරුදු 13ක් (1966- 1979) ඇතුළත. එයිනුත් එකම එක නාට්‍යයයි දිසානායක හේවගේ ගුණපාල හෙවත් ගුණපාල අයියා නැතිව කෙරිල තියෙන්නේ.

තවත් කාරණයක්. ඒ නාට්‍යවලින් හතරක්ම ලියල තියෙන්නේ මේ නිමල් දිසානායකයා. එයා කියනවා ඒ කාරණේ ගැන එයා බොහොම නිහතමානීව ආඩම්බර වෙනවයි කියලත් අමතක නොකර ලියන්නලු. (අජාසත්ත පිටපත ලිව්වේ අපේ තාත්තා. ටීටර්කාරයෙකු වුණු අබරන් මාස්ටර් අරගෙන ආව ‘විධුර’ පිටපත ටවර්හෝල් යුගයේ එකක්.)  

“සරත් මල්ලිට කියන්න, අපි මෙයාලගේ විධුර ජාතක නාට්ටිය බැලුවේ නගර සභා පිට්ටනියේ එහා කෙලවර හරියේ ඉඳන්... බෝ ගහ කිට්ටුව හරියේ. නාට්ටිය පෙන්නුව පැවිලියන් එක තිබ්බේ අනිත් කෙලවරේනේ... පුදුම සෙනඟක් එදා තෙරපි-තෙරපී හිටියෙ. ඉතිං අපිට කොහේ පේන්නද ඔය හූ කියපුවා...” කළු අක්කා කිව්වා. “හැබැයි සාම ජාතකේ නටද්දී නං අපිටත් ආරාධනා හම්බ වෙලා තිබ්බ හිංදා අපි හිටියෙ ඉස්සරහ පුටුවල වාඩි වෙලා. ඒ නිසා අපිත් දැක්කා අර අඹ ගහට ගැට ගහල හිටිය වඳුරා නයාවයි- කොටියවයි දැකලා බයෙන් කුලප්පු වෙච්චි හැටි!”

එතකොට නං මගේ කටත් අප්පල්ලයක් වගේ වුණා- පුදුමෙටම!

“හරි, හරි... ඔව්වා ඔක්කොම පරණ කතන්දරනේ... කළු අක්ක තවම කිව්වේ නැහැනේ...” මං ආයෙමත් ඇහුවේ ඒ කාරණය යට යන්න නොදී මතු කර ගන්නයි.

“මං කියන්න හැදුවේ නිමල් මල්ලී, අපි ආයෙමත් ඒ වගේ නාට්ටියක් මහරගම පෙන්නමුකෝ කියල.”
“අම්මට සිරි!” සරත්ට කියැවුණේ නිකංමයි.

“ඔයාලා දන්නවද, තව කීප දෙනෙකුත් මට ඔය යෝජනාව කළා...”
“ඒත් ඉතිං ඔයා තවම නාට්ටියක් කරන්න පටන් ගත්තේ නැහැනේ, නිමල් මල්ලී...”

“මේකයිනෙ කළු අක්කේ... එහෙම නාට්‍යයක් කරන්න නං මාස ගාණක් පුරුදු වෙන්න වෙනවා...
එච්චරයැ? ආධාර එකතු කරන්න යන්න වෙනවා... ඒ දවස්වල නං මේ පැතිවල හිටියෙ ගමේම මිනිස්සු. දැන් වැඩි හරියක් ඉන්නෙ පිටගම්කාරයෝ. ඒ මිනිස්සු ගෙවල්වල ඉන්නේ රෑට. ඒ වෙලාවට ආධාර එකතු කරන්න යන්න පුළුවන් කාටද? අනෙක තමයි ඉස්සර නං අපිටත් වෙලාව තිබ්බා ආධාර එකතු කරන්න යන්න. දැන් අපේ කට්ටියත් රස්සාවල් කරනවනේ...” මං එව්වා කිව්වේ සතුටෙන් නං නෙවෙයි. ඒත් මටම තේරුම් ගිහිං තිබුණු ඒ කාලේ තත්ත්වය එයාලටත් පැහැදිලි කරන්නයි.

“නිමල් මල්ලී, මම ඔය ඔක්කොම දන්නවා...”
එතකොට නං මගේ කටත් අප්පල්ලයක් වගේ වුණා- පුදුමෙටම. “හෑ...අද වෙනකල් මං දන්නෑනෙ කළු අක්කා එච්චර කල්පනාකාරියෙක් කියලා.” මං කිව්වා නෙවෙයි; නිකංම කියවුණා.

ඒකට උත්තර දෙන්න කලින් කළු අක්කා ලොකු හිනාවක් දැම්මා. දාලා මේ ටිකත් කිව්වා. “අනේ නිමල් මල්ලී... මම ඔයාල තරම් දේවල් දන්නැති මෝඩ ගෑනියෙක් නේන්නං... ඔයාම ඔය කාරණාවල් සේරම මේ ළඟදී තව කෙනෙකුට කියල තිබුණා... එයා තමයි මටත් ඔය සේරම කිව්වේ...”
“කවුද, අසෝකද?”

“ඔය මතක් වුණේ! අසෝක තමයි මට කිව්වේ.” කළු අක්කා තහවුරු කෙරුවා.
“කවුද වදේ මේ අසෝක... මාත් දන්න කෙනෙක්ද?” සරත් රංචාගොඩ ඇහුවේ අපි දෙන්නා දිහාම බලමින්.

“සැමී අයියගේ බෑණාව සරත් දන්නවද, නිමල් මල්ලී.”
“නෑ සරත්. ඔයා අසෝක පියසිරිව අඳුනන්නෙ නෑ... කස්ටම් එකේද කොහෙද වැඩ කරන්නෙ. එයා බැඳල ඉන්නෙ මල්ලිකාව. මාර විහිළුකාරයා!”

අනේ!
එයාලා අද ඉන්නවා නං...
දැන් ඒ හතර දෙනාම ඉකුත්ව ගිහිංය. කළු අක්කේ, බන්දුල, සරත්, අසෝක... ඔයාලා හතර දෙනාටම නිවන් සැප ලැබේවා!

අපි දෙන්නට දෙන්නම තකට-තක රැවටිලිකාරයොයි කියල එළි වුණාට පස්සේ තවත් love කරන්නයැ...        

ඒ හතර දෙනාගෙන් කළු අක්කා විතරකි කාල මරණයකට පත් වුණේ. අනිත් තිදෙනාම ගොදුරු වුණේ අකල් මරණවලටය. එයිනුත් සරත් රංචාගොඩ හිතවතාය ඉතාම ඛේදනීය ඉරණමට මුහුණ පෑවේ.

සරත් විවාහ වුණේ මගේ ලොකු නෑනණ්ඩි මල්ලිකාවන්ගේ හොඳම යෙහෙළියක වී හිටි පිළියන්දල සීතා සමඟිනි. ‘කොළඹ ඉඳලම හරි යන්නෑ රංජි මල්ලී. කොච්චර වුණත් උපන් ගම විතර වටිනවයැ වෙන කොහෙවත්...’ එහෙම කියමින් හිටි සරත් පසු කාලයක දෙහිඕවිට- අටුලුගම ගෙයක් හැදුවේය. ඒ ගෙයි සියලු වැඩ ඉවරකොට එයට විදුලිය සපයන්නැයි ඉල්ලා සිටියේය. ‘අසවල් දවසේ අසවල් වෙලාවට සප්ලයි එක දෙන්නට එනවා.’ අදාළ ආයතනයෙන් සරත්ට දන්වා තිබිණි. සරත් ඒ දිනයේ නව නිවසට ගොස්- බලා සිටියදීලු හෘදයාබාධයකට ගොදුරු වී තිබෙන්නේ.

ජීවිතේ හැටි එහෙමය... මාරයාගේ හැටි එහෙමය... ඕනෑම ජගතෙකු වුණත් කැන්දාගෙන යන්නට ආවම යා යුතුය!

‘අනිත්‍යය මෙනෙහි කරන්නෙයි නිමලෝ ඔහේ ‘යකිනිට ඇන්දා’ post එක ලියන්න ගත්තේ. අනෙක අද ඔහේ හතර වටේ තියෙන පඳුරු තලනවත් වැඩියිද මංදා.’
සොරි- සොරි... අතීතෙට ගියාම මතක් වෙන දේවල් ගොඩයිනෙ. එව්වයෙනුත් චුට්ටක් හරි නොලිව්වොත් හිතට මොකද්ද මොකද්ද වගේ. මෙන්න, මෙන්න මං ආපහු දෙමටගොඩ කැන්ටින් එකට යනවා.

“අසෝක මල්ලිටත් හරි ආසයිලු නාට්ටියක රඟපාන්න. ඒකලු ඔයාට කතා කළේ... එහෙම කිව්වම තමයි නිමල් මල්ලී මම අසෝක මල්ලිට කිව්වේ ටික දවසක් ඉවසන්න කියලා... ප්‍රතිභා ෂෝ එක ඉවර වෙනකල්. අනෙක සරත් මල්ලී මෙයාගේ ටෙලිෆෝන් ආදරවන්තයාව හම්බ වෙන වැඩෙත් තිබ්බනේ...” එහෙම කිව්වමයි කළු අක්කට සුනන්ද ගැන අහන්න මතක් වුණේ.
“ඒ මහත්තයා ආයෙ ඔයාට කතා කළේ නැද්ද මල්ලී?”

“ම්හු! එයා ආයෙ කතා කරන එකක් නෑ... කතා නොකරන එකමයි හොඳ කළු අක්කේ. අපි දෙන්නට දෙන්නම තකට-තක රැවටිලිකාරයොයි කියල එළි වුණාට පස්සේ තවත් love කරන්නයැ...”

ඒ දවස්වල අපි වැඩියෙන් කතාබහ කළේ ඔහොම සිල්ලර දේවල් ගැන. ඊට එහා යන දේවල් කතා කෙරුණේ කුලතුංග සර් වගේ උදවිය එක්කයි.

දැනටත් මයෙත්තෙක්ක එහෙම කතාබහ කරන තවත් හිතවතුන් ඉන්නවා.
ඒ අතරේ බ්ලොග්වලත් හොඳ හොඳ කාරණා කතා වෙනවනෙ. හොඳ හොඳ කිව්වේ ‘මොළේට සමනල් ගැටේ’ වැටෙන පන්නේ එව්වට. ගැටේ ඇලවෙන පන්නෙ කතා වගේ නෙවෙයි- එව්ව හරිම අර්ථවත්, මේ නිදියට නං. කොළඹ ගමයා, ඉයන්ගේ අඩවිය, බිත්තිය, නිහඬපාල... මේ මොහොතේ මට මතක් වුණු එහෙම blog අඩවි කිහිපයක්.

ඉහළ පරිකල්පනයක් තියන මිනිස්සු අවුරුදු දහස් ගානකට පෙරත් මේවා විග්‍රහ කරා. කිසිම උපකරණයක් නැතුව.

ඉතාම ළඟදී, අපේ බකුසුතුමා උන්නැහේගේ ‘බකමූණු කතා’ අඩවියට ලියල තිබ්බා post එකක් ‘පදාර්ථය යනු මායාවකි’ කියලා. පෝස්ටුවට එහා comments... මේං ඒවායින් ඇබින්දක්:

‘නිහඬපාල Nihandapala April 4, 2026 at 7:50 AM

වීඩියෝවේ නම් තියෙන්නේ අටෝරාසියක් විද්‍යාත්මක ප්‍රවාද. අපේ දැනුම පංචේන්ද්‍රියන්ට සාපේක්ෂයි. ඒවායින් ඔබ්බට හිතලා වෙනස් කියවීමක් දෙන්න පුළුවන් අය හරිම අතලොස්සයි. විද්‍යාව දේශපාලනය හැමදේම දෘෂ්ටිවාද වලට එළඹිලා තේරුම් ගන්න උත්සහ කරොත් මුලාවක. Matter ගැන හෙව්වේ අද ඊයේ නෙමෙයි. ඉහළ පරිකල්පනයක් තියන මිනිස්සු අවුරුදු දහස් ගානකට පෙරත් මේවා විග්‍රහ කරා. කිසිම උපකරණයක් නැතුව. පදාර්ථය රූප කලාප වලට බෙදලා ඇතිවීම නැතිවීම ගැන කිව්වා. සමහරු කිව්වා පදාර්ථය මනසේ ප්‍රක්ෂේපනයක් කියලත්. සමහරු කිව්වා අවසානයේ ශුන්යතාවයක් ගැන. සමහරු කිව්වා අවසානයේ වෙනස් නොවෙන අකාලික බ්‍රහ්මන් අවස්ථාවක් (පදාර්ථයක් නොවෙයි) කියලා. දැන් අනු පරමාණු ක්වොන්ටම් අංශු දක්වා ගිහින් මට තවම ඉන් එහා තේරුම් ගන්න බැහැ. හෙමින් උත්සහ කරනවා. Matter සහ Mind කියන දෙක දෙකක් ලෙස ගැනීම තමයි පළමුව අපි බැලිය යුත්තේ. එතනින් එහාට පදාර්ථය විග්‍රහ කරන එක තමයි වැදගත්.

Reply
D.G.M බස්සා April 4, 2026 at 3:08 PM

ඔබගේ අදහස් දැක්වීම ගැන ස්තූතියි. විද්‍යාව ගැන මගේ ඇති කැමැත්ත දෙයාකාරයි. එකක් විද්‍යාව නිසා අපේ ජීවිත පහසු වෙලා තියනවා. දෙක, විද්‍යාවේදී "ගලේ කෙටූ අකුරු" වගේ නිශ්චිත නිගමන නැති වීම. හැම දෙයක්ම සාපේක්ෂයි, හෙට ඒක වෙනස් වෙන්න පුළුවන් කියන එක. ආගමික දෘෂ්ඨිවාද ගැන එහෙම පැහැදීමක් නෑ.

දෘෂ්ටිවාද, තර්ක කිරීම් වලට කැමති එක හේතුවක්, මොලේට ව්‍යායාම දුන්නොත් ඩිමෙන්ෂියා වැලැක්විය හැකි බවට ඇති තර්කයයි. ඒකත් කොච්චර ඇත්තද නොදන්නවා වුනත්, දැන්න අය කියන නිසා දැනට විස්වාස කරනවා. විශ්වය ගැන සෙවීම, මොලේට සමනල ගැටේ වැටෙන වැඩක් බව දන්න නිසා, ඒකටත් කැමතියි.

මට පදාර්ථය විග්‍රහ කරන්න තරම් දැනුමක් නෑ. එහෙම කරන අය කියන දේ අහගෙන ඉන්නවා.’

ආදරණීය පාඨක ඔයාලත් වෙලාවක් තියේ නං ඒ වගේ අඩවිවලටත් ගොඩ වැදෙන්නකෝ. මං වහන්සේ නං එහෙමයි. සරලම දේවල් වගේම, ගොඩාරියක් බරසාර දේවල් වුණත් මොළ ගෙඩියට දාගන්න තමයි වෑයම් කරන්නේ.
එක අතකට සරල- බරසාර කියල වෙනසකුත් නැතිවයි අපේ මොළ ගෙඩියේ ගබඩා වෙලා තියෙන දේවල් අපට හිතා ගන්න බැරි මොහොතකදී ප්‍රයෝජනවත් වෙන්නෙත්.

මොන වගේ නාට්‍යයක්ද කරන්න යන්නේ?

“ඉතිං ඉතිං කළු අක්කේ- ඔයාටත් හිතුණද රඟපාන්න... ඒකද ඔයා නාට්‍යයක් කරන්න යන වියදම ඇහුවේ?” සරත් තමයි ප්‍රශ්නය ඇහුවේ. හැබැයි ඒ වෙද්දී මගේ හිතටත් ඒ ප්‍රශ්නය ඇවිල්ලයි තිබ්බේ.

“මොන වගේ නාට්‍යයක්ද කරන්න යන්නේ- කොහෙද ඒක පෙන්නන්න යන්නේ වගෙ කාරණා උඩනේ සරත් වියදම් කරන්න ඕන ගණන තීරණය වෙන්නේ... කළු අක්කාට ඕනි කරන්නේ...”
“ආයෙ මොකටද හංගන්නේ? මට දැනගන්න ඕනි ඔයාලගේ සාම ජාතකේ වගේ ලස්සන නාට්ටියක් මහරගම ටවුමේදී පෙන්නන්න කීයක් විතර යයිද කියලා...”

ඒ ප්‍රශ්නෙට උත්තරේ ‘යකිනිට ඇන්දා’ දෙවෙනි කොටසෙන් කියවතෑකි හොඳේ...

ඔයා මැරෙන්න නං එපා, හොඳේ!

හිමන්‍යා සියැසි කියන්නෙ චූටි දැරියක්. අවුරුදු හත වේගෙන එන්නේ. එයා මටත් හරිම ආදරෙයි. කොච්චර ආදරේද කියනවා නං අබුඩාබියට ප්ලේන් එකෙන් යද්දිත් කෙල්ලට මාව මතක් වෙලා- මාව චිත්රයකටත් නඟලා. මේං තියෙනව ඒ චිත්තරෙත්...

හිමන්‍යා සියැසි මිණිබිරී ගුවනෙදී ඇන්ද ලොකු සීයගෙ සිත්තම

අනේ දෙයියනේ, ඇස්වහක් කටවහක් වදින්න හෙම එපා, අපේ හිමා බටු ඇටේට නං තියෙන්නේ පුදුමාකාර දාංගලයක්. නළියන එකමයි වැඩේ! එක විදිහකට එක විනාඩියක්වත් එක තැනක ඉන්න බැරිකමක්නෙ අප්පා මේ ගම්මිරිස් ඇටේට තියෙන්නේ...

හැබැයි, මේ පොඩි බඩ්ඩව එක විදිහකට, එක තැනක තියාගන්න ක්‍රම ගොඩාරියකුත් හිමාගෙ අම්මා රෝසියි, ආච්චි මානෙලුයි දෙන්නා හොයාගෙන තියෙනවා. පළමුවෙනි ක්‍රමේ මොබයිල් ෆෝන් එකෙන් සිංදුවක්, නැටුමක් වගේ දෙයක් අරගෙන පෙන්නන එක. දෙවෙනි එක තමයි මොකක් හරි ජිග්සෝ ප්‍රහේලිකාවක් හදන්න දෙන එක. එහෙමත් නැත්තං චිත්‍රයක් අඳින්න ඕනි කරන ආම්පන්න ටික කෙල්ලගෙ අතට දෙන එක! ඔය කිව්වේ අර ක්‍රමවලින් ටිකක්...

හැබැයි, එයාලා අර පළමුවෙනි ක්‍රමේ පාවිච්චියට ගන්නේ බොහොම අඩුවෙන්.

“අනේ මංදා ලොකු මාමේ, මෙයාගේ දැඟලිල්ල හොඳටම වැඩියිනේ!” රෝසි නහයෙන් ඇඬුවේ සැරයක් දෙසැරයක් නෙවෙයි.

“එක අතකට බලද්දී ඒක හොඳයිලු රෝසි... පොඩි කාලෙ දඟ කරන; ආම්බන් කරන්න අමාරු ළමයි ලොකු වෙනකොට තැන්පත් වෙනවය කියල කතාවක් තියෙනවා. එහෙම වෙන බව තමයි මටත් පෙනිලා තියෙන්නේ...” මගේ උත්තරේ රෝසිට සහනයක්.
“ඒක නං ලොකු දෙයක් ලොකු මාමේ! අහන්නත් සන්තෝසයි. එහෙනං හිමා ලොකු වුණාට පස්සේවත් අපිට සැනසිල්ලේ ඉන්න පුළුවන් වෙයිනේ!”

ඒත් අපේ පවුලේ හොඳම හිතවතෙකු වන අයස්මන්ත පීරිස් මහත්තයාගේ අදහස නං ඊට වෙනස්!
“මේ කෙළි පැටික්කි ලොකු වෙනකොට නං නිමල් අයියේ- රෝසිලට කිසිම නිදහසක් හම්බ වෙන එකක් නෑ... කෙල්ලව පරිස්සං කර-කර ඉන්න වෙයි. කෙල්ල අඩුම ගණනේ කොල්ලෝ තුන්-හතර දෙනෙකුව හරි පිස්සු වට්ටන එක නං ෂුවර්...”

අයස්මන්ත මහතා එහෙම කියන්නට ඇත්තේ හිමන්‍යාට තිබෙන අමුතුම ආකර්ෂණීය ගතිය නිසා වෙන්නට ඇතැයි මට හිතේ!
ඇත්තෙන්ම හිමාගෙ සොබාවයට කවුරුත් පාහේ වසඟ වෙති. දඟකාර ගතියක්- බුද්ධිමත් හිතුවක්කාර ගතියක්- ඉක්මනින් උණුවෙන සංවේදී ගතියක් සංකලනය වී තිබෙන ළගන්නා ස්වභාවයක් සහිත දැරියකට වසඟ නොවන්නේ කවුරුන්ද?

හිමා ඉපදුණු අලුත නම් අපේ මානෙල් නංගිත්- රෝසිත් දෙන්නාටම රිදෙන කතාවකි මගෙන් කියැවුණේ. ඒ ගැන 2020දී නිදිගෙ පංච තන්තරේට මගේ අතින් ලියැවී තිබ්බේ මෙහෙමය:

‘... මෙහෙම ඇත්ත කිව්වාම කාගෙ-කාගෙ හෝ මුහුණ නරක් වුණත් කරන්නට දෙයක් නැත. පහුගිය ජුනි මාසයේම මැද හරියේ දවසකත් ‘ඒ මූණ නොරොක් වෙන වැඩේ’ මං අත්දුටුවේ, කටෙන් වචන වාගයක් පැන්නාට පස්සෙය; මං වචන දෙකකින් ඇත්තම කිව්වාමය. ‘මෙයා කළුයිනෙ!’

හිමාගේ සිත්කලු පාට විශේෂයෙන් කැපී පෙනුණේ සකුණි හා රයන් දෙන්නාත් එක්ක ඉන්නා වෙලාවටය! (2020 ගත් ෆොටෝවකි.)

මානෙල් නංගිගේ දෝණියන්දෑ රෝසි, කුලුඳුලේ ඉපැද්දුවේ කෙල්ලකි. ඉස්පිරිතාලේ ඉඳලා ගෙදරට එක්ක යන අතරේ, එයාලා අපේ ගෙදරටත් ගොඩ වැදුණේ ‘ලොකු මාමට පෙන්නලා යන්නයි ආවේ’ කියාගෙනය.

සිඟිත්තිය දුටු ගමන්ම මට කියවුණේ අරහෙමය.
‘මෙයා කළුයිනෙ!’

දැරියගේ අම්මාටත් කලින් ඒ කතාවට මුහුණ ඇඹුල් කරගත්තේ ආච්චි අම්මාය.
“ලොකාට මතක නැහැ. රෝසි පුංචි කාලෙත් මෙහෙම තමා, දැන් සුදු වුණාට.....”

දරු පැටියෙකු කළු පැහැති යැයි කීම වරදක් බව තවමත් මට හිතෙන්නේ නැත. මා කීවේ මට පෙනුණු දෙයයි; මට හැඟුණු දෙයයි...’

තවත් කාරණයක්... කාට කොහොම වෙතත් මට අනුව නං කළු පාටෙත් විශේෂ ප්‍රභේදයක් තියෙනවාය. මං වහන්සේ ඒකට කියන්නේ ‘සිත්කලු’ පාට කියායි.

අනෙක හිමාගේ සිත්කලු පාට විශේෂයෙන් කැපී පෙනුණේ සකුණි හා රයන් දෙන්නාත් එක්ක ඉන්නා වෙලාවටය. (ඒ දෙන්නා මානෙල් නංගිගේ පුතණුවන්ගේ දරුවන්ය.) මානෙල් එයාගේ දරුවන් දෙන්නා; සුරංග හා රෝසි දෙන්නාගෙන් වැඩියත්ම ආදරේ කාටදැයි මංවත් දන්නේ නැත. ඒ අපේ මානි එයාගේ මුණුබුරු මිණිබිරියන් තුන් දෙනාටමත් ආදරය බෙදන්නේ එකම හැන්දකින් නිසාය!

මං නං එහෙම නැත!

මට සොහොයුරියන් පස් දෙනෙකි. (පස්වැන්නී ජීවත් වුණේ මාසයකටත් අඩු කාලයකි.)
ඉතිරි නංගිලා හතර දෙනාව මා කැටගරයිස් කර තියෙන්නේ මෙහෙමය:
1. ලොකු නංගි පුෂ්පා- අපේ පවුලෙන්ම අහංකාර හිත- දැඩිම හිත තිබුණේ එයාටය.
2. මානෙල්- වැඩියෙන්ම හිත හොඳ; වැඩියෙන්ම සමාව දෙන්නියයි. (අපේ පවුලෙන් මංගල යෝජනාවක් මඟින් විවාහ වුණේ මානෙල් විතරකි.) මා වඩාත් සමීප මානෙල්ටය.
3. සමන්ති- මහරගම ආච්චි වගෙය; වඩාත්ම බුද්ධිමතියයි. මා වඩාත්ම විවෘත Sam සමඟිනි.
4. දීපානි- පවුලේ රූමතියයි. (ඇයට පමණටත් වඩා දරු හැවිකාරය ඇතැයි මට සිතේ.)

ඉතිං...මානෙල් විවාහවී ගෙදරින් පිටමං වුණත් ඒ කොට්ටාවටය. මහරගමට ඉතා කිට්ටු නිසා හැම සති අන්තයකම වාගේ මටත් එහි යැවිණි. (ඒ බොහෝ විට මර්වින්, නෙවිල් හා කුමුදුලාල් සමඟිනි. මෑත කාලීනව අයස්මන්ත සහ නමීත් ඒ ගමන්වලට එකතු වූහ.)

ඒ ගමන් නිසාමය, සුරංගත් රෝසිත් උපතේ සිටම මර්වින්ටත් නෙවිල්ටත් මටත් එකසේ ප්‍රිය කරන්නට වූයේ; ඔවුනගේ දූ පුතුනුත්...

‘කොහොමද සත්තු තම තමන්ගෙ දරුවන්ට විතරක් විශේෂයෙන් ආදරේ වෙන්නේ? ඇයි අනුන්ගෙ දරුවන්ටත් ආදරේ කරන්න බැරි? ඒ දරුවො දරුවන් නෙවෙයිද? මව් පිය සෙනෙහස කොහොමද එච්චර ආත්මාර්ථකාමී වෙන්නේ?’ වගේ පණ්ඩිත මතවාදවලින් තමයි ඒ දවස්වල මගේ ගැටවර මොළේ පිරිලා තිබුණේ. මටම පුදුමයි ඒ මතවාද හීන් සීරුවේ වාෂ්ප වෙලා ගිහිං තිබුණු විදිහ ගැන...

එහෙම කරලා සුරංග ආදරණීය ගෙදර ඇත්තිය ඉසංකාවත්- සකුණි දියණියවත්- පුතු රයන්වත් එරටටම ගෙන්වා ගත්තේය. (2021 දෙසැම්බර් ෆොටෝවකි.)

එහෙම වුණේ මගේ මුණුබුරු මිණිබිරියන් වැඩි වැඩියෙන් මට ආදරේ පෙන්වනකොටද... හුරතල් වෙනකොටද... පොඩි එවුන්ගේ හුරතලයට ආදරේ නොහිතෙන අයත් ඉන්නවයැ?

“පොඩි එවුන්ගෙ හුරතලේට ආස වුණාට රංජි, ඔයා ඒ දවස්වල ඉඳලම චූටි ළමයින්ව වඩා ගත්තෙ නැහැනේ... ඔයාල දන්නවද, දීපාල්ලා දීපානිලා වුණත් පුංචිම කාලේ ලොකා එයාලව වඩා ගත්තෙ නෑ!”
“ඇත්තද ලොකූ මේ අම්මා කියන්නේ?”
“ආයෙ ඇත්තද අහන්නේ? කවුරුවත් දැකල තියෙනවද මෙයා සකුණිල රයන්ලා වුණත් වඩාගෙන ඉන්නවා... රංජි පොඩි එවුන්ව හුරතල් කරන්නේ එයාලට මාස ගාණක් වුණාට පස්සෙනෙ.”

අම්මා කිව්වේ බොරුවක් නොවේ! චූටිම චූටි මී පැටවුන් වගේ පෙනෙන කිරිකැටි බිලිඳුන් කෙරෙහි මගේ සිතේ ආදරයක් රෝපණය වන්නේ එයාලට මාස කීපයක් වෙනකොටය. ඒ නිදිගෙ හැටිය.

එහෙම ආදරයක් වුණත් ඇති කර ගන්නේ නැතිව ඉන්නට මං හිතා ගත්තේ අවුරුදු කීපයකට කලින්ය. ඒ (මානෙල්ගේ පුතා) සුරංග පවුල පිටින්ම එංගලන්තයට සංක්‍රමණය වෙන්නට සූදානම් වෙනකොටය. එතකොට සකුණිත් රයනුත් හරිම හුරතල් වයසේය උන්නේ. (මතක ඇතිනේ- මට කොකු සීයා කියන අභිධානය දුන්නෙත් මේ සකුණිය.) අඩුම ගණනේ සතියකට වතාවක්වත් ඒ දෙන්නාගේ හුරතල් බලමින් හිටි මං වහන්සේට එයාලාගේ සංක්‍රමණය ගෙනාවේ ලොකු දුකකි.

මං වහන්සේට දුක හිතුණා කියා කරන්නට දෙයක් නැත. සුරංගට එයාගේ හීනය හැබෑ කර ගන්නට තිබිණි.
“ලොකු මාමේ, මට ඕනේ ඇනිමේටර් වැඩ්ඩෙක් වෙන්න.” ගැටයා කාලේ ඉඳලාම සුරංග කිව්වේය. එව්වා ඉගෙන ගත්තාත් එක්කය. ලංකාවේ නම ගිය ආයතන කීපයකටම බැඳී වැඩ කළත් එක්කය.
"ලංකාවේ මේ ෆීල්ඩ් එකේ වැඩ ගොඩක් කෙරෙන්නෙ නෑ වගෙයි ලොකු මාමේ. වැඩියෙන් වැඩ කෙරෙනකොටනේ අපිටත් තව ඉගෙන ගන්න පුළුවන් වෙන්නේ... මමත් හිතුවේ England යන්න. ගිහිං හරියට යමක් කෙරෙන තැනකට ජොයින්ට් වෙන්න...”

“එහෙම කරන්න පුළුවන්ද?”
“ලේසි නෑ ලොකු මාමේ. මට ඕනි එහෙම studio එකක් වගේ තැනක අතු ගාන job එකකට හරි යන්නයි.”

ඒ ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා සුරංග දෙතුන් වතාවක්ම එංගලන්තයට ගියේය; ඉගෙන ගත්තේය; ඉස්කෝල කාලේ ආදරය ජය ගෙන කසාදයත් කර ගත්තේය; දරුවනුත් හදා ගත්තේය; අන්තිමේදී එංගලන්තයේම පැල-පදියං වුණත් එක්කය. එහෙම කරලා ආදරණීය ගෙදර ඇත්තිය ඉසංකාවත්- සකුණි දියණියවත්- පුතු රයන්වත් එරටටම ගෙන්වා ගත්තේය.
ඒ රයන්ලා හුරතල් වෙන්නට පටන් ගත් කාලයේය!

ඒ අකලංකත් පසු කලෙක බිරිය සහ ආර්ය, ආන්‍යා දෙදරුවන් සමඟ සිංගප්පූරුවට සංක්‍රමණය වුණේය. (2023 පෙබරවාරි ෆොටෝවකි.)

දැන් ඒ හුරතලය තවත් වැඩිය.
2026 මාර්තු මාසයේ දවසක අපි වට්ස් ඇප් හරහා කතා බහක නිරතව නිරතව උන්නෙමු. “ලොකු සීයා, How old are you?” රයන් ඇහුවේය.

“Seventy two...” කියලා උත්තර දුන්නා විතරකි; රයන් පුදුම වී ඇස්දෙක නළලට යවා- අත් දෙකින්ම හිස බදා ගත්තේ හිකි-හිකි ගාමිනි. රයන්ගේ ඒ ඉරියව්ව තවමත් මගේ දෙනෙතේය!

ඒ වේලාවේය, අවුරුදු ගණනකට කලින් ‘සීමාසහිතව ඔවුන්ට ආදරය කරන්න’ට මා ගත් තීරණයේ වටනාකම වැඩියෙන්ම දැනුණේ. ඒ විදිහට සෙනෙහසට සීමාමායිම් තියාගෙන ඉඳලාත්ය, හිමාගේ විදේශගත වීම නිමල් දිසානායකට වේදනාවක් වුණේ. එහෙම වෙන්නේ ගොඩාරියක් කිට්ටුවෙන් උන්නු හිංදාය!

2018 අප්‍රේල් මුල මට මේ blog අඩවිය හදා දුන්නේ අපේ අනිල් මල්ලීගේ ලොකු පුතණු අකලංකයන්ය. 'මහප්පට පුළුවන්.. මෙව්වා මැජික් නෙවෙයි මහප්පේ...’ කියා මා දිරි ගන්වමිනි; අකලංක මේ කටයුතු සියල්ල මට ඉගැන්වූයේ. එතකොට මං වහන්සේ පරිගණක නොදරුවෙකි!
එහෙම පටන් ගත් ‘නිදිගෙ පංච තන්තරේ’ය මේ- නවවෙනි වසරට පිය නඟන්නේ.

ඉතිං, ඒ අකලංකත් පසු කලෙක බිරිය සහ ආර්ය, ආන්‍යා දෙදරුවන් සමඟ සිංගප්පූරුවට සංක්‍රමණය වුණේය. ඒ ලංකාවේ හිඳිමින් පිටරට ආයතනයකට සේවය සපයා ලබන වැටුපට අසාධාරණ ලෙස බදු අය කරන්නට පටන් ගත්තාමය. ඒ වෙලාවේ මට එතරම් සංතාපයක් ඉපදුණේ නැත. අකලංකගේ දඟකාර සිඟිති දරුවන් දෙදෙනා සමඟින් මා එච්චර කිට්ටුවෙන් නොසිටි බැවිනි; ඒ.

ඒත් අනිල් මල්ලිගේ එකම දියණිය සචිනි මට අමතන්නේ ‘ලොකු තාත්තා’ නමෙනි. නමුදු ඇයගේ ඕෂන් හා කියානු දෙපුතුන්ටත්...(2025 ෆොටෝවකි.)

සුනිල් මල්ලිගේ පුතාලා දෙන්නත්- අනිල් මල්ලිගේ පුතාලා දෙන්නත් මට කියන්නේ මහප්පා කියලය. ඒත් අනිල් මල්ලිගේ එකම දියණිය සචිනි (සිඟිති) මට අමතන්නේ ‘ලොකු තාත්තා’ නමෙනි. නමුදු ඇයගේ ඕෂන්, කියානු දෙපුතුන්ටත් මං ලොකු සීයාමය.

අපේ බඩා මල්ලා දීපාල්ගේ පුතාලාට; මාර්කෝට හා නිමල් බෙන්ටත් මා ‘ලොකු මාමා’ය. ඒ දෙන්නා පුංචි කාලේ ඉඳලාම වැඩියෙන් දැක තිබෙන්නේ මානෙල්ගේ, සමන්තිගේ හා දීපානිගේ දරුවන් මට ලොකු මාමා කියා අමතන හැටියි. ඉතිං එයාලාත් ඒ ආමන්ත්‍රණයම වහරති!

එයාලා ඒගොල්ලන්ට කැමති ඕනෑම නමකින් මට කතා කෙරුවාවේ. ඒ ගැන හිත කරදර කර ගන්නේ හෝ දුක් වෙන්නේ හෝ මේ දිසානායකයා නොවේ.
‘දුක් වෙන්නේ’ කියනකොටය සිහියට ආවේ...
ශ්‍රී ලංකාවේ තවත් පහළ වැටීමක්!

‘ලෝකයේ අසතුටින්ම ඉන්න මිනිස්සු සිටින රටවල් අතරට ශ්රී ලංකාව ශ්රේණිගත වෙයි...’ කියලයි ‘අමුතු’ සමූහයේ මේ ලිපිය පළවී තිබුණේ:

"මචං.. උඹ සතුටින්ද ඉන්නේ?" 

අහම්බෙන් හරි කවුරුහරි ඔයාගෙන් මෙහෙම ඇහුවොත්, ඔයා මොකක්ද දෙන උත්තරේ..? "ඔව් බං, අවුලක් නැහැ" කියලා හිනා වෙලා කිව්වට, ඒ හිනාව පිටිපස්සේ ඇත්තටම සතුටක් තියෙනවද..? නැත්නම් ඒක නිකන්ම නිකන් පුරුද්දට දාන හිනාවක් විතරද..?

අද මම මේ කතාව පටන් ගත්තේ හේතුවක් ඇතුව... 2026 අවුරුද්දේ World Happiness Report එක ඊයේ රෑ රිලීස් වුණා. ඒක බලද්දී හිතට පොඩි බරක් දැනුණා... මොකද, ලෝකයේ රටවල් 147ක් ගත්තම අපේ ලංකාව ඉන්නේ 134 වැනි ස්ථානයේ...

අපි ඉන්නේ ලෝකයේ අසතුටෙන්ම ඉන්න මිනිස්සු ඉන්න රටවල් අතරේ. අපිට පිටුපසින් ඉන්නේ ඇෆ්ගනිස්ථානය, ලෙබනනය වගේ යුද්ධයෙන් හෙම්බත් වුණ රටවල් කිහිපයක් විතරයි...

අපි මෙච්චර පහලට වැටුණේ කොහොමද..?

මතකද 2022.. එදා ඉඳන් අපි හිටියේ පල්ලම් බහින ගමනක.
2022 දී අපි 127 වැනි තැන...
2024 දී 128 වැනි තැන...
2025 දී 133 වැනි තැන...
අද 2026 වෙද්දී අපි 134 වැනි තැනටම වැටිලා...

අපේ අසල්වැසි ඉන්දියාව 116 වැනි තැනට ඇවිත්. පකිස්ථානය 104 වැනි තැනට ඉහළට ගිහින්. ඒත් අපි ඇයි තාමත් මෙතැන..? මේක නිකන්ම නිකන් ලිස්ට් එකක නම්බර් එකක් නෙවෙයි. මේක අපේ රටේ මිනිස්සුන්ගේ හද ගැස්ම. බඩු මිල, පෝලිම්, දේශපාලන අවිනිශ්චිතතාවය මේ හැමදේම අස්සේ සතුට කියන එක අපේ ජීවිතවලින් හොරෙන්ම පැනලා ගිහින් වගෙයි මට හිතෙන්නේ...

ඒ කියන්නේ සෝෂල් මීඩියා වසක් නෙවෙයි, හැබැයි ඒක ඔයාගේ සතුට තීරණය කරන තැනට ආවොත් ඒක වසක් තමයි!

මේ ලිස්ට් එකේ උඩම ඉන්නේ ෆින්ලන්තය. ඒ අය අඛණ්ඩව 9 වැනි වරටත් ලෝකේ සතුටින්ම ඉන්න රට. එයාලට තියෙන්නෙත් අපිට තියෙන පැය 24ම තමයි. හැමෝම අහනවා ඒ අය කොහොමද මෙච්චර සතුටින් ඉන්නේ කියලා?

ඒ මිනිස්සුන්ගේ සතුට තියෙන්නේ ලොකු කාර් වලවත්, මාලිගා වලවත් නෙවෙයි. එකිනෙකා කෙරෙහි තියෙන විශ්වාසය, නිදහස් අධ්යාපනය, හොඳ සෞඛ්ය සේවය සහ "ජීවිතය විඳින" විදිය උන් දන්නවා. ෆින්ලන්තේ මිනිහෙක් පාරේ සල්ලි පසුම්බියක් වැටුණොත් ඒක අයිතිකාරයාට ලැබෙනකම් නිහඬව ඉන්නවා. අන්න ඒ Social Trust එක තමයි එයාලව අංක එකට ගෙනාවේ.

අපේ රටේ සතුට අංක 134ට යන්නෙත් ඒ වගේම හේතු නිසා වෙන්න බැරිද? පාරට බැස්සම රවමින් බලන මිනිස්සු, එකිනෙකා පරයා යන්න දඟලන තරගය, හැමදේම දේශපාලනීකරණය වීම... මේ ඔක්කොම අස්සේ අපි අපේ සතුට නැති කරගෙන.

මෙන්න මේක තමයි මේ සැරේ රිපෝට් එකේ තියෙන භයානකම කතාව. සන්තෝෂය නැති වෙන්න ප්රධාන හේතුවක් විදියට මෙවර වාර්තාව පෙන්වන්නේ "සමාජ මාධ්ය භාවිතය".

විශේෂයෙන්ම උඹ නංගි කෙනෙක් නම්, මල්ලි කෙනෙක් නම් මේක හොඳට හිතට ගන්න.

රිපෝට් එක කියන විදියට, දිනකට පැය 5කට වඩා සෝෂල් මීඩියා වල ඉන්න තරුණියන්ගේ මානසික සුවතාවය දරුණු විදියට කඩා වැටිලා.

අනිත් අයගේ බොරු Perfect ජීවිත දිහා බලලා තමන්ගේ ජීවිතය ගැන කලකිරෙන එක අද ලොකුම ප්රශ්නයක් වෙලා.

හැබැයි පුදුමෙ කියන්නේ, සෝෂල් මීඩියා පාවිච්චි නොකරන අයට වඩා, දිනකට පැය 1කට වඩා අඩුවෙන් පාවිච්චි කරන අය තමයි ලෝකේ වැඩිම සතුටක් අත්විඳින්නේ.

ඒ කියන්නේ සෝෂල් මීඩියා වසක් නෙවෙයි, හැබැයි ඒක ඔයාගේ සතුට තීරණය කරන තැනට ආවොත් ඒක වසක් තමයි.

අපි ආයේ හිනාවෙමුද?

මේ රිපෝට් එක කියවලා ඉවර වෙද්දී මට හිතුණේ එක දෙයක්. අපි අංක 134 වුණේ රටේ ප්රශ්න නිසාම විතරක් නෙවෙයි. අපි සතුට හොයන විදිය වැරදි නිසයි.

සතුට කියන්නේ අයිෆෝන් එකක, බ්රෑන්ඩ් නිව් කාර් එකක තියෙන දෙයක් නෙවෙයි. සතුට කියන්නේ හවසට අම්මා එක්ක කයියක් දාගෙන බොන ප්ලේන්ටි කෝප්පේ, යාළුවොත් එක්ක කරන විහිලුවල, පාරේ ඉන්න බල්ලෙක්ට දෙන කෑම වේල... අන්න ඒ වගේ පොඩි දේවල් අස්සේ තියෙන එකක්.

ජයසූරිය ආරච්චිගේ හිමන්‍යා සියැසි දෝණියන්දෑත් හරිම ආසාවෙන් බලාගෙන හිටියෙ තාත්තා ඉන්න අබුඩාබියට යන්න. (2026 මාර්තු ෆොටෝවකි.)        

අපි රටක් විදියට ආර්ථිකයෙන් වැටිලා ඇති. හැබැයි මනුස්සකම අතින් අපි තාමත් පොහොසත් කියලා මම විශ්වාස කරනවා. ආයේ පාරට බැස්සම නාඳුනන කෙනෙක්ට හිනාවක් දෙන්න, කාට හරි උදව්වක් කරන්න... බලන්න එතකොට ඔයාගේ ජීවිතේ සතුට කොහොමද කියලා.

අපේ ජීවිත තක්සේරු කරන්නේ Gallup Poll එකකින් නෙවෙයි, අපි හුස්ම ගන්න විදියෙන්. මීළඟ අවුරුද්දේ රිපෝට් එක එද්දී, අපි රටක් විදියට සතුටු වෙන්න පුළුවන් තැනකට එන්න නම්, මුලින්ම ඔයා අද ඉඳන් සතුටින් ඉන්න පුරුදු වෙන්න ඕනේ.

ඔයාගේ හිතේ තියෙන සතුට අද 1-10 දක්වා කීයක තියෙනවද..? අද රෑට පවුලේ අය එක්ක හිනා වෙලා කතා කරලා ඉන්න.’

මට නං හරිම ආඩම්බරයි. මොකෝ දන්නවද? අපේ පවුලේ වැඩි දෙනෙකුමත් හොඳට හිනා වෙන උදවිය!

පැන්ඩෝරාගෙ පෙට්ටියෙන් ඉස්සෙල්ලාම එළියට පැන්න වසංගත- අනතුරු- හටන්- යුද්ද- සොබාවික විපත්- තරහ; ද්වේශය; ඉරිසියාව වගේ සේරම කරදරකාර කෘමීන් දැන් ලෝකේ පුරාම විසිරිලා. ඉතිහාසයේ වෙන කවරදාකටත් වැඩියෙන් අපට විපත් පමුණුවනවා...
ඒත් දෙවෙනි වතාවට ඒ පෙට්ටිය ඇරියාම එළියට ආව ‘බලාපොරොත්තුව’ත් ලෝක සත්ත්වයන්ගේ වාසනාවට තවම ජීවමානයි; ක්‍රියාත්මකයි.

සිරි ලංකාවේ අපි ඒ පැන්ඩෝරාගෙ කතන්දරේ අහලා තියෙන්නේ බාගෙටද?

සිසිර තාරක නිද්‍රාවෙන් අවදි වෙච්ච හිම වලහෙකු වගේ- කට්ටකාඩුව blog අඩවිය ලියන ලොකූත් අවදි වෙලා මේ දවස්වල ඔය ග්‍රීක පුරාණ කතන්දර ලියනවනෙ හරි අපූරුවට. එව්වා කාට-කාටත් දැනගෙන ඉන්න; කියවන්න වටින කතන්දර. ඕන්නං කට්ටකාඩුවේ ලොකූගෙන්ම අහලා බලන්නකො පැන්ඩෝරාගෙ කතාවත්. 

ඔයාලත් දැනටම දන්නවනෙ, මං ඉතිං පොසිටිව් මනුස්සයා; පෙරළුණු පිට හොඳයි කියල හිස්මුඳුනෙන්ම පිළිගන්න මනුස්සය නෙව. අපේ පවුලේ දරු- මුණුබුරු පරම්පරාවල් ඔක්කොම වගේ එක එක රටවලට යද්දී ටිකක් දුකින් වුණත් මං දකින්නේ ඒකෙ හොඳ පැත්ත!
ආදරණීය පවුලක් වුණාම එක වහලක් යට ඉන්න එක සැපයි නෙව- කොයි කොදෙව්වේ උන්නත්.!!

ජයසූරිය ආරච්චිගේ හිමන්‍යා සියැසි දෝණියන්දෑත් හරිම ආසාවෙන් බලාගෙන හිටියෙ තාත්තා ඉන්න අබුඩාබියට යන්න. හිතුවට වැඩිය ඉක්මනිනුයි එයාලට යන්න වුණේ. අජිත් මල්ලිගේ තුන් මාසයේ දානය දවසේ...

ඊට කලින් මං එයාලව රෑ කෑමකට එක්කගෙන යන්න හිතුවා. තැන් දෙක තුනක් කිව්වා එයාලටම තෝරා ගන්න. එයාලගෙ choice එක වුණේ දියවන්නාව තලවතුගොඩ පාරේ කෑම කඩයක්. එයාලව එතනට එක්කං ආවේ (unsung hero) නෙවිල්තුමාය... ඒ එන අතරේ හිමාට අදහසක් ඇවිත්ය.

නමීයි මායි කලින්ම එතැනට ගිහිං උන්නේ. හිමා ඉස්සෙල්ලම කළේ එයාගේ අර අදහස මට කියන එක.
හිමා කිව්ව දේ ඇහෙනකොට නං මගේ හිත කඩා වැටුණා.

“ලොකු සීයේ... අම්මයි මමයි තාත්තා ඉන්න අබුඩාබියට යන්නේ අවුරුදු දෙකකට විතරයිනේ. අපි ගිහිල්ල එනකල් ඔයා මැරෙන්න නං එපා හොඳේ...”෴0෴